Kruidenkennis en de culturen die haar doorgaven

Azië · Kruid · № 786

Pijpbloemwortel (guang fang ji)

Aristolochia fangchi

Traditioneel toegeschreven

Werd gebruikt bij hete, pijnlijke gewrichten en oedeem; verboden wegens nierschade.

Azië · Kruid · № 748

Pseudostellariawortel (tai zi shen)

Pseudostellaria heterophylla

Traditioneel toegeschreven

Mild qi-tonicum dat ook lichaamsvocht aanvult.

Noord-Amerika · Kruid · № 941

Purperen engelwortel

Angelica atropurpurea

Hoog schermbloemig kruid met een purperen stengel, verwant aan de Europese grote engelwortel. Bevat etherische olie en furanocumarinen, die de huid gevoelig maken voor zonlicht.

Azië · Kruid · № 181

Rauwolfia

Rauvolfia serpentina

De wortel bevat reserpine, dat de bloeddruk verlaagt en kalmeert. Reserpine was in de jaren 1950 een van de eerste moderne bloeddrukverlagers en antipsychotica, maar is grotendeels vervangen door middelen met minder bijwerkingen.

Azië · Kruid · № 696

Rhaponticumwortel (lou lu)

Rhaponticum uniflorum

Traditioneel toegeschreven

Vermindert hete zwellingen, vooral in de borst, en bevordert de melkafscheiding.

Noord-Amerika · Kruid · № 368

Rode wortel

Ceanothus americanus

Traditioneel toegeschreven

Samentrekkend, krampwerend, slijmoplossend, kalmerend; bij gezwollen milt (o.a. na ziekte van Pfeiffer), koelt en vernauwt bloedvaten bij bloedingen en stuwing van baarmoeder, lever en lymfe.

Europa · Kruid · № 366

Rozenwortel

Rhodiola rosea

Rozenwortel wordt verkocht als adaptogeen bij vermoeidheid en stress. Enkele studies vinden een klein effect op vermoeidheid door stress, maar ze zijn klein en van wisselende kwaliteit. Er is geen bewijs dat het verkoudheid voorkomt.

Azië · Kruid · № 650

Saposhnikoviawortel (fang feng)

Saposhnikovia divaricata

Traditioneel toegeschreven

Verdrijft wind; bij spierpijn, pijnlijke diarree, reumatische klachten en krampen.

Noord-Amerika · Kruid · № 964

Senegawortel

Polygala senega (syn. Senega officinalis)

Lage vleugeltjesbloem met witte bloemaren. De wortel bevat saponinen die slijm losmaken en hoesten opwekken; hij staat in de Europese farmacopee als middel tegen hoest.

Europa · Kruid · № 95

Smeerwortel

Symphytum officinale

Uitwendige preparaten zijn onderzocht bij kneuzingen, verstuikingen en rugpijn en lijken daar pijn te verminderen. Het bevat allantoïne, dat weefselherstel zou ondersteunen.

Azië · Kruid · № 680

Sophorawortel (ku shen)

Sophora flavescens

Traditioneel toegeschreven

Voert vochtige hitte af bij jeukende huid, afscheiding en dysenterie; uitwendig als wassing.

Noord-Amerika · Kruid · № 953

Steenwortel

Collinsonia canadensis

Lipbloemige vaste plant met naar citroen geurende bladeren en een zeer harde, knobbelige wortel. Eclectische artsen gebruikten hem bij aambeien en spataderen; onderzoek ontbreekt.

Azië · Kruid · № 676

Stellariawortel (yin chai hu)

Stellaria dichotoma var. lanceolata

Traditioneel toegeschreven

Koelt hitte door yin-tekort, koorts na een ziekte en hitte bij ondervoeding van kinderen.

Azië · Kruid · № 724

Stemonawortel (bai bu)

Stemona sessilifolia (en S. japonica)

Traditioneel toegeschreven

Bevochtigt de longen bij acute en chronische hoest; uitwendig tegen luizen en vlooien.

Azië · Kruid · № 709

Stephaniawortel (han fang ji)

Stephania tetrandra

Traditioneel toegeschreven

Plasbevorderend bij oedeem (vooral van de benen) en pijnstillend bij hete, gezwollen gewrichten.

Azië · Kruid · № 722

Tataarse asterwortel (zi wan)

Aster tataricus

Traditioneel toegeschreven

Lost slijm op en stilt hoest bij hoest door kou met veel slijm.

Azië · Kruid · № 691

Tonkin-sophorawortel (shan dou gen)

Sophora tonkinensis

Traditioneel toegeschreven

Koelt vuur in het bovenlichaam bij een gezwollen, pijnlijke keel en tandvlees.

Europa · Kruid · № 20

Valeriaan

Valeriana officinalis

De wortel wordt traditioneel gebruikt voor slaap en rust. Onderzoek naar slapeloosheid is inconsistent; voordeel is niet vastgesteld.

Azië · Kruid · № 717

Varkenskervelwortel (qian hu)

Peucedanum praeruptorum

Traditioneel toegeschreven

Laat longenergie dalen en lost dik slijm op, ook bij verkoudheid.

Azië · Kruid · № 667

Veelwortelig kroos (fu ping)

Spirodela polyrhiza

Traditioneel toegeschreven

Zweetdrijvend en plasbevorderend; helpt uitslag doorkomen.

Noord-Amerika · Kruid · № 329

Ware eenhoornwortel

Aletris farinosa

Traditioneel toegeschreven

Oestrogeen, versterkend, spijsverteringsstimulerend, kalmerend.

Noord-Amerika · Kruid · № 977

Wierookwortel

Lomatium californicum (syn. Leptotaenia californica)

Schermbloemige met grote, blauwgroene, selderijachtige bladeren en een sterk geurende wortel. Verwant aan oshá; werking weinig onderzocht.

Azië · Kruid · № 712

Yamwortelstok (bei xie)

Dioscorea hypoglauca (syn. D. collettii)

Traditioneel toegeschreven

Maakt troebele urine helder en verdrijft wind en vocht bij reuma en huidklachten.

Azië · Kruid · № 478

Zedoarwortel

Curcuma zedoaria

Traditioneel toegeschreven

Stimulerend, windverdrijvend, slijmoplossend, verzachtend, urinedrijvend, huidprikkelend, bloedzuiverend.

Azië · Kruid · № 18

Zoethoutwortel

Glycyrrhiza glabra

Wortel met een lange geschiedenis in diverse traditionele geneeswijzen; klinisch bewijs voor de meeste toepassingen is onvoldoende.

Noord-Amerika · Kruid · № 955

Amerikaans zoethout

Glycyrrhiza lepidota

Vlinderbloemige met lange, taaie, zoete wortels, verwant aan het echte zoethout. De wortel smaakt naar zoethout; hij bevat minder glycyrrhizine dan Glycyrrhiza glabra.

Azië · Kruid · № 36

Aziatische ginseng

Panax ginseng (ook P. quinquefolius)

Onderzoek bestaat vooral uit kleine, korte studies; er is weinig bewijs voor gezondheidseffecten.

Noord-Amerika · Kruid · № 960

Prairie-parelzaad

Lithospermum incisum (syn. L. linearifolium)

Ruwbladige met gele trompetvormige bloemen en een rode wortel, verwant aan het Chinese parelzaad (zi cao). Werking niet onderzocht.

Noord-Amerika · Kruid · № 968

Westelijke zuring

Rumex occidentalis (syn. R. aquaticus var. fenestratus)

Grote zuring met brede bladeren en een gele wortel. De wortel bevat looistoffen en antrachinonen, die licht laxerend werken.

Noord-Amerika · Kruid · № 957

Wilde nachtschone

Mirabilis nyctaginea (syn. Allionia nyctaginea)

Verwant aan de nachtschone (Mirabilis jalapa), met een dikke penwortel en kleine roze bloemen die 's middags opengaan. De wortel werkt bij inname sterk laxerend.

Azië · Kruid · № 540

Agnimantha

Premna obtusifolia

Traditioneel toegeschreven

Hartversterkend, maagversterkend, windverdrijvend, zuiverend, versterkend, ontstekingsremmend, bloedsuikerverlagend; bij zwellingen, pijn en diabetes; onderdeel van 'dashamula'.

Azië · Kruid · № 739

Alang-alang

Imperata cylindrica

Traditioneel toegeschreven

Koelt het bloed en stopt bloedingen; bevordert het plassen en koelt long en maag.

Azië · Kruid · № 405

Alangium

Alangium salviifolium

Traditioneel toegeschreven

Ontwormend, laxerend, braakopwekkend, urinedrijvend; tegengif bij vergiftigingen, bij diarree, lepra en huidziekten, hondenbeten, wormen, acute reuma.

Europa · Kruid · № 79

Alant

Inula helenium

De wortel wordt traditioneel gebruikt bij hoest met slijm en bronchitis; ze bevat veel inuline. Klinisch bewijs is beperkt.

Zuid-Amerika · Voeding · № 916

Algarrobo

Neltuma pallida (syn. Prosopis pallida)

Doornige boom uit de vlinderbloemenfamilie, verwant aan de mesquite, met zoete peulen vol suikers. De boom houdt met zijn diepe wortels het droogbos in stand.

Europa · Kruid · № 835

Alruin

Mandragora officinarum

Zeer giftige plant met tropaanalkaloïden, in de oudheid gebruikt als pijnstiller en slaapmiddel.