Naar de inhoud
Herbs & Cultures

Van plant tot gebruik

Zalf en balsem

Kruidenolie stevig maken met bijenwas of plantaardige was.

Niveau
Gemiddeld
Verhouding
Ongeveer 1 deel was op 4–6 delen kruidenolie (gewicht). Meer was geeft een stevigere balsem.
Tijd
Ongeveer 30 minuten, plus afkoelen.
Houdbaarheid
Koel bewaard 6–12 maanden, zolang er geen water in zit.

Een zalf of balsem is een kruidenolie die met was is opgestijfd. Daardoor blijft hij op de huid zitten en is hij makkelijk mee te nemen. Het is een klassieke bereiding in Europese en Noord-Amerikaanse kruidentradities, bijvoorbeeld als goudsbloemzalf of lippenbalsem.

Geschikt voor

Uitwendig gebruik op droge of geïrriteerde huid, lippen en handen.

Stap voor stap

  1. Weeg de olie en de was af.
  2. Smelt de was al roerend in de olie, au bain-marie.
  3. Test de stevigheid: laat een druppel op een koude lepel stollen en voeg zo nodig olie of was toe.
  4. Giet het mengsel in schone, droge potjes en laat het open afkoelen.
  5. Sluit af en zet een etiket met inhoud en datum op het potje.

Tips

  • Shea- of cacaoboter maakt een zachtere, romigere zalf.
  • Een crème bevat water en olie en heeft een conserveermiddel nodig. Een watervrije zalf is voor thuis eenvoudiger en veiliger.

Register

Kruiden die zo bereid worden

Kruiden op deze site waarvan de beschrijving deze bereiding noemt. Dat betekent niet dat elk kruid veilig zelf te bereiden is: lees bij elk kruid de veiligheidsinformatie.

  • Let op

    Afrika · Kruid · № 4

    Aloë vera

    Aloe vera

    De gel uit het blad wordt uitwendig gebruikt om de huid te verzachten en bij lichte brandwonden. Onderzoek naar wondgenezing levert wisselende resultaten op; de gel is geen vervanging voor wondzorg.

    Kallawaya-geneeskunst+6Volksgeloof
  • Let op

    Europa · Kruid · № 63

    Alsem

    Artemisia absinthium

    Een van de bitterste kruiden; traditioneel gebruikt om eetlust en spijsvertering op gang te brengen en tegen darmwormen. Klinisch bewijs is beperkt.

    Grieks-Romeinse geneeskunde+5
  • Let op

    Midden-Amerika en Caraïben · Kruid · № 374

    Amarant

    Amaranthus spp.

    Traditioneel toegeschreven

    Bloemen, blad en wortel sterk antiseptisch; wondgenezing.

    Volksmagie en kruidenmagieVolksgeloof
  • Let op

    Noord-Amerika · Kruid · № 992

    Amerikaanse amberboom

    Liquidambar styraciflua

    Hoge boom met stervormige bladeren, prachtige herfstkleuren en stekelige, ronde vruchtballen. Bij beschadiging lekt uit de bast een geurige hars, Amerikaanse storax, die al eeuwen in zalven, parfum en wierook gaat. De hars is licht ontsmettend.

    Cherokee-geneeskunde
  • Let op

    Noord-Amerika · Kruid · № 593

    Amerikaanse moeraslantaarn

    Lysichiton americanus

    Traditioneel toegeschreven

    Zenuwversterkend, stimulerend, krampwerend, zweetdrijvend, slijmoplossend; opent de longen en vermindert hoest en bronchiale krampen (acute astma), zalf tegen ringworm, verlicht spier- en gewrichtspijn.

    Inheemse geneeswijzen van Noord-Amerika+2
  • Let op

    Afrika · Kruid · № 375

    Atlasceder

    Cedrus atlantica

    Cederhoutolie wordt gebruikt in haarproducten tegen roos en als geurstof. Een kleine studie met een oliemengsel bij kaalheid (alopecia areata) vond verbetering, maar het effect van de ceder zelf is niet vastgesteld.

    Lokale Afrikaanse geneeswijzen+1Volksgeloof
  • Let op

    Azië · Kruid · № 542

    Babchi

    Psoralea corylifolia

    Traditioneel toegeschreven

    Laxerend, ontwormend, urinedrijvend, zweetdrijvend, antibacterieel; bij lepra en leukoderma (vitiligo) in- en uitwendig, galklachten.

    Ayurveda+1
  • Let op

    Noord-Amerika · Kruid · № 574

    Balsempopulier

    Populus balsamifera

    Traditioneel toegeschreven

    Knoppen: stimulerend, versterkend, urinedrijvend, verzachtend, slijmoplossend; schors: slijmoplossend, laxerend; bij huidproblemen (eczeem, psoriasis), droge hoest, obstipatie, nier/blaas-ondersteuning, reuma en jicht.

    Inheemse geneeswijzen van Noord-Amerika+3
  • Let op

    Noord-Amerika · Kruid · № 573

    Balsemspar

    Abies balsamea

    Traditioneel toegeschreven

    Stimulerend, antiseptisch, pijnstillend; bij luchtweginfecties, hoest en keelpijn, blaasontsteking en darmontsteking, hulp bij stoppen met roken; uitwendig bij brandwonden, wonden, aambeien, spierpijn.

    Inheemse geneeswijzen van Noord-Amerika+3
  • Let op

    Azië · Kruid · № 123

    Bittere sinaasappel

    Citrus × aurantium

    De gedroogde onrijpe vrucht (zhi shi) en schil worden in de Chinese geneeskunde bij een opgeblazen gevoel en trage spijsvertering gebruikt. NCCIH waarschuwt dat afslankproducten met bittere sinaasappel (synefrine) risico's voor hart en bloeddruk geven.

    Chinese geneeskundige tradities+2
  • Let op

    Noord-Amerika · Kruid · № 372

    Bloedwortel

    Sanguinaria canadensis

    Traditioneel toegeschreven

    Stimulerend, braakopwekkend, slijmoplossend, herstellend; onderdeel van escharotische behandeling bij baarmoederhalsdysplasie, verwarmt longen/maag/baarmoeder, bevordert ophoesten.

    Inheemse geneeswijzen van Noord-Amerika+4
  • Let op

    Azië · Anders · № 770

    Borneol (bing pian)

    Dryobalanops aromatica (borneol)

    Traditioneel toegeschreven

    Opent de zintuigopeningen, koelt hitte en verlicht pijn; vooral uitwendig.

    Chinese geneeskundige tradities
  • Let op

    Europa · Voeding · № 48

    Brandnetel

    Urtica dioica

    Voedsel- en vezelplant met een lange traditie in volksgeneeskunde. Medische claims zijn niet vastgesteld.

    Klooster- en volkskennis+3Volksgeloof
  • Let op

    Noord-Amerika · Kruid · № 631

    Brewers engelwortel

    Angelica breweri, A. arguta, A. hendersonii

    Traditioneel toegeschreven

    Verdrijft wind, vocht en kou bij stijve, pijnlijke gewrichten, opent de oppervlakte bij wind-kou en laat qi en bloed stromen bij pijn.

    Chinese geneeskundige tradities+1
  • Let op

    Midden-Amerika en Caraïben · Voeding · № 30

    Cacao

    Theobroma cacao

    De zaden zijn de basis van cacao en chocolade en bevatten theobromine en wat cafeïne. Gezondheidsclaims maken van cacao geen behandeling.

    Maya-geneeskennis+2
  • Let op

    Oceanië · Kruid · № 176

    Cajeput en niaouli

    Melaleuca cajuputi, M. viridiflora, M. leucadendra e.a.

    Beide verwanten van de tea tree leveren een etherische olie die uitwendig bij spierpijn en in inhalaties bij verkoudheid wordt gebruikt. Klinisch bewijs is beperkt.

    Aboriginal- en Torres Strait Islander-kennis+2
  • Let op

    Noord-Amerika · Kruid · № 630

    Californisch helmkruid

    Scrophularia californica, S. lanceolata

    Traditioneel toegeschreven

    Koelt hitte in het bloed en voedt yin, voert vochtige hitte af en verspreidt zwellingen.

    Chinese geneeskundige tradities+1
  • Let op

    Noord-Amerika · Kruid · № 627

    Californische aralia

    Aralia californica

    Traditioneel toegeschreven

    Opent de oppervlakte bij wind-kou en koorts zonder zweten, verwarmt de long en stilt hoest met overvloedig wit of helder slijm, en versterkt (met honing geroosterd) de energie van long en milt.

    Chinese geneeskundige tradities+1
  • Let op

    Midden-Amerika en Caraïben · Anders · № 392

    Candelilla

    Euphorbia antisyphilitica

    Traditioneel toegeschreven

    Plantaardige was die de balsem stevig maakt.

  • Let op

    Midden-Amerika en Caraïben · Kruid · № 161

    Cayennepeper

    Capsicum frutescens

    Capsaïcine uit chilipepers wordt uitwendig gebruikt bij zenuwpijn en gewrichtspijn; hooggedoseerde capsaïcinepleisters zijn als medicijn erkend. Inwendig is het vooral een verwarmende specerij.

    Maya-geneeskennis+6Volksgeloof
  • Let op

    Azië · Voeding · № 445

    Chironji

    Buchanania lanzan

    Traditioneel toegeschreven

    Verzachtend, zuiverend, laxerend, urinedrijvend; zaden voedzaam, gom bij diarree, zalf bij jeuk en huidvlekken, olie bij gezwollen halsklieren, vervanger van amandelolie.

    Ayurveda
  • Let op

    Europa · Kruid · № 85

    Citroenmelisse

    Melissa officinalis

    Traditioneel gebruikt bij onrust, slaapproblemen en een nerveuze maag; uitwendig bij koortslip. Kleine studies wijzen op een licht kalmerend effect, maar het bewijs is beperkt.

    Klooster- en volkskennis+7Volksgeloof
  • Let op

    Azië · Kruid · № 474

    Crotonolieboom

    Croton tiglium

    Traditioneel toegeschreven

    Drastisch laxerend, irriterend, huidprikkelend; bij beroerte, krankzinnigheid, stuipen, hardnekkige obstipatie, wormen, ascites, oedeem, koliek, jicht; hout in kleine doses zweetdrijvend.

    Ayurveda+1
  • Let op

    Noord-Amerika · Kruid · № 189

    Den

    Pinus spp.

    De geur van naalden en hars wordt als frisse, zuiverende geur ervaren. Dennenknoppen en -naalden bevatten etherische olie en vitamine C; een medicinale werking is nauwelijks onderzocht.

    Haudenosaunee-geneeskunde+3Volksgeloof
  • Let op

    Midden-Amerika en Caraïben · Kruid · № 481

    Doornappel

    Datura metel

    Traditioneel toegeschreven

    Verdovend, pijnstillend, krampwerend (zoals belladonna); kompres bij reumatische zwellingen, lumbago, ischias, zenuwpijn, pijnlijke gezwellen; bladeren en zaden bij astma en kinkhoest; smeersel bij pijnlijke menstruatie.

    Ayurveda+1
  • Let op

    Afrika · Kruid · № 24

    Duivelsklauw

    Harpagophytum procumbens

    De knolwortels worden in volksgeneeskunde tegen pijn gebruikt. Onderzoek wijst op een mogelijk beperkt effect bij lage rugpijn; het bewijs is hooguit van matige kwaliteit.

    Traditionele genezers in zuidelijk Afrika+1
  • Let op

    Europa · Kruid · № 56

    Duizendblad

    Achillea millefolium

    Traditioneel gebruikt om kleine wondjes te stelpen, bij koorts en verkoudheid en als bitter voor de spijsvertering. Klinisch bewijs is beperkt.

    Grieks-Romeinse geneeskunde+6Volksgeloof
  • Let op

    Afrika · Kruid · № 118

    Fenegriek

    Trigonella foenum-graecum

    Het zaad is onderzocht bij bloedsuiker en bij het stimuleren van moedermelk. NCCIH meldt dat er niet genoeg sterk bewijs is voor deze toepassingen.

    Oud-Egyptische geneeskunst+5Volksgeloof
  • Let op

    Azië · Kruid · № 528

    Fluweelboon

    Mucuna pruriens

    Traditioneel toegeschreven

    Zaden samentrekkend, ontwormend, zenuwversterkend, lustopwekkend; wortel versterkend, stimulerend, urinedrijvend, laxerend; bij zenuwziekten (verlamming), nierziekten, oedeem, olifantsziekte, witte vloed, zware menstruatie, zaadverlies.

    Ayurveda
  • Let op

    Europa · Kruid · № 76

    Gele gentiaan

    Gentiana lutea

    De wortel is een van de bitterste stoffen die bekend zijn en wordt van oudsher gebruikt om eetlust en spijsvertering te stimuleren. Studies zijn klein.

    Grieks-Romeinse geneeskunde+1
  • Let op

    Azië · Kruid · № 1

    Gember

    Zingiber officinale

    Helpt bij misselijkheid, stimuleert de bloedsomloop en heeft een verwarmende werking.

    Ayurveda+6Volksgeloof
  • Let op

    Noord-Amerika · Kruid · № 274

    Gevlekte ooievaarsbek

    Geranium maculatum

    Traditioneel toegeschreven

    Samentrekkend, bloedstelpend, versterkend.

    Inheemse geneeswijzen van Noord-Amerika+4
  • Let op

    Europa · Kruid · № 88

    Gewone brunel

    Prunella vulgaris

    In Europa een oud wondkruid en gorgelmiddel bij keelpijn; in de Chinese geneeskunde gebruikt bij 'hitte' en gezwollen klieren. Onderzoek is grotendeels laboratoriumwerk.

    Westerse kruidengeneeskunde+2
  • Let op

    Europa · Kruid · № 49

    Goudsbloem

    Calendula officinalis

    Eetbare bloem die historisch als geneesmiddel en kleurstof werd gebruikt. Olie ervan wordt veel in huidproducten verwerkt.

    Klooster- en volkskennis+2Volksgeloof
  • Let op

    Europa · Kruid · № 87

    Gulden sleutelbloem

    Primula veris

    De wortel bevat saponinen en wordt traditioneel gebruikt bij hoest om slijm los te maken; de bloemen als rustgevende thee. Er is enig onderzoek naar combinatiepreparaten bij hoest.

    Klooster- en volkskennis+1
  • Let op

    Europa · Kruid · № 59

    Heemst

    Althaea officinalis

    Wortel en blad bevatten veel slijmstoffen die een verzachtend laagje vormen; ze worden gebruikt bij droge hoest, keelirritatie en een geprikkelde maag. Het bewijs is bescheiden.

    Grieks-Romeinse geneeskunde+3Volksgeloof