- Gebied
- Europa
- Oorsprong
- Europa, Azië en Noord-Amerika. Prunella vulgaris
- Engelse naam
- Self-heal, Self heal
Europa · Kruid · № 88
Prunella vulgaris
Kruid · Europa
Gewone brunel
Prunella vulgaris
In Europa een oud wondkruid en gorgelmiddel bij keelpijn; in de Chinese geneeskunde gebruikt bij 'hitte' en gezwollen klieren. Onderzoek is grotendeels laboratoriumwerk.
Veiligheid en aandachtspunten
Gezwollen klieren of aanhoudende keelpijn laten onderzoeken. Over zwangerschap is weinig bekend.
Waarschuwingen per traditie (2)
- Chinese materia medica: Niet bij een koude, zwakke maag of milt.
- Geneeskunde van de Haudenosaunee (Irokezen): Overleg bij zwangerschap.
Bereiding
Het kruid als thee, gorgeldrank of kompres; in China de bloeiaren als afkooksel. Hier staat geen dosering.
Gebruik in tradities
De Engelse naam self-heal laat zien hoe de plant als wondkruid gold. In de Chinese geneeskunde heten de bloeiaren xia ku cao: 'kruid dat in de zomer verwelkt'. Ody bespreekt beide tradities.
Toepassingen
Gebruik per traditie
Zo beschrijven verschillende kruidentradities dit kruid. Hoeveelheden zijn traditionele richtlijnen die op duidelijke fouten zijn gecontroleerd; ze zijn geen medisch advies. Bij giftige planten staat bewust geen dosering.
Kruidengeneeskunde wereldwijd
Toegeschreven werking
Antibacterieel, bloeddrukverlagend, urinedrijvend, samentrekkend, wondhelend; bloemaren leverstimulerend en koortsverlagend.
Bereiding en hoeveelheid
Tinctuur (van verse plant) bij bloedingen zoals zware menstruatie en bloed in de urine; afgekoelde thee bij diarree en als voorjaarstonicum; zwakke thee als mondspoeling bij bloedend tandvlees, gorgeldrank bij keelpijn en oogbad bij vermoeide of ontstoken ogen; vers blad op schone wondjes; zalf bij bloedende aambeien; bloemaren als afkooksel bij prikkelbaarheid, hoge bloeddruk en hoofdpijn.
Westerse kruidengeneeskunde
Toegeschreven werking
Samentrekkend, bloedstelpend, versterkend, verzachtend; bij tandbederf, mondzweren en amandelontsteking, wondheling, dierenbeten, bloedzuiverend (zware metalen).
Bereiding en hoeveelheid
Thee: 1–2 tl per kop, 8–10 min, 1–3 koppen per dag; tinctuur 1–3 pipetten 1–3x per dag; gorgelen: 2 pipetten in 60 ml water naar behoefte.
Chinese materia medica
- Aard en smaak
- zoet, scherp, bitter, koud
- Meridianen
- lever, galblaas, long
Toegeschreven werking
De bloeiaar (xia ku cao) koelt leverhitte die naar de ogen stijgt (rode, pijnlijke ogen, hoofdpijn), lost knobbels door hitte en slijm op, zoals struma en gezwollen lymfeklieren, en wordt gebruikt bij hoge bloeddruk door opstijgend levervuur.
Bereiding en hoeveelheid
Traditionele dosering: 9–18 g per dag, meestal in afkooksel. Er wordt bewust geoogst als de aar al wat verwelkt oogt; dan is het kruid het sterkst.
Combinaties
- Met chrysant bij rode ogen
- Met helmkruid (xuan shen) en kelp bij gezwollen klieren
Let op: Niet bij een koude, zwakke maag of milt.
Geneeskunde van de Haudenosaunee (Irokezen)
Toegeschreven werking
Bij koorts, braken, diarree en buikkramp; om de baarmoeder te versterken; bij een baby die veel huilt.
Bereiding en hoeveelheid
Het hele kruid kort koken; langer koken voor diarree.
Let op: Overleg bij zwangerschap.