Kruidenkennis en de culturen die haar doorgaven

Oceanië · Kruid · № 176

Cajeput en niaouli

Melaleuca cajuputi, M. viridiflora, M. leucadendra e.a.

Beide verwanten van de tea tree leveren een etherische olie die uitwendig bij spierpijn en in inhalaties bij verkoudheid wordt gebruikt. Klinisch bewijs is beperkt.

Midden-Amerika en Caraïben · Kruid · № 161

Cayennepeper

Capsicum frutescens

Capsaïcine uit chilipepers wordt uitwendig gebruikt bij zenuwpijn en gewrichtspijn; hooggedoseerde capsaïcinepleisters zijn als medicijn erkend. Inwendig is het vooral een verwarmende specerij.

Zuid-Amerika · Kruid · № 855

Copaiba

Copaifera officinalis en verwante soorten

Boom waarvan de oliehars veel bèta-caryofylleen bevat. Gebruikt op de huid bij ontstekingen en wondjes; het bewijs komt vooral uit dier- en laboratoriumonderzoek.

Oceanië · Kruid · № 172

Eucalyptus

Eucalyptus globulus

Eucalyptusolie wordt gebruikt bij hoest en verstopte neus bij verkoudheid en uitwendig bij spierpijn; het Europees Geneesmiddelenbureau erkent deze toepassingen als traditioneel gebruik. Sterk klinisch bewijs is beperkt.

Europa · Kruid · № 88

Gewone brunel

Prunella vulgaris

In Europa een oud wondkruid en gorgelmiddel bij keelpijn; in de Chinese geneeskunde gebruikt bij 'hitte' en gezwollen klieren. Onderzoek is grotendeels laboratoriumwerk.

Europa · Kruid · № 49

Goudsbloem

Calendula officinalis

Eetbare bloem die historisch als geneesmiddel en kleurstof werd gebruikt. Olie ervan wordt veel in huidproducten verwerkt.

Noord-Amerika · Kruid · № 170

Grindelia

Grindelia camporum

Het kleverige kruid werd traditioneel bij hoest, astma en bronchitis gebruikt, en uitwendig bij jeuk door gifsumak. Klinisch bewijs ontbreekt.

Azië · Anders · № 141

Kamfer

Cinnamomum camphora

Uitwendig in wrijfmiddelen tegen spierpijn, jeuk en verstopte neus; het geeft een verkoelend en verdovend gevoel. Er is enig bewijs voor kortdurende verlichting.

Oceanië · Kruid · № 23

Kawakawa

Piper excelsum

Het blad wordt in rongoā Māori gebruikt bij kiespijn, huidklachten, wonden en blaas- en nierklachten. Het bevat onder meer myristicine; klinisch bewijs voor deze toepassingen ontbreekt.

Europa · Kruid · № 102

Koningskaars

Verbascum thapsus

Blad en bloemen bevatten slijmstoffen en worden traditioneel bij prikkelhoest en bronchitis gebruikt; de olie van de bloemen bij oorpijn. Klinisch bewijs is beperkt.

Europa · Voeding · № 68

Kool

Brassica oleracea

Groente met veel vitamine C en vezels. In de volksgeneeskunde worden koude koolbladeren op gezwollen borsten of pijnlijke gewrichten gelegd; kleine studies geven wisselende resultaten.

Zuid-Amerika · Kruid · № 853

Matico

Buddleja globosa

Struik met oranje bolvormige bloemen. Het blad bevat ontstekingsremmende stoffen zoals verbascoside; klinisch onderzoek naar wondgenezing ontbreekt.

Zuid-Amerika · Kruid · № 854

Sangre de drago

Croton lechleri

Boom met een dik, bloedrood sap. Op de huid droogt het snel tot een beschermend laagje. Uit het sap is crofelemer gemaakt, sinds 2013 in de VS goedgekeurd tegen diarree bij mensen met hiv.

Europa · Kruid · № 95

Smeerwortel

Symphytum officinale

Uitwendige preparaten zijn onderzocht bij kneuzingen, verstuikingen en rugpijn en lijken daar pijn te verminderen. Het bevat allantoïne, dat weefselherstel zou ondersteunen.

Oceanië · Anders · № 55

Tamanu-olie

Calophyllum inophyllum

Olie die vooral in huidverzorging wordt gebruikt; medische claims zijn niet vastgesteld.

Oceanië · Anders · № 22

Tea tree-olie

Melaleuca alternifolia

Een essentiële olie voor uitwendig gebruik. Beperkt onderzoek suggereert mogelijk effect bij acne of voetschimmel; conclusies zijn voorlopig.

Noord-Amerika · Kruid · № 152

Toverhazelaar

Hamamelis virginiana

Sterk samentrekkend door looistoffen. Hamamelis-water en -zalf worden uitwendig gebruikt bij kleine huidirritaties, kneuzingen en aambeien; er is beperkt maar redelijk ondersteunend bewijs.

Europa · Kruid · № 114

Valkruid

Arnica montana

Uitwendig gebruikt bij kneuzingen, blauwe plekken en spierpijn. Studies geven wisselende resultaten. Homeopathische arnica is zo sterk verdund dat er geen werkzame stof in zit.

Europa · Kruid · № 94

Vogelmuur

Stellaria media

Uitwendig traditioneel gebruikt als verkoelende zalf of kompres bij jeuk, eczeem en kleine huidirritaties. Er is nauwelijks klinisch onderzoek.

Europa · Voeding · № 80

Walnoot

Juglans regia

De noten zijn een voedzame bron van onverzadigde vetten. Blad en groene bolster zijn samentrekkend en werden traditioneel bij huidaandoeningen en diarree gebruikt; klinisch bewijs ontbreekt.

Europa · Kruid · № 86

Weegbree

Plantago major

Het blad wordt traditioneel gekneusd op insectenbeten, kleine wondjes en schaafplekken gelegd en als thee bij hoest gebruikt. Klinisch bewijs is beperkt.

Noord-Amerika · Kruid · № 957

Wilde nachtschone

Mirabilis nyctaginea (syn. Allionia nyctaginea)

Verwant aan de nachtschone (Mirabilis jalapa), met een dikke penwortel en kleine roze bloemen die 's middags opengaan. De wortel werkt bij inname sterk laxerend.

Europa · Voeding · № 10

Bergamot

Citrus bergamia

De schil levert bergamotolie, een geurstof in parfum en Earl Grey-thee. De olie bevat bergapteen, dat de huid gevoelig maakt voor zonlicht. Gezondheidsclaims zijn niet goed onderzocht.

Zuid-Amerika · Voeding · № 262

Aardappel

Solanum tuberosum

Een zetmeelrijke knol en een van de belangrijkste voedselgewassen ter wereld. In volksgebruik worden rauwe plakjes of geraspte aardappel op brandwonden, gezwollen ogen en hoofdpijn gelegd; daar is geen onderzoek naar gedaan.

Azië · Voeding · № 272

Abrikoos

Prunus armeniaca

Traditioneel toegeschreven

Hoestremmend, samentrekkend, antibacterieel, pijnstillend, urinedrijvend, ontstekingsremmend; wilde kers onderdrukt de hoest.

Midden-Amerika en Caraïben · Voeding · № 818

Achiote

Bixa orellana

De rode zaden worden als kleurstof en specerij gebruikt; traditioneel ook als middel.

Europa · Kruid · № 57

Agrimonie

Agrimonia eupatoria

Samentrekkend (looistofrijk) kruid dat traditioneel wordt gebruikt bij diarree, keelpijn en kleine wondjes. Goed onderzoek bij mensen ontbreekt.

Azië · Kruid · № 405

Alangium

Alangium salviifolium

Traditioneel toegeschreven

Ontwormend, laxerend, braakopwekkend, urinedrijvend; tegengif bij vergiftigingen, bij diarree, lepra en huidziekten, hondenbeten, wormen, acute reuma.

Azië · Kruid · № 376

Alfalfa

Medicago sativa

Traditioneel toegeschreven

Kalmerend en vochtherstellend voor de droge huid.

Zuid-Amerika · Voeding · № 916

Algarrobo

Neltuma pallida (syn. Prosopis pallida)

Doornige boom uit de vlinderbloemenfamilie, verwant aan de mesquite, met zoete peulen vol suikers. De boom houdt met zijn diepe wortels het droogbos in stand.

Afrika · Kruid · № 4

Aloë vera

Aloe vera

De gel uit het blad wordt uitwendig gebruikt om de huid te verzachten en bij lichte brandwonden. Onderzoek naar wondgenezing levert wisselende resultaten op; de gel is geen vervanging voor wondzorg.

Europa · Kruid · № 63

Alsem

Artemisia absinthium

Een van de bitterste kruiden; traditioneel gebruikt om eetlust en spijsvertering op gang te brengen en tegen darmwormen. Klinisch bewijs is beperkt.

Zuid-Amerika · Kruid · № 896

Altamisa

Ambrosia peruviana

Aromatische, behaarde ambrosiasoort. In haar gebied wordt ze gebruikt als pijnstillend, ontstekingsremmend, ontwormend en ontsmettend middel; goed onderzoek ontbreekt.

Azië · Mineraal · № 780

Aluin

Alumen (kaliumaluminiumsulfaat)

Traditioneel toegeschreven

Uitwendig samentrekkend en jeukstillend; stelpt bloedingen.

Azië · Voeding · № 223

Amandel

Prunus dulcis

Traditioneel toegeschreven

Zoete amandel verzachtend, stimulerend, voedend, zenuwversterkend; bittere amandel verzachtend, laxerend, kalmerend bij hoest.

Midden-Amerika en Caraïben · Kruid · № 374

Amarant

Amaranthus spp.

Traditioneel toegeschreven

Bloemen, blad en wortel sterk antiseptisch; wondgenezing.