Van plant tot gebruik

Kruidenolie (oliemaceraat)

Gedroogde kruiden in plantaardige olie laten trekken, als massage-olie of als basis voor zalf.

Niveau: Gemiddeld
Verhouding: Ongeveer 1 deel gedroogd kruid op 5–10 delen olie. Het kruid moet helemaal onder de olie staan.
Tijd: Koud: 3–6 weken op een warme plek. Warm: 2–4 uur au bain-marie op 40–60 °C.
Houdbaarheid: Koel en donker 6–12 maanden. Een paar druppels vitamine E vertraagt het ranzig worden.

Bij een oliemaceraat trekken kruiden in een plantaardige olie zoals olijf-, zonnebloem- of amandelolie. De olie neemt vetoplosbare kleur-, geur- en werkstoffen op. Bekende voorbeelden zijn goudsbloemolie en sint-janskruidolie, en in de Ayurveda worden kruiden in sesamolie gekookt. Dit is iets anders dan etherische olie: die wordt door stoomdestillatie gemaakt en is veel sterker.

Geschikt voor

Gedroogde bloemen en bladeren voor uitwendig gebruik (goudsbloem, kamille, lavendel), of keukenkruiden voor een smaakolie.

Stap voor stap

Zorg dat pot en kruid helemaal droog zijn.
Vul de pot losjes met kruid en giet de olie erover tot alles ruim bedekt is.
Laat koud trekken (afgesloten, warm en donker, regelmatig schudden) of warm in een pan met heet water.
Zeef af door een kaasdoek, pers goed uit en laat eventueel bezinksel zakken.
Vul af in donkere flessen met een etiket en de datum.

Tips

Een kruidenolie is de basis voor een zalf of balsem.
Ruikt de olie ranzig, of zie je schimmel of troebelheid, gooi hem dan weg.

Kruiden die zo bereid worden

Kruiden op deze site waarvan de beschrijving deze bereiding noemt. Dat betekent niet dat elk kruid veilig zelf te bereiden is: lees bij elk kruid de veiligheidsinformatie.

Let op
Midden-Amerika en Caraïben · Voeding · № 818
Achiote
Bixa orellana
De rode zaden worden als kleurstof en specerij gebruikt; traditioneel ook als middel.
Maya-geneeskennis+4
Let op
Azië · Voeding · № 223
Amandel
Prunus dulcis
Traditioneel toegeschreven
Zoete amandel verzachtend, stimulerend, voedend, zenuwversterkend; bittere amandel verzachtend, laxerend, kalmerend bij hoest.
Ayurveda+2Volksgeloof
Let op
Azië · Kruid · № 349
Amla
Phyllanthus emblica
Traditioneel toegeschreven
Verse vrucht verkoelend, urinedrijvend, laxerend, maagversterkend; schors samentrekkend; bij long- en oogontsteking, haargroei, astma, bronchitis, galklachten, bloedingen, diarree, dysenterie, bloedarmoede, geelzucht.
Ayurveda+2
Let op
Midden-Amerika en Caraïben · Voeding · № 166
Avocado
Persea americana
Vrucht rijk aan enkelvoudig onverzadigde vetten, vezels en kalium; past in een voedingspatroon dat gunstig is voor het cholesterol. Avocado-olie wordt in huidverzorging gebruikt.
Maya-geneeskennis+4Volksgeloof
Let op
Afrika · Kruid · № 8
Basilicum
Ocimum basilicum
Versterkt de smaak, ondersteunt de spijsvertering en heeft mild antioxiderend effect.
Westerse kruidengeneeskunde+1Volksgeloof
Let op
Azië · Kruid · № 354
Bhringaraj
Eclipta prostrata
Traditioneel toegeschreven
Leverversterkend, ontstoppend, versterkend, zuiverend, antiviraal; bij vergrote lever en milt, huidziekten, koorts, oedeem, reuma; haarolie voor zwart en vol haar; bij klierzwellingen, olifantsziekte, hoofdpijn en kiespijn.
Ayurveda+1
Let op
Azië · Kruid · № 353
Brahmi
Bacopa monnieri
Traditioneel toegeschreven
Hart- en zenuwversterkend, urinedrijvend, licht laxerend, kalmerend; bij urineretentie met obstipatie, acute bronchitis en hoest bij kinderen, uitputting en zenuwinzinking, hysterie, epilepsie, heesheid.
Ayurveda
Let op
Noord-Amerika · Kruid · № 630
Californisch helmkruid
Scrophularia californica, S. lanceolata
Traditioneel toegeschreven
Koelt hitte in het bloed en voedt yin, voert vochtige hitte af en verspreidt zwellingen.
Chinese geneeskundige tradities+1
Let op
Azië · Kruid · № 355
Chinese roos (hibiscus)
Hibiscus rosa-sinensis
Traditioneel toegeschreven
Verzorgt het haar, bevordert doorbloeding van de hoofdhuid en vermindert stress.
Ayurveda+1
Let op
Europa · Kruid · № 233
Cipres
Cupressus sempervirens
Traditioneel toegeschreven
Antiseptisch, krampwerend, kalmerend, urinedrijvend.
Grieks-Romeinse geneeskunde+2Volksgeloof
Let op
Azië · Voeding · № 221
Citroen
Citrus limon
Traditioneel toegeschreven
Ontstekingsremmend, antihistaminisch, urinedrijvend, versterkt de aders.
Ayurveda+3Volksgeloof
Let op
Europa · Kruid · № 85
Citroenmelisse
Melissa officinalis
Traditioneel gebruikt bij onrust, slaapproblemen en een nerveuze maag; uitwendig bij koortslip. Kleine studies wijzen op een licht kalmerend effect, maar het bewijs is beperkt.
Klooster- en volkskennis+7Volksgeloof
Let op
Europa · Voeding · № 245
Druif
Vitis vinifera
Traditioneel toegeschreven
Verzachtend, laxerend, verkoelend, maagversterkend, urinedrijvend; bij galachtige indigestie, bloedingen, pijnlijk plassen, chronische bronchitis, hartziekten, jicht; sap bij obstipatie bij kinderen.
Volksmagie en kruidenmagie+3Volksgeloof
Let op
Oceanië · Kruid · № 172
Eucalyptus
Eucalyptus globulus
Eucalyptusolie wordt gebruikt bij hoest en verstopte neus bij verkoudheid en uitwendig bij spierpijn; het Europees Geneesmiddelenbureau erkent deze toepassingen als traditioneel gebruik. Sterk klinisch bewijs is beperkt.
Aboriginal- en Torres Strait Islander-kennis+4Volksgeloof
Let op
Azië · Kruid · № 1
Gember
Zingiber officinale
Helpt bij misselijkheid, stimuleert de bloedsomloop en heeft een verwarmende werking.
Ayurveda+6Volksgeloof
Let op
Europa · Kruid · № 60
Grote engelwortel
Angelica archangelica
Aromatisch bitterkruid dat traditioneel wordt gebruikt bij een opgeblazen gevoel, slechte eetlust en verkoudheid. Klinisch bewijs is beperkt.
Klooster- en volkskennis+2Volksgeloof
Let op
Europa · Voeding · № 196
Hazelaar
Corylus avellana
De noten zijn voedzaam en rijk aan onverzadigde vetten en vitamine E. Hazelnootolie is een lichte olie voor de huid; een medicinale werking is niet aangetoond.
Volksmagie en kruidenmagieVolksgeloof
Let op
Europa · Kruid · № 103
IJzerhard
Verbena officinalis
Traditioneel gebruikt bij nervositeit, uitputting en als bitter voor de spijsvertering. Wetenschappelijk bewijs ontbreekt grotendeels.
Grieks-Romeinse geneeskunde+3Volksgeloof
Let op
Azië · Kruid · № 126
Jasmijn
Jasminum officinale / J. grandiflorum
Vooral bekend als geurstof en in jasmijnthee; aromatherapie met jasmijn wordt gebruikt voor ontspanning. Medische claims zijn niet bewezen.
Ayurveda+4Volksgeloof
Let op
Europa · Kruid · № 81
Jeneverbes
Juniperus communis
De bessen worden traditioneel gebruikt als plaspoeder, bij spijsverteringsklachten en uitwendig bij gewrichtspijn. Klinisch bewijs is beperkt.
Westerse kruidengeneeskunde+5Volksgeloof
Let op
Noord-Amerika · Anders · № 384
Jojoba
Simmondsia chinensis
De vloeibare was uit de zaden lijkt op het talg van de menselijke huid en trekt snel in. Ze wordt gebruikt voor droge huid en haar; medische claims zijn beperkt onderzocht.
Inheemse geneeswijzen van Noord-Amerika
Let op
Azië · Anders · № 141
Kamfer
Cinnamomum camphora
Uitwendig in wrijfmiddelen tegen spierpijn, jeuk en verstopte neus; het geeft een verkoelend en verdovend gevoel. Er is enig bewijs voor kortdurende verlichting.
Ayurveda+3
Let op
Azië · Voeding · № 38
Kaneel
Cinnamomum verum
Specerij uit de binnenbast. Onderzoek naar gezondheidseffecten is voorlopig; kaneel is geen behandeling.
Ayurveda+8Volksgeloof
Let op
Azië · Voeding · № 357
Kokospalm
Cocos nucifera
Traditioneel toegeschreven
Verkoelend, urinedrijvend, antiseptisch, laxerend; wortel bij baarmoederziekten, bronchitis, leverklachten, dysenterie, keelpijn (gorgelen); kokoswater bij dorst, koorts, urineklachten en braken; as bij schurft en kiespijn.
Ayurveda+1
Let op
Europa · Kruid · № 102
Koningskaars
Verbascum thapsus
Blad en bloemen bevatten slijmstoffen en worden traditioneel bij prikkelhoest en bronchitis gebruikt; de olie van de bloemen bij oorpijn. Klinisch bewijs is beperkt.
Grieks-Romeinse geneeskunde+4
Let op
Azië · Voeding · № 42
Kruidnagel
Syzygium aromaticum
Specerij. Kruidnagelolie met eugenol kan helpen bij kiespijn; andere claims zijn onbewezen.
Ayurveda+5Volksgeloof
Let op
Europa · Kruid · № 3
Munt
Mentha × piperita
Pepermuntolie is in studies onderzocht bij het prikkelbare-darmsyndroom en vermindert daar mogelijk buikpijn. Thee wordt gebruikt bij een volle maag en misselijkheid. Bij maagzuur kan pepermunt klachten verergeren.
Grieks-Romeinse geneeskunde+4Volksgeloof
Let op
Europa · Kruid · № 89
Roos en rozenbottel
Rosa spp.
Rozenbottels zijn rijk aan vitamine C; een poeder ervan is onderzocht bij artrose, met bescheiden resultaten. Rozenwater en -olie worden in huidverzorging en als geur gebruikt.
Avicenna's Canon aan Europese universiteiten+6Volksgeloof
Let op
Europa · Kruid · № 2
Rozemarijn
Salvia rosmarinus (syn. Rosmarinus officinalis)
Een aromatisch keukenkruid met carnosinezuur en rozemarijnzuur. Een paar kleine studies wijzen op een licht effect van de geur op alertheid; dat het geheugen verbetert is niet aangetoond. Het blad wordt bij spijsverteringsklachten gebruikt.
Klooster- en volkskennis+4Volksgeloof
Let op
Afrika · Kruid · № 201
Rozengeranium
Pelargonium graveolens
Traditioneel toegeschreven
Antidepressief, pijnstillend, urinedrijvend, kalmerend, versterkend.
Westerse kruidengeneeskunde+1Volksgeloof
Let op
Europa · Kruid · № 45
Salie
Salvia officinalis
Keukenkruid. Enkele kleine studies wijzen op mogelijke effecten op geheugen en bloedvetten, maar het bewijs is beperkt.
Klooster- en volkskennis+4Volksgeloof
Let op
Azië · Kruid · № 140
Sandelhout
Santalum album
In de Ayurveda als 'verkoelend' middel bij huidirritatie en urinewegklachten gebruikt; de olie wordt in aromatherapie gebruikt. Klinisch bewijs is beperkt.
Ayurveda+6Volksgeloof
Let op
Afrika · Voeding · № 356
Sesam
Sesamum indicum
Traditioneel toegeschreven
Verzachtend, huidverzachtend, urinedrijvend, menstruatie- en melkbevorderend, laxerend; bladeren bij luchtwegklachten, diarree en dysenterie bij kinderen, blaascatarre; zaden bij bloedende aambeien, uitblijvende of pijnlijke menstruatie.
Oud-Egyptische geneeskunst+3Volksgeloof
Let op
Europa · Kruid · № 43
Sint-janskruid
Hypericum perforatum
Kan volgens onderzoek helpen bij lichte tot matige depressie; voor andere toepassingen is het bewijs onvoldoende.
Grieks-Romeinse geneeskunde+3Volksgeloof
Let op
Europa · Kruid · № 114
Valkruid
Arnica montana
Uitwendig gebruikt bij kneuzingen, blauwe plekken en spierpijn. Studies geven wisselende resultaten. Homeopathische arnica is zo sterk verdund dat er geen werkzame stof in zit.
Westerse kruidengeneeskunde+1Volksgeloof
Let op
Midden-Amerika en Caraïben · Kruid · № 222
Vanille
Vanilla planifolia
Traditioneel toegeschreven
Geeft een gevoel van rust en comfort; geurstof.
Maya-geneeskennis+3Volksgeloof