- Gebied
- Europa
- Oorsprong
- Zuid-Europa, het Middellandse Zeegebied en West-Azië. Melissa officinalis
- Engelse naam
- Lemon balm
Europa · Kruid · № 85
Melissa officinalis
Kruid · Europa
Citroenmelisse
Melissa officinalis
Traditioneel gebruikt bij onrust, slaapproblemen en een nerveuze maag; uitwendig bij koortslip. Kleine studies wijzen op een licht kalmerend effect, maar het bewijs is beperkt.
Veiligheid en aandachtspunten
Kan slaperigheid versterken. Voorzichtig bij een te traag werkende schildklier of schildkliermedicatie.
Waarschuwingen per traditie (5)
- Kruiden bij virale infecties: Niet voor kinderen onder 12 jaar.
- Natuurlijke huid- en haarverzorging: Geen honing aan kinderen jonger dan één jaar. Tinctuur bevat alcohol.
- Kallawaya-geneeskunst in Bolivia: Kan de werking van kalmerende middelen versterken.
- Curanderismo van Noord-Peru: Kan slaperig maken; voorzichtig bij schildkliermedicatie.
- Westerse kruiden in de Chinese geneeskunde: Zonnethee koel bewaren en binnen een dag opdrinken: in lauw water groeien snel bacteriën.
Bereiding
Vers of gedroogd blad als thee; uitwendig als crème. Hier staat geen dosering.
Gebruik in tradities
De Arabische arts Avicenna prees het kruid omdat het het hart zou verblijden. In Europa was het een vaste plant in kloostertuinen en zat het in karmelietengeest. Ody noemt het een geliefd kruid voor kinderen en ouderen.
Toepassingen
Gebruik per traditie
Zo beschrijven verschillende kruidentradities dit kruid. Hoeveelheden zijn traditionele richtlijnen die op duidelijke fouten zijn gecontroleerd; ze zijn geen medisch advies. Bij giftige planten staat bewust geen dosering.
Kruidengeneeskunde wereldwijd
Toegeschreven werking
Kalmerend, antidepressief, spijsverteringsstimulerend, vaatverwijdend, zweetdrijvend, herstellend voor het zenuwstelsel, antiviraal, antibacterieel.
Bereiding en hoeveelheid
Thee van verse bladeren (water net van de kook, afgedekt) bij depressie, zenuwuitputting, indigestie, misselijkheid en beginnende verkoudheid; tinctuur in kleine doses (5–10 druppels); zalf bij zweren en insectenbeten (insectwerend); kompres bij jicht; mondspoeling bij mondzweren; 5–10 druppels olie in 20 ml draagolie als massage.
Westerse kruidengeneeskunde
Toegeschreven werking
Windverdrijvend, koortsverlagend, zenuwversterkend, antiviraal; kalmeert zenuwen en overactieve systemen (hartkloppingen, overactieve schildklier), bij koorts door stress en bij kinderen, tegen herpes.
Bereiding en hoeveelheid
Thee (vers is het best): 1 tl per kop, 6–8 min, 1–3 koppen per dag; tinctuur 1–10 druppels of 1 pipet 1–3x per dag; kruidenolie 1 tl 1–2x per dag uitwendig.
Kruiden bij virale infecties
Toegeschreven werking
Kalmerend en antiviraal (terpenen, looistoffen, eugenol); vooral tegen herpes; verder bij angst, slaapproblemen, onrust, hoge bloeddruk, insectenbeten.
Bereiding en hoeveelheid
Capsule of thee (ca. 28 g verse bladeren met kokend water); 80 mg per dag, niet langer dan 4 maanden.
Let op: Niet voor kinderen onder 12 jaar.
Natuurlijke huid- en haarverzorging
Toegeschreven werking
Frisse citroengeur; van oudsher gebruikt bij onrust en een gespannen maag. De Europese geneesmiddelenautoriteit erkent het traditionele gebruik bij lichte spanning en maag-darmklachten.
Bereiding en hoeveelheid
Inwendig: blad in kruidenthee, kruidenhoning en een zenuwtinctuur. Uitwendig: in haarproducten voor vet haar (zie de recepten).
Let op: Geen honing aan kinderen jonger dan één jaar. Tinctuur bevat alcohol.
Kallawaya-geneeskunst in Bolivia
Toegeschreven werking
's Ochtends als opwekkende vervanger van koffie of thee.
Bereiding en hoeveelheid
Een handje blad 10 minuten laten trekken.
Let op: Kan de werking van kalmerende middelen versterken.
Curanderismo van Noord-Peru
Toegeschreven werking
Toronjil is het belangrijkste kruid in mengsels voor zenuwen, hart en slaap, bij hartkloppingen door spanning en bij liefdesverdriet.
Bereiding en hoeveelheid
De bladeren kort laten trekken, vaak met pimpinela, cedrón en mejorana.
Let op: Kan slaperig maken; voorzichtig bij schildkliermedicatie.
Westerse kruiden in de Chinese geneeskunde
Toegeschreven werking
Verkoelend op warme zomerdagen.
Let op: Zonnethee koel bewaren en binnen een dag opdrinken: in lauw water groeien snel bacteriën.
Volksgeloof en kruidenmagie
Symbolische betekenissen uit volksgebruik en hedendaagse kruidenmagie. Het zijn overgeleverde associaties, geen werking.
Trekt liefde aan, helpt oordelen los te laten, verdiept spirituele verbinding, laat dromen uitkomen.
Kruidenmagie en rituelen
Toegeschreven werking
In de kruidenmagie verbonden met liefde, mededogen en een opgewekte stemming.
Bereiding en hoeveelheid
Melissa is Grieks voor 'honingbij': imkers wreven korven in met het blad om zwermen te lokken. In de Middeleeuwen stond citroenmelisse in kloostertuinen, en Karmelieten maakten er vanaf de zeventiende eeuw hun Karmelietengeest (Eau de Mélisse des Carmes) van.
Tags
Bronnen
- en.wikipedia.org
- Owen Jackson, Chinese Herbal Medicine (2020)
- Penelope Ody, The Complete Medicinal Herbal (1993; 2017)
- Stacey Dugliss-Wesselman & Susan Gregg, Herbal Remedies Made Simple (2018)
- Rainer W. Bussmann & Douglas Sharon, Medicinal Plants of the Andes and the Amazon (2015)
- Joseph W. Bastien, Healers of the Andes: Kallawaya Herbalists and Their Medicinal Plants (1987)
- Louis Girault, Kallawaya. Guérisseurs itinérants des Andes (1984)