Naar de inhoud
Herbs & Cultures

Van plant tot gebruik

Zalf en balsem

Kruidenolie stevig maken met bijenwas of plantaardige was.

Niveau
Gemiddeld
Verhouding
Ongeveer 1 deel was op 4–6 delen kruidenolie (gewicht). Meer was geeft een stevigere balsem.
Tijd
Ongeveer 30 minuten, plus afkoelen.
Houdbaarheid
Koel bewaard 6–12 maanden, zolang er geen water in zit.

Een zalf of balsem is een kruidenolie die met was is opgestijfd. Daardoor blijft hij op de huid zitten en is hij makkelijk mee te nemen. Het is een klassieke bereiding in Europese en Noord-Amerikaanse kruidentradities, bijvoorbeeld als goudsbloemzalf of lippenbalsem.

Geschikt voor

Uitwendig gebruik op droge of geïrriteerde huid, lippen en handen.

Stap voor stap

  1. Weeg de olie en de was af.
  2. Smelt de was al roerend in de olie, au bain-marie.
  3. Test de stevigheid: laat een druppel op een koude lepel stollen en voeg zo nodig olie of was toe.
  4. Giet het mengsel in schone, droge potjes en laat het open afkoelen.
  5. Sluit af en zet een etiket met inhoud en datum op het potje.

Tips

  • Shea- of cacaoboter maakt een zachtere, romigere zalf.
  • Een crème bevat water en olie en heeft een conserveermiddel nodig. Een watervrije zalf is voor thuis eenvoudiger en veiliger.

Register

Kruiden die zo bereid worden

Kruiden op deze site waarvan de beschrijving deze bereiding noemt. Dat betekent niet dat elk kruid veilig zelf te bereiden is: lees bij elk kruid de veiligheidsinformatie.

  • Let op

    Azië · Kruid · № 564

    Himalaya-ruit

    Thalictrum foliolosum

    Traditioneel toegeschreven

    Versterkend, licht laxerend, laxerend, urinedrijvend, koortsverlagend; bij chronische indigestie, herstel na ziekte, oogontsteking, geelzucht, winderigheid, verkoudheid (snuif), kiespijn, bindvlies- en hoornvliesontsteking.

    Ayurveda
  • Let op

    Europa · Kruid · № 78

    Hysop

    Hyssopus officinalis

    Traditioneel gebruikt bij hoest, verkoudheid en vastzittend slijm. Klinisch bewijs ontbreekt.

    Westerse kruidengeneeskunde+2Volksgeloof
  • Let op

    Europa · Kruid · № 103

    IJzerhard

    Verbena officinalis

    Traditioneel gebruikt bij nervositeit, uitputting en als bitter voor de spijsvertering. Wetenschappelijk bewijs ontbreekt grotendeels.

    Grieks-Romeinse geneeskunde+3Volksgeloof
  • Let op

    Azië · Kruid · № 469

    Indiase gouddraad

    Coptis teeta

    Traditioneel toegeschreven

    Bitter tonicum, koortsverlagend; wekt eetlust, herstelt spijsvertering, tegen winderigheid, bij geelzucht, zwakte, herstel na koorts; oogzalf bij bindvliesontsteking; in China tegen diabetes.

    Ayurveda+1
  • Let op

    Azië · Kruid · № 400

    Indiase monnikskap

    Aconitum ferox

    Traditioneel toegeschreven

    In zeer kleine doses zweetdrijvend, urinedrijvend, pijnstillend, koortsverlagend; bij zenuwpijn, spierreuma, jicht, keelpijn, verkoudheid, verlamming; in grotere doses zeer giftig.

    Ayurveda
  • Let op

    Noord-Amerika · Anders · № 384

    Jojoba

    Simmondsia chinensis

    De vloeibare was uit de zaden lijkt op het talg van de menselijke huid en trekt snel in. Ze wordt gebruikt voor droge huid en haar; medische claims zijn beperkt onderzocht.

    Inheemse geneeswijzen van Noord-Amerika
  • Let op

    Azië · Kruid · № 521

    Kamala

    Mallotus philippensis

    Traditioneel toegeschreven

    Laxerend, ontwormend (specifiek tegen lintworm), samentrekkend; zalf bij ringworm, schurft, herpes en parasitaire huidziekten, lepra-uitslag, syfilitische zweren.

    Ayurveda
  • Let op

    Azië · Anders · № 141

    Kamfer

    Cinnamomum camphora

    Uitwendig in wrijfmiddelen tegen spierpijn, jeuk en verstopte neus; het geeft een verkoelend en verdovend gevoel. Er is enig bewijs voor kortdurende verlichting.

    Ayurveda+3
  • Let op

    Europa · Kruid · № 19

    Kamille

    Matricaria chamomilla (Duitse kamille)

    Bloemen worden als thee en in huid- of mondproducten gebruikt. Onderzoek levert voor de meeste aandoeningen onvoldoende betrouwbaar bewijs.

    Klooster- en volkskennis+7Volksgeloof
  • Let op

    Azië · Voeding · № 38

    Kaneel

    Cinnamomum verum

    Specerij uit de binnenbast. Onderzoek naar gezondheidseffecten is voorlopig; kaneel is geen behandeling.

    Ayurveda+8Volksgeloof
  • Let op

    Oceanië · Kruid · № 23

    Kawakawa

    Piper excelsum

    Het blad wordt in rongoā Māori gebruikt bij kiespijn, huidklachten, wonden en blaas- en nierklachten. Het bevat onder meer myristicine; klinisch bewijs voor deze toepassingen ontbreekt.

    Rongoā Māori+1
  • Let op

    Europa · Kruid · № 75

    Kleefkruid

    Galium aparine

    In de westerse kruidengeneeskunde gebruikt als 'lymfekruid' bij gezwollen klieren en huidaandoeningen. Wetenschappelijk bewijs ontbreekt.

    Klooster- en volkskennis+2
  • Let op

    Azië · Voeding · № 357

    Kokospalm

    Cocos nucifera

    Traditioneel toegeschreven

    Verkoelend, urinedrijvend, antiseptisch, laxerend; wortel bij baarmoederziekten, bronchitis, leverklachten, dysenterie, keelpijn (gorgelen); kokoswater bij dorst, koorts, urineklachten en braken; as bij schurft en kiespijn.

    Ayurveda+1
  • Let op

    Europa · Kruid · № 102

    Koningskaars

    Verbascum thapsus

    Blad en bloemen bevatten slijmstoffen en worden traditioneel bij prikkelhoest en bronchitis gebruikt; de olie van de bloemen bij oorpijn. Klinisch bewijs is beperkt.

    Grieks-Romeinse geneeskunde+4
  • Let op

    Europa · Kruid · № 44

    Lavendel

    Lavandula angustifolia

    Geurige plant voor bad- en parfumproducten en aromatherapie. Bewijs voor medische effecten is voorlopig.

    Grieks-Romeinse geneeskunde+4Volksgeloof
  • Let op

    Europa · Kruid · № 211

    Maarts viooltje

    Viola odorata

    Traditioneel toegeschreven

    V. odorata ontstekingsremmend, slijmoplossend, urinedrijvend, antitumor; V. tricolor slijmoplossend, ontstekingsremmend, urinedrijvend, antireumatisch, laxerend, versterkt haarvaten.

    Westerse kruidengeneeskunde+3Volksgeloof
  • Let op

    Noord-Amerika · Kruid · № 370

    Mahonie

    Mahonia aquifolium

    Traditioneel toegeschreven

    Zuiverend, bloedzuiverend, versterkend, stimulerend, leverondersteunend; verbetert eetlust en spijsvertering, bevordert lever- en galsecretie, zuivert het bloed, helpt bij huidproblemen, plotselinge diarree en chronische obstipatie.

    Inheemse geneeswijzen van Noord-Amerika+1
  • Let op

    Azië · Kruid · № 520

    Mahua

    Madhuca longifolia

    Traditioneel toegeschreven

    Bloemen verkoelend, verzachtend, slijmoplossend, versterkend, voedend; schors samentrekkend en versterkend; bij diabetes en reuma, bloedend tandvlees, amandel- en keelontsteking, jeuk, bronchitis, hoest, aambeien.

    Ayurveda
  • Let op

    Azië · Kruid · № 348

    Mandukaparni

    Centella asiatica

    Traditioneel toegeschreven

    Zuiverend, versterkend, urinedrijvend, lokaal stimulerend, kalmerend; bij chronische zweren, eczeem, psoriasis, lepra, epilepsie, krankzinnigheid, klierzwellingen, abcessen, chronische reuma, diarree bij kinderen.

    Ayurveda+2
  • Let op

    Afrika · Anders · № 28

    Mirre

    Commiphora myrrha

    Een gomhars met een lange geschiedenis in geneeskunde, ritueel, parfum en wierook. Moderne behandelclaims zijn niet vastgesteld.

    Oud-Egyptische geneeskunst+6Volksgeloof
  • Let op

    Azië · Kruid · № 341

    Mosterdzaad

    Brassica juncea

    Traditioneel toegeschreven

    Plant bitter, licht laxerend, versterkend; olie stimulerend en huidprikkelend, antiseptisch; bij borstklachten bij kinderen, spierreuma, stijve nek, ontstekingen en zenuwpijn, buikkrampen, hardnekkig braken.

    Ayurveda+2
  • Let op

    Europa · Kruid · № 217

    Oregano

    Origanum vulgare

    Een keukenkruid met carvacrol en thymol, die in het laboratorium bacteriën en schimmels remmen. Er is geen goed bewijs dat oreganoolie infecties bij mensen behandelt; onverdunde olie irriteert huid en slijmvliezen.

    Volksmagie en kruidenmagieVolksgeloof
  • Let op

    Azië · Kruid · № 674

    Paarse parelzaadwortel (zi cao)

    Lithospermum erythrorhizon (en Arnebia euchroma)

    Traditioneel toegeschreven

    Koelt en beweegt het bloed bij donkere uitslag; uitwendig bij brandwonden en eczeem.

    Chinese geneeskundige tradities+1
  • Let op

    Zuid-Amerika · Kruid · № 871

    Quinchamalí

    Quinchamalium chilense

    Halfparasitisch kruid met oranjegele bloemen in hoofdjes. Traditioneel bij wonden en verkoudheid; onderzoek ontbreekt.

    Kallawaya-geneeskunst+1
  • Let op

    Europa · Kruid · № 99

    Rode klaver

    Trifolium pratense

    Bevat isoflavonen (plantaardige oestrogenen) en wordt verkocht voor overgangsklachten. NCCIH concludeert dat er geen overtuigend bewijs is dat het opvliegers vermindert.

    Westerse kruidengeneeskunde+2Volksgeloof
  • Let op

    Europa · Kruid · № 89

    Roos en rozenbottel

    Rosa spp.

    Rozenbottels zijn rijk aan vitamine C; een poeder ervan is onderzocht bij artrose, met bescheiden resultaten. Rozenwater en -olie worden in huidverzorging en als geur gebruikt.

    Avicenna's Canon aan Europese universiteiten+6Volksgeloof
  • Let op

    Afrika · Voeding · № 25

    Rozelle (hibiscus)

    Hibiscus sabdariffa

    De rode kelkbladen geven een zurige drank. In volksgeneeskunde wordt de drank met bloeddruk in verband gebracht; dat is geen vervanging voor behandeling.

    Oud-Egyptische geneeskunst+2Volksgeloof
  • Let op

    Europa · Kruid · № 2

    Rozemarijn

    Salvia rosmarinus (syn. Rosmarinus officinalis)

    Een aromatisch keukenkruid met carnosinezuur en rozemarijnzuur. Een paar kleine studies wijzen op een licht effect van de geur op alertheid; dat het geheugen verbetert is niet aangetoond. Het blad wordt bij spijsverteringsklachten gebruikt.

    Klooster- en volkskennis+4Volksgeloof
  • Let op

    Afrika · Kruid · № 201

    Rozengeranium

    Pelargonium graveolens

    Traditioneel toegeschreven

    Antidepressief, pijnstillend, urinedrijvend, kalmerend, versterkend.

    Westerse kruidengeneeskunde+1Volksgeloof
  • Let op

    Europa · Kruid · № 45

    Salie

    Salvia officinalis

    Keukenkruid. Enkele kleine studies wijzen op mogelijke effecten op geheugen en bloedvetten, maar het bewijs is beperkt.

    Klooster- en volkskennis+4Volksgeloof
  • Let op

    Afrika · Voeding · № 356

    Sesam

    Sesamum indicum

    Traditioneel toegeschreven

    Verzachtend, huidverzachtend, urinedrijvend, menstruatie- en melkbevorderend, laxerend; bladeren bij luchtwegklachten, diarree en dysenterie bij kinderen, blaascatarre; zaden bij bloedende aambeien, uitblijvende of pijnlijke menstruatie.

    Oud-Egyptische geneeskunst+3Volksgeloof
  • Let op

    Afrika · Anders · № 385

    Sheaboom

    Vitellaria paradoxa

    Sheaboter maakt droge huid soepel en beschermt haar; het is ook een belangrijk voedingsvet. Medische claims zijn niet goed onderzocht.

    Lokale Afrikaanse geneeswijzen
  • Let op

    Azië · Voeding · № 220

    Sinaasappel

    Citrus sinensis

    Traditioneel toegeschreven

    Tegen roos; zoete sinaasappels goed voor huid en haar.

    Ayurveda+2Volksgeloof
  • Let op

    Europa · Kruid · № 43

    Sint-janskruid

    Hypericum perforatum

    Kan volgens onderzoek helpen bij lichte tot matige depressie; voor andere toepassingen is het bewijs onvoldoende.

    Grieks-Romeinse geneeskunde+3Volksgeloof
  • Let op

    Europa · Kruid · № 95

    Smeerwortel

    Symphytum officinale

    Uitwendige preparaten zijn onderzocht bij kneuzingen, verstuikingen en rugpijn en lijken daar pijn te verminderen. Het bevat allantoïne, dat weefselherstel zou ondersteunen.

    Klooster- en volkskennis+3Volksgeloof
  • Let op

    Europa · Kruid · № 298

    Stinkende gouwe

    Chelidonium majus

    Traditioneel toegeschreven

    Urinedrijvend, reinigend, leverstimulerend, ontstekingsremmend.

    Grieks-Romeinse geneeskunde+1