Kruidenkennis en de culturen die haar doorgaven

Zuid-Amerika · Kruid · № 870

Pichi

Fabiana imbricata

Struikje uit de nachtschadefamilie dat op een conifeer lijkt. Traditioneel bij blaas- en urinewegklachten en voor de spijsvertering; laboratoriumonderzoek wijst op een maagbeschermend effect.

Noord-Amerika · Kruid · № 946

Pipsissewa

Chimaphila umbellata

Laag, groenblijvend dwergstruikje met leerachtige bladeren en roze knikkende bloemen. Bevat arbutine en verwante stoffen, net als berendruif.

Zuid-Amerika · Kruid · № 1014

Queñua

Polylepis (o.a. P. besseri en P. tarapacana)

Knoestige bomen en struiken uit de rozenfamilie met een roodbruine, in dunne laagjes afbladderende schors die tegen de kou beschermt. Over de werking bij mensen is niets onderzocht.

Zuid-Amerika · Kruid · № 871

Quinchamalí

Quinchamalium chilense

Halfparasitisch kruid met oranjegele bloemen in hoofdjes. Traditioneel bij wonden en verkoudheid; onderzoek ontbreekt.

Noord-Amerika · Voeding · № 936

Ramps

Allium tricoccum

Wilde prei met brede bladeren en een kleine bol, verwant aan het Europese daslook. Bladeren en bol smaken naar ui en knoflook.

Zuid-Amerika · Kruid · № 915

Ratania

Krameria lappacea (syn. Krameria triandra)

Laag struikje dat half op de wortels van andere planten parasiteert. De rode wortel bevat veel looistoffen en werkt daardoor samentrekkend. In Europa staat ratanhiawortel in de farmacopee en wordt hij in mondwater en tandvleesmiddelen gebruikt.

Azië · Paddenstoel · № 690

Reuzenbovist (ma bo)

Calvatia gigantea (en Lasiosphaera fenzlii)

Traditioneel toegeschreven

Koelt longvuur bij keelpijn en heesheid; het sporenpoeder stelpt uitwendig bloedingen.

Zuid-Amerika · Kruid · № 888

Reuzenpaardenstaart

Equisetum giganteum

Grote paardenstaart, rijk aan silicium. Traditioneel als plasmiddel, zoals de Europese heermoes; goed bewijs ontbreekt.

Azië · Voeding · № 408

Reuzentaro

Alocasia macrorrhiza

Traditioneel toegeschreven

Spijsverteringsbevorderend, laxerend, urinedrijvend, melkbevorderend; bij koliek, obstipatie, aambeien, oedeem, wormen, aften, schorpioensteken.

Europa · Kruid · № 99

Rode klaver

Trifolium pratense

Bevat isoflavonen (plantaardige oestrogenen) en wordt verkocht voor overgangsklachten. NCCIH concludeert dat er geen overtuigend bewijs is dat het opvliegers vermindert.

Noord-Amerika · Kruid · № 368

Rode wortel

Ceanothus americanus

Traditioneel toegeschreven

Samentrekkend, krampwerend, slijmoplossend, kalmerend; bij gezwollen milt (o.a. na ziekte van Pfeiffer), koelt en vernauwt bloedvaten bij bloedingen en stuwing van baarmoeder, lever en lymfe.

Zuid-Amerika · Kruid · № 1012

Roq'e

Colletia spinosissima

Doornige struik met groene, kruisgewijs geplaatste doorns en nauwelijks blad. Leeft samen met stikstofbindende Frankia-bacteriën. De schors bevat saponinen; over de werking bij mensen is weinig onderzocht.

Europa · Kruid · № 2

Rozemarijn

Salvia rosmarinus (syn. Rosmarinus officinalis)

Een aromatisch keukenkruid met carnosinezuur en rozemarijnzuur. Een paar kleine studies wijzen op een licht effect van de geur op alertheid; dat het geheugen verbetert is niet aangetoond. Het blad wordt bij spijsverteringsklachten gebruikt.

Afrika · Kruid · № 201

Rozengeranium

Pelargonium graveolens

Traditioneel toegeschreven

Antidepressief, pijnstillend, urinedrijvend, kalmerend, versterkend.

Afrika · Kruid · № 399

Ruwe kafbloem

Achyranthes aspera

Traditioneel toegeschreven

Samentrekkend, urinedrijvend, zuiverend, koortswerend, laxerend; bij oedeem door nieren, bronchiale klachten, lepra, buikpijn, aambeien, steenpuisten, beginnende diarree; in hoge doses abortief.

Europa · Kruid · № 45

Salie

Salvia officinalis

Keukenkruid. Enkele kleine studies wijzen op mogelijke effecten op geheugen en bloedvetten, maar het bewijs is beperkt.

Midden-Amerika en Caraïben · Kruid · № 369

Sarsaparilla

Smilax spp. (o.a. Smilax ornata)

De wortel bevat saponinen en werd lang verkocht als 'bloedzuiverend' middel en bij huidaandoeningen. Er is geen bewijs dat sarsaparilla herpes, syfilis of andere infecties behandelt.

Noord-Amerika · Kruid · № 633

Sassafras

Sassafras albidum

Traditioneel toegeschreven

Verdrijft wind, vocht en kou bij gewrichtsklachten, ook als er hitte bij is, laat het bloed stromen bij stase na trauma of bij uitblijvende menstruatie, en wordt gebruikt bij jeukende huid.

Azië · Kruid · № 666

Schaafstro (mu zei)

Equisetum hyemale

Traditioneel toegeschreven

Verdrijft wind-hitte rond de ogen, stopt bloedingen en is plasbevorderend.

Europa · Kruid · № 595

Schapenzuring

Rumex acetosella

Traditioneel toegeschreven

Zweetdrijvend, urinedrijvend, koortsverlagend, bloedstelpend; traditioneel bij kanker (ingrediënt van essiac-thee), verlicht 'hete' toestanden (koorts, dorst, ontsteking), steenpuisten, voorbijgaande geelzucht.

Noord-Amerika · Voeding · № 935

Shagbark-hickory

Carya ovata

Notenboom uit de walnotenfamilie, met bast die in lange repen loslaat. De noten zijn vet en zoet.

Afrika · Anders · № 385

Sheaboom

Vitellaria paradoxa

Sheaboter maakt droge huid soepel en beschermt haar; het is ook een belangrijk voedingsvet. Medische claims zijn niet goed onderzocht.

Europa · Kruid · № 43

Sint-janskruid

Hypericum perforatum

Kan volgens onderzoek helpen bij lichte tot matige depressie; voor andere toepassingen is het bewijs onvoldoende.

Midden-Amerika en Caraïben · Kruid · № 849

Sopropo

Momordica charantia

Bittere klimplant waarvan vrucht, blad en ranken worden gebruikt. In de volksgeneeskunde vooral om de bloedsuiker te verlagen; onderzoek laat hooguit een klein effect zien.

Azië · Mineraal · № 794

Stalactiet

Stalactitum (calciumcarbonaat)

Traditioneel toegeschreven

Laat de longenergie dalen bij astma en chronische bronchitis en bevordert de melkafscheiding.

Noord-Amerika · Kruid · № 953

Steenwortel

Collinsonia canadensis

Lipbloemige vaste plant met naar citroen geurende bladeren en een zeer harde, knobbelige wortel. Eclectische artsen gebruikten hem bij aambeien en spataderen; onderzoek ontbreekt.

Noord-Amerika · Voeding · № 979

Tanoak

Notholithocarpus densiflorus

Groenblijvende boom uit de napjesdragersfamilie, tussen eik en kastanje in. De eikels zijn voedzaam maar bitter door looistoffen, die er eerst uit gespoeld moeten worden.

Zuid-Amerika · Kruid · № 877

Tara

Tara spinosa (syn. Caesalpinia spinosa)

Doornige boom met rode peulen die zeer rijk zijn aan looistoffen. In laboratoriumtests remden extracten van de peulen verschillende bacteriën.

Zuid-Amerika · Voeding · № 1011

Tarwi

Lupinus mutabilis

Lupine met wit tot paarse bloemen en eiwitrijke, oliehoudende bonen. De rauwe bonen zijn bitter door lupine-alkaloïden, die er door dagenlang weken en spoelen uit worden gehaald.

Noord-Amerika · Kruid · № 152

Toverhazelaar

Hamamelis virginiana

Sterk samentrekkend door looistoffen. Hamamelis-water en -zalf worden uitwendig gebruikt bij kleine huidirritaties, kneuzingen en aambeien; er is beperkt maar redelijk ondersteunend bewijs.

Azië · Kruid · № 40

Tulsi

Ocimum tenuiflorum

Aromatische plant die als kruidenthee wordt gedronken; behandelclaims zijn niet vastgesteld.

Azië · Kruid · № 773

Uncariastengel (gou teng)

Uncaria rhynchophylla

Traditioneel toegeschreven

Kalmeert leverwind en opstijgende lever-yang bij hoofdpijn, duizeligheid en hoge bloeddruk.

Azië · Kruid · № 750

Veelbloemige duizendknoop (he shou wu)

Reynoutria multiflora (syn. Polygonum multiflorum)

Traditioneel toegeschreven

Bereid een tonicum voor bloed, lever en nieren; rauw licht laxerend en ontgiftend.

Europa · Kruid · № 94

Vogelmuur

Stellaria media

Uitwendig traditioneel gebruikt als verkoelende zalf of kompres bij jeuk, eczeem en kleine huidirritaties. Er is nauwelijks klinisch onderzoek.

Europa · Kruid · № 106

Waterdrieblad

Menyanthes trifoliata

Een sterk bitter dat traditioneel de eetlust en spijsvertering opwekt en bij reumatische klachten werd gebruikt. Klinisch bewijs ontbreekt.

Azië · Voeding · № 803

Waterkastanje

Eleocharis dulcis

Traditioneel toegeschreven

Gepelde waterkastanjes gaan met wortel en Chinese dadels in een zoetige varkenssoep die volgens de traditie longen en milt versterkt, slijm oplost en hoest verzacht.