Kruidenkennis en de culturen die haar doorgaven

Noord-Amerika · Kruid · № 932

Amerikaanse linde

Tilia americana

Grote loofboom met hartvormige bladeren en geurende bloemen, verwant aan de Europese linde. De bloesem bevat slijmstoffen en flavonoïden. Het hout is zacht en makkelijk te snijden; de binnenbast levert sterke vezels.

Europa · Voeding · № 84

Appel

Malus domestica

Vrucht rijk aan vezels zoals pectine; geraspte appel is een oud huismiddel bij lichte diarree. Er is geen specifieke medische werking bewezen.

Europa · Voeding · № 48

Brandnetel

Urtica dioica

Voedsel- en vezelplant met een lange traditie in volksgeneeskunde. Medische claims zijn niet vastgesteld.

Europa · Voeding · № 66

Haver

Avena sativa

Havervlokken leveren bètaglucaan, een vezel die volgens erkende gezondheidsclaims kan bijdragen aan een normaal cholesterolgehalte. Havermout wordt ook in baden bij een droge, jeukende huid gebruikt. De traditionele rol als zenuwversterkend middel is niet bewezen.

Azië · Kruid · № 133

Psylliumzaad

Plantago ovata

De zaadhuiden vormen een slijmerige gel: een erkende bulkvormende vezel bij verstopping en lichte diarree, die ook het LDL-cholesterol iets kan verlagen.

Europa · Voeding · № 83

Vlas

Linum usitatissimum

Gemalen lijnzaad werkt als zachte bulkvormende vezel bij verstopping. NCCIH meldt dat lijnzaad mogelijk het cholesterol iets verlaagt; voor andere claims is het bewijs onduidelijk.

Azië · Mineraal · № 793

Actinoliet

Actinolitum

Traditioneel toegeschreven

Werd gebruikt om de nier-yang te versterken; actinoliet is een vorm van asbest.

Afrika · Kruid · № 371

Arabische gom (acacia)

Acacia senegal

Een oplosbare vezel die in water een slijmerige oplossing vormt. Ze verzacht keel en maag en wordt onderzocht als prebioticum; kan winderigheid en een opgeblazen gevoel geven. Er is geen bewijs dat ze virale infecties zoals HPV behandelt.

Azië · Kruid · № 149

Astragaluswortel (huang qi)

Astragalus membranaceus

In de Chinese geneeskunde een belangrijk versterkend kruid ('qi-tonicum') bij vermoeidheid, vatbaarheid voor verkoudheid en zweten. NCCIH meldt dat er weinig betrouwbaar onderzoek bij mensen is.

Midden-Amerika en Caraïben · Voeding · № 166

Avocado

Persea americana

Vrucht rijk aan enkelvoudig onverzadigde vetten, vezels en kalium; past in een voedingspatroon dat gunstig is voor het cholesterol. Avocado-olie wordt in huidverzorging gebruikt.

Afrika · Anders · № 386

Baobab

Adansonia digitata

De droge vruchtpulp is zuur en rijk aan vitamine C en vezels; de olie uit de zaden wordt gebruikt voor huid en haar. Medische claims zijn niet onderzocht.

Noord-Amerika · Voeding · № 254

Blauwe bes

Vaccinium spp.

Een vezelrijke bes met veel anthocyanen. Observationeel onderzoek verbindt het eten van bessen met een gunstig voedingspatroon; een medicinale werking is niet aangetoond.

Midden-Amerika en Caraïben · Voeding · № 265

Bonen

Phaseolus vulgaris

Een eiwit- en vezelrijke peulvrucht. Rauwe of onvoldoende gekookte bonen bevatten het giftige fasine; goed koken is nodig. Bonen zijn verder vooral voedsel, geen geneesmiddel.

Azië · Kruid · № 394

Duivelskatoen

Abroma augusta

Traditioneel toegeschreven

Bladeren en stengel verzachtend, wortelschors menstruatiebevorderend; bij pijnlijke menstruatie, reguleert menstruatie, baarmoedertonicum, bij gonorroe; kan huidirritatie geven.

Europa · Paddenstoel · № 115

Eekhoorntjesbrood

Boletus edulis, Cantharellus cibarius, Morchella esculenta, Pleurotus ostreatus

Een gewaardeerde eetbare paddenstoel met eiwitten, vezels en mineralen. Geneeskrachtige claims zijn niet bewezen.

Azië · Voeding · № 260

Erwt

Pisum sativum

Een eiwit- en vezelrijke peulvrucht. In de Chinese geneeskunde (wan dou) geldt de erwt als mild middel voor de milt en bij een lichte buikloop.

Oceanië · Kruid · № 845

Harakeke

Phormium tenax

Het gelachtige sap uit de bladvoet wordt traditioneel op wonden, brandwonden, zweren en schaafwonden aangebracht; de wortel gold als laxerend en wormdrijvend. Wetenschappelijk bewijs is beperkt.

Azië · Voeding · № 518

Hoekige loofah

Luffa acutangula

Traditioneel toegeschreven

Verzachtend, urinedrijvend, bitter tonicum, voedend, slijmoplossend, bloedsuikerverlagend; zaden braakopwekkend en laxerend; bij vergrote milt, dysenterie; bladeren op zweren, ringworm, aambeien, lepra, insecten- en slangenbeten.

Azië · Voeding · № 246

Kiwi

Actinidia deliciosa

Een vrucht met veel vitamine C en vezels. Kleine studies wijzen op een licht gunstig effect bij verstopping, en ook bij slaap; het enzym actinidine maakt vlees mals.

Europa · Voeding · № 68

Kool

Brassica oleracea

Groente met veel vitamine C en vezels. In de volksgeneeskunde worden koude koolbladeren op gezwollen borsten of pijnlijke gewrichten gelegd; kleine studies geven wisselende resultaten.

Oceanië · Kruid · № 844

Māmaki

Pipturus albidus

Inheemse Hawaïaanse plant waarvan de bladeren als thee worden gedronken.

Europa · Voeding · № 244

Peer

Pyrus communis

Een vezelrijke vrucht met sorbitol, die licht laxerend werkt. In de Chinese geneeskunde wordt de peer (li) gekookt met kandij bij een droge hoest; voor andere toepassingen is geen werking beschreven.

Europa · Voeding · № 264

Prei

Allium ampeloprasum var. porrum

Een groente met vezels, vitamine K en zwavelverbindingen, verwant aan ui en knoflook. Preisoep is een oud huismiddel bij verkoudheid en heesheid.

Europa · Voeding · № 251

Pruim

Prunus domestica

Gedroogde pruimen bevatten vezels en sorbitol en helpen bij verstopping; daar is enig onderzoek naar.

Azië · Kruid · № 449

Reuzenzijdeplant

Calotropis gigantea

Traditioneel toegeschreven

Wortelschors zuiverend, versterkend, krampwerend, slijmoplossend, braakopwekkend; bij dysenterie, bronchitis, lepra, vergrote lever en milt, oedeem, wormen; werkt als digitalis op het hart.

Azië · Voeding · № 519

Sponskomkommer

Luffa cylindrica

Traditioneel toegeschreven

Zaden braakopwekkend, laxerend, urinedrijvend; vrucht verkoelend, verzachtend, eetlustopwekkend, urinedrijvend, melkbevorderend; olie bij huidaandoeningen.

Oceanië · Voeding · № 173

Wattle

Acacia spp. (o.a. A. holosericea, A. decurrens)

Geroosterd wattlezaad is een eiwit- en vezelrijk bushfood. Bast van sommige soorten is looistofrijk en werd bij wonden en diarree gebruikt. Er is weinig klinisch onderzoek.

Noord-Amerika · Kruid · № 587

Westerse lariks

Larix occidentalis

Traditioneel toegeschreven

Stimulerend, prebioticum; verbetert spijsvertering en darmflora, versterkt het immuunsysteem, onderzocht bij tumoren, helpt bij middenoorontsteking bij kinderen.

Noord-Amerika · Voeding · № 965

Wilde rijst

Zizania palustris (en Z. aquatica)

Een waterplant uit de grassenfamilie, geen echte rijst. Het lange, donkere graan bevat meer eiwit en vezels dan witte rijst.

Zuid-Amerika · Kruid · № 980

Yoco

Paullinia yoco

Houtige liaan uit de zeepboomfamilie, verwant aan guarana. De bast bevat cafeïne en theobromine; gemeten werd 0,1 tot 3,6 procent cafeïne, het meest in de binnenbast van de stam. Het is een van de weinige planten waarvan de bast en niet het zaad of blad een cafeïnedrank geeft.

Noord-Amerika · Kruid · № 933

Zwarte es

Fraxinus nigra

Es die in natte grond groeit. Het hout heeft tussen de jaarringen nauwelijks vezels, zodat het na kloppen in dunne repen splijt. Geneeskrachtige werking is niet onderzocht.