Kruidenkennis en de culturen die haar doorgaven

Noord-Amerika · Kruid · № 992

Amerikaanse amberboom

Liquidambar styraciflua

Hoge boom met stervormige bladeren, prachtige herfstkleuren en stekelige, ronde vruchtballen. Bij beschadiging lekt uit de bast een geurige hars, Amerikaanse storax, die al eeuwen in zalven, parfum en wierook gaat. De hars is licht ontsmettend.

Zuid-Amerika · Kruid · № 855

Copaiba

Copaifera officinalis en verwante soorten

Boom waarvan de oliehars veel bèta-caryofylleen bevat. Gebruikt op de huid bij ontstekingen en wondjes; het bewijs komt vooral uit dier- en laboratoriumonderzoek.

Azië · Kruid · № 142

Guggul

Commiphora wightii (syn. C. mukul)

De hars wordt in de Ayurveda gebruikt bij gewrichtsklachten, overgewicht en een hoog cholesterol. Een Amerikaanse studie vond geen verlaging van het cholesterol; LDL steeg zelfs licht.

Afrika · Anders · № 28

Mirre

Commiphora myrrha

Een gomhars met een lange geschiedenis in geneeskunde, ritueel, parfum en wierook. Moderne behandelclaims zijn niet vastgesteld.

Azië · Anders · № 771

Oosterse amberboom

Liquidambar orientalis

Traditioneel toegeschreven

De hars opent de zintuigopeningen en verlicht pijn bij een beklemde borst.

Zuid-Amerika · Kruid · № 898

Perubalsem

Myroxylon balsamum (var. pereirae)

Grote boom waarvan de hars, de balsem, naar vanille en kaneel ruikt. De balsem bevat onder meer kaneelzuur, benzylbenzoaat en vanilline, en wordt verwerkt in parfum, voedsel en zalven voor huid en wonden.

Oceanië · Voeding · № 173

Wattle

Acacia spp. (o.a. A. holosericea, A. decurrens)

Geroosterd wattlezaad is een eiwit- en vezelrijk bushfood. Bast van sommige soorten is looistofrijk en werd bij wonden en diarree gebruikt. Er is weinig klinisch onderzoek.

Azië · Kruid · № 418

Agarhout

Aquilaria agallocha

Traditioneel toegeschreven

Stimulerend, hartversterkend, versterkend, windverdrijvend, galbevorderend; bij huidziekten, jicht en reuma, braken, slangenbeten, pijn van wonden, bronchitis bij kinderen, hoofdpijn, duizeligheid.

Zuid-Amerika · Voeding · № 916

Algarrobo

Neltuma pallida (syn. Prosopis pallida)

Doornige boom uit de vlinderbloemenfamilie, verwant aan de mesquite, met zoete peulen vol suikers. De boom houdt met zijn diepe wortels het droogbos in stand.

Noord-Amerika · Kruid · № 826

Amerikaans voetblad

Podophyllum peltatum

Giftige plant waarvan de hars, podofylline, vroeger als laxeermiddel werd gebruikt. Nu alleen in de vorm van geneesmiddelen tegen wratten.

Zuid-Amerika · Kruid · № 866

Apenboom (pehuén)

Araucaria araucana

Oeroude conifeer die meer dan duizend jaar oud wordt. De grote, zetmeelrijke zaden zijn een voedzaam voedsel; de hars werd op wonden gebruikt.

Zuid-Amerika · Kruid · № 869

Bailahuén

Haplopappus baylahuen

Harsige struik uit de composietenfamilie. Een bekende Chileense thee bij lever- en darmklachten; een werking is niet bewezen.

Noord-Amerika · Kruid · № 574

Balsempopulier

Populus balsamifera

Traditioneel toegeschreven

Knoppen: stimulerend, versterkend, urinedrijvend, verzachtend, slijmoplossend; schors: slijmoplossend, laxerend; bij huidproblemen (eczeem, psoriasis), droge hoest, obstipatie, nier/blaas-ondersteuning, reuma en jicht.

Noord-Amerika · Kruid · № 573

Balsemspar

Abies balsamea

Traditioneel toegeschreven

Stimulerend, antiseptisch, pijnstillend; bij luchtweginfecties, hoest en keelpijn, blaasontsteking en darmontsteking, hulp bij stoppen met roken; uitwendig bij brandwonden, wonden, aambeien, spierpijn.

Azië · Kruid · № 229

Benzoë

Styrax benzoin

Traditioneel toegeschreven

Slijmoplossend, samentrekkend, krampwerend.

Azië · Anders · № 770

Borneol (bing pian)

Dryobalanops aromatica (borneol)

Traditioneel toegeschreven

Opent de zintuigopeningen, koelt hitte en verlicht pijn; vooral uitwendig.

Noord-Amerika · Kruid · № 631

Brewers engelwortel

Angelica breweri, A. arguta, A. hendersonii

Traditioneel toegeschreven

Verdrijft wind, vocht en kou bij stijve, pijnlijke gewrichten, opent de oppervlakte bij wind-kou en laat qi en bloed stromen bij pijn.

Noord-Amerika · Kruid · № 627

Californische aralia

Aralia californica

Traditioneel toegeschreven

Opent de oppervlakte bij wind-kou en koorts zonder zweten, verwarmt de long en stilt hoest met overvloedig wit of helder slijm, en versterkt (met honing geroosterd) de energie van long en milt.

Zuid-Amerika · Kruid · № 852

Canelo

Drimys winteri

Boom met een pittige, bittere bast. Als wintersbast was hij eeuwenlang een middel tegen scheurbuik; verder is de werking weinig onderzocht.

Zuid-Amerika · Kruid · № 1002

Chachacomo

Escallonia resinosa (en verwante soorten, o.a. E. micrantha)

Struik of boom van 2 tot 10 meter met een rossige, papierachtige schors en kleine, fijn getande bladeren vol hars en etherische olie. Over de werking bij mensen is vrijwel niets onderzocht.

Europa · Kruid · № 233

Cipres

Cupressus sempervirens

Traditioneel toegeschreven

Antiseptisch, krampwerend, kalmerend, urinedrijvend.

Midden-Amerika en Caraïben · Anders · № 817

Copal

Protium copal

Hars van tropische bomen, die als wierook wordt gebrand bij ceremonies.

Noord-Amerika · Kruid · № 189

Den

Pinus spp.

De geur van naalden en hars wordt als frisse, zuiverende geur ervaren. Dennenknoppen en -naalden bevatten etherische olie en vitamine C; een medicinale werking is nauwelijks onderzocht.

Azië · Anders · № 744

Drakenbloed

Daemonorops draco (ook Dracaena cochinchinensis)

Traditioneel toegeschreven

Stopt bloedingen, lost bloedstagnatie op en bevordert wondgenezing.

Azië · Kruid · № 495

Duivelsdrek

Ferula foetida

Traditioneel toegeschreven

Stimulerend, windverdrijvend, krampwerend, slijmoplossend, licht laxerend, ontwormend, menstruatiebevorderend, zenuw- en longstimulerend.

Zuid-Amerika · Kruid · № 908

Epena

Virola theiodora (en verwante Virola-soorten)

Boom uit de nootmuskaatfamilie met bloedrode hars in de bast. De hars bevat veel 5-MeO-DMT en DMT, en ook bètacarbolines. Als snuif geeft ze binnen enkele minuten opwinding, gevoelloosheid van de ledematen, misselijkheid en visioenen.

Oceanië · Kruid · № 174

Gumbi gumbi

Pittosporum spp.

Blad, zaad of hout werden getrokken in heet water en gedronken of uitwendig gebruikt, onder meer bij verkoudheid, hoest, eczeem en krampen. Laboratoriumonderzoek wijst op antimicrobiële stoffen; klinische studies ontbreken.

Azië · Kruid · № 451

Indiase hennep

Cannabis indica

Traditioneel toegeschreven

Bedwelmend, maagversterkend, krampwerend, pijnstillend, stimulerend, lustopwekkend, kalmerend; slaapverwekkend, bij pijnlijke menstruatie, jeukende huidziekten, hoofdpijn, manie, kinkhoest, astma, zenuwachtig braken.

Azië · Kruid · № 444

Indiase wierook

Boswellia serrata

Traditioneel toegeschreven

Verkoelend, urinedrijvend, aromatisch, verzachtend, licht laxerend, zuiverend, menstruatiebevorderend; bij chronische longziekten, diarree, dysenterie, menstruatieklachten, gonorroe, aambeien, leverstoornissen.

Europa · Kruid · № 81

Jeneverbes

Juniperus communis

De bessen worden traditioneel gebruikt als plaspoeder, bij spijsverteringsklachten en uitwendig bij gewrichtspijn. Klinisch bewijs is beperkt.

Zuid-Amerika · Kruid · № 981

Justicia pectoralis

Justicia pectoralis (syn. Dianthera pectoralis)

Laag, kruipend kruid uit de acanthusfamilie. Het gedroogde blad ruikt sterk naar hooi door cumarine en umbelliferon. Meldingen van tryptaminen in de plant zijn niet bevestigd.

Zuid-Amerika · Kruid · № 870

Pichi

Fabiana imbricata

Struikje uit de nachtschadefamilie dat op een conifeer lijkt. Traditioneel bij blaas- en urinewegklachten en voor de spijsvertering; laboratoriumonderzoek wijst op een maagbeschermend effect.

Midden-Amerika en Caraïben · Kruid · № 822

Pirul

Schinus molle

Boom met aromatische bladeren en roze besjes, gebruikt bij reinigingsrituelen en als volksmiddel.

Midden-Amerika en Caraïben · Kruid · № 167

Pokhout

Guaiacum officinale

Hars en hout werden gebruikt bij reumatische klachten en jicht; guajakhars dient nog in de guajaktest op bloed in de ontlasting. Er is geen modern bewijs voor de klassieke toepassingen.

Zuid-Amerika · Kruid · № 1014

Queñua

Polylepis (o.a. P. besseri en P. tarapacana)

Knoestige bomen en struiken uit de rozenfamilie met een roodbruine, in dunne laagjes afbladderende schors die tegen de kou beschermt. Over de werking bij mensen is niets onderzocht.

Azië · Kruid · № 410

Rasamala

Altingia excelsa

Traditioneel toegeschreven

Stimulerend, slijmoplossend, pijnstillend, windverdrijvend, ontstekingsremmend, antiseptisch; bij keelklachten, schurft, leukoderma, koliek bij kinderen, ontstoken testikel.