Kruidenkennis en de culturen die haar doorgaven

Noord-Amerika · Kruid · № 189

Den

Pinus spp.

De geur van naalden en hars wordt als frisse, zuiverende geur ervaren. Dennenknoppen en -naalden bevatten etherische olie en vitamine C; een medicinale werking is nauwelijks onderzocht.

Europa · Kruid · № 56

Duizendblad

Achillea millefolium

Traditioneel gebruikt om kleine wondjes te stelpen, bij koorts en verkoudheid en als bitter voor de spijsvertering. Klinisch bewijs is beperkt.

Noord-Amerika · Kruid · № 972

Eenbloemig wintergroen

Moneses uniflora

Klein heideachtig plantje met één hangende, witte, geurende bloem. Het gestampte kruid prikkelt de huid en kan blaren trekken.

Noord-Amerika · Kruid · № 188

Esdoorn

Acer spp.

Ahornsiroop is ingedikt sap van de suikeresdoorn. Hij bevat vooral suiker en wat mineralen, zoals mangaan; het is een zoetmiddel, geen geneesmiddel.

Afrika · Kruid · № 118

Fenegriek

Trigonella foenum-graecum

Het zaad is onderzocht bij bloedsuiker en bij het stimuleren van moedermelk. NCCIH meldt dat er niet genoeg sterk bewijs is voor deze toepassingen.

Europa · Voeding · № 90

Framboos

Rubus idaeus

De vrucht is een voedzame bes. Frambozenblad is in de volksgeneeskunde gebruikt in de laatste weken van de zwangerschap om de bevalling te vergemakkelijken; overtuigend bewijs daarvoor ontbreekt.

Azië · Kruid · № 1

Gember

Zingiber officinale

Helpt bij misselijkheid, stimuleert de bloedsomloop en heeft een verwarmende werking.

Azië · Kruid · № 37

Ginkgo

Ginkgo biloba

Er is geen overtuigend bewijs dat ginkgo bij enige aandoening helpt. Bij dementie is een bescheiden effect mogelijk, maar de resultaten zijn wisselend.

Azië · Mineraal · № 668

Gips

Gypsum fibrosum (calciumsulfaat)

Traditioneel toegeschreven

Sterk koelend bij hoge koorts met dorst en zweten, longhitte en maagvuur.

Azië · Voeding · № 637

Goji

Lycium barbarum, L. chinense

Traditioneel toegeschreven

Zoet tonicum dat volgens de traditie de yang-energie, kracht en uithoudingsvermogen versterkt en de hormoonhuishouding ondersteunt.

Europa · Kruid · № 60

Grote engelwortel

Angelica archangelica

Aromatisch bitterkruid dat traditioneel wordt gebruikt bij een opgeblazen gevoel, slechte eetlust en verkoudheid. Klinisch bewijs is beperkt.

Azië · Kruid · № 144

Guduchi

Tinospora cordifolia

In de Ayurveda een verjongend middel (rasayana) bij koorts en voor het afweersysteem. Studies zijn klein; er is geen bewezen werking tegen infecties.

Oceanië · Kruid · № 174

Gumbi gumbi

Pittosporum spp.

Blad, zaad of hout werden getrokken in heet water en gedronken of uitwendig gebruikt, onder meer bij verkoudheid, hoest, eczeem en krampen. Laboratoriumonderzoek wijst op antimicrobiële stoffen; klinische studies ontbreken.

Azië · Kruid · № 139

Haritaki en triphala

Terminalia chebula

Haritaki wordt in de Ayurveda als verjongend middel en mild laxeermiddel gebruikt. Triphala, een mengsel van drie vruchten, is de bekendste ayurvedische formule voor de spijsvertering. Klinisch onderzoek is beperkt.

Azië · Mineraal · № 796

Hematiet

Haematitum (ijzeroxide)

Traditioneel toegeschreven

Verankert opstijgende lever-yang, laat opstandige qi dalen en koelt het bloed bij bloedingen.

Azië · Kruid · № 457

Himalayaceder

Cedrus deodara

Traditioneel toegeschreven

Hout windverdrijvend, zweet- en urinedrijvend; schors sterk samentrekkend en koortsverlagend; bij koorts, diarree en dysenterie, long- en urineklachten, reuma, aambeien, nierstenen; olie bij huidziekten en zweren.

Afrika · Voeding · № 807

Honeybush

Cyclopia intermedia

Cafeïnevrije, zoetige thee, verwant aan rooibos. Gezondheidseffecten zijn niet vastgesteld.

Europa · Kruid · № 77

Hop

Humulus lupulus

De bellen worden traditioneel gebruikt bij onrust en slaapproblemen, vaak samen met valeriaan. Er zijn aanwijzingen voor een licht kalmerend effect, maar het bewijs is beperkt.

Europa · Anders · № 308

Iers mos

Chondrus crispus

Traditioneel toegeschreven

Verzachtend, slijmoplossend, tegen braken, voedend.

Azië · Kruid · № 548

Indiase meekrap

Rubia cordifolia

Traditioneel toegeschreven

Menstruatiebevorderend, samentrekkend, urinedrijvend, zuiverend, ontstoppend, versterkend; bij verlamming, geelzucht, urinewegobstructie, menstruatiestoornissen, borstontsteking, te weinig kraamvloed.

Azië · Kruid · № 566

Indiase zeeui

Urginea indica

Traditioneel toegeschreven

In kleine doses slijmoplossend, hartstimulerend, urinedrijvend, ontstoppend, menstruatiebevorderend; in grote doses braakopwekkend en laxerend.

Europa · Kruid · № 203

Iris

Iris florentina (I. germanica 'Florentina')

De gedroogde wortel (orriswortel) ruikt naar viooltjes en is een geurfixeerder in parfum en potpourri. Medicinaal werd ze bij hoest en kinderen bij het tanden gebruikt; ze kan allergieën veroorzaken.

Azië · Kruid · № 127

Japanse kamperfoelie

Lonicera japonica en L. periclymenum

De bloemknoppen (jin yin hua) zijn in de Chinese geneeskunde een belangrijk 'verkoelend' kruid bij koorts, keelpijn en verkoudheid. Laboratoriumonderzoek is er volop, goede klinische studies weinig.

Azië · Kruid · № 130

Jatamansi

Nardostachys jatamansi

In de Ayurveda gebruikt als kalmerend middel bij slapeloosheid en onrust. Er is vooral dierproefonderzoek; klinisch bewijs ontbreekt.

Europa · Kruid · № 81

Jeneverbes

Juniperus communis

De bessen worden traditioneel gebruikt als plaspoeder, bij spijsverteringsklachten en uitwendig bij gewrichtspijn. Klinisch bewijs is beperkt.

Zuid-Amerika · Kruid · № 925

Jurema

Mimosa tenuiflora (syn. Mimosa hostilis)

Doornige boom of struik uit de vlinderbloemenfamilie met veervormige bladeren en witte, geurende bloemaren. De wortelbast bevat veel DMT. Via de mond werkt DMT normaal niet zonder MAO-remmer; waarom de jurema-drank toch zou werken, is niet duidelijk.

Noord-Amerika · Kruid · № 970

Kale lomatium

Lomatium nudicaule (in Boas: Peucedanum)

Schermbloemige met blauwgroen blad en gele schermen. De zaden zijn sterk aromatisch; verwante lomatiums worden onderzocht op werking tegen virussen.

Azië · Anders · № 141

Kamfer

Cinnamomum camphora

Uitwendig in wrijfmiddelen tegen spierpijn, jeuk en verstopte neus; het geeft een verkoelend en verdovend gevoel. Er is enig bewijs voor kortdurende verlichting.

Europa · Kruid · № 19

Kamille

Matricaria chamomilla (Duitse kamille)

Bloemen worden als thee en in huid- of mondproducten gebruikt. Onderzoek levert voor de meeste aandoeningen onvoldoende betrouwbaar bewijs.

Azië · Voeding · № 38

Kaneel

Cinnamomum verum

Specerij uit de binnenbast. Onderzoek naar gezondheidseffecten is voorlopig; kaneel is geen behandeling.

Azië · Kruid · № 830

Kencur

Kaempferia galanga

Aromatische wortelstok, in jamu gebruikt bij hoest, vermoeidheid en spierpijn.

Europa · Kruid · № 207

Klaproos

Papaver rhoeas

Traditioneel toegeschreven

Licht verdovend in grote hoeveelheden; Papaver somniferum (bron van opium) is giftig.

Afrika · Voeding · № 12

Knoflook

Allium sativum

Voedingsmiddel met een lange gebruiksgeschiedenis. Supplementen zijn onderzocht, maar eventuele gezondheidseffecten zijn beperkt en geen vervanging voor zorg.

Noord-Amerika · Kruid · № 990

Knolzijdeplant

Asclepias tuberosa

Zijdeplant met felle, oranje bloemschermen die veel vlinders lokken, met een dikke, knolachtige wortel. Ze bevat weinig hartglycosiden voor een zijdeplant, maar wel steroïden die bij grotere hoeveelheden zwakte, krampen en oogschade kunnen geven. De wortel stond als pleurisy root in de Amerikaanse farmacopee als slijmoplossend middel.

Europa · Voeding · № 68

Kool

Brassica oleracea

Groente met veel vitamine C en vezels. In de volksgeneeskunde worden koude koolbladeren op gezwollen borsten of pijnlijke gewrichten gelegd; kleine studies geven wisselende resultaten.

Azië · Kruid · № 920

Kratom

Mitragyna speciosa

Boom uit de koffiefamilie, tot vijfentwintig meter hoog, met grote, glanzende bladeren. Het blad bevat mitragynine en in kleinere hoeveelheden 7-hydroxymitragynine, die op de opioïdreceptoren werken. Weinig blad werkt bij veel mensen opwekkend, meer blad verdovend en pijnstillend.