Kruidenkennis en de culturen die haar doorgaven

Azië · Kruid · № 424

Zeealsem

Artemisia maritima

Traditioneel toegeschreven

Koortswerend, licht laxerend, maagversterkend, versterkend, ontwormend, hartstimulerend; tegen wormen, kompres bij ontstekingen, gezwellen en vuile zweren.

Azië · Kruid · № 18

Zoethoutwortel

Glycyrrhiza glabra

Wortel met een lange geschiedenis in diverse traditionele geneeswijzen; klinisch bewijs voor de meeste toepassingen is onvoldoende.

Azië · Kruid · № 411

Zwarte kardemom

Amomum subulatum

Traditioneel toegeschreven

Maagversterkend, windverdrijvend, hartstimulerend, slijmoplossend; bij spijsverteringsklachten, leverstuwing, tand- en tandvleesklachten, nierstenen (met meloenzaad), ontstoken oogleden; smaakmaker.

Europa · Voeding · № 253

Aardbei

Fragaria × ananassa

De tuinaardbei is een vitamine C-rijke vrucht. Het blad van de verwante bosaardbei werd als thee bij lichte diarree gedronken; voor de tuinaardbei zelf is geen medicinale werking beschreven.

Azië · Kruid · № 418

Agarhout

Aquilaria agallocha

Traditioneel toegeschreven

Stimulerend, hartversterkend, versterkend, windverdrijvend, galbevorderend; bij huidziekten, jicht en reuma, braken, slangenbeten, pijn van wonden, bronchitis bij kinderen, hoofdpijn, duizeligheid.

Azië · Kruid · № 705

Akebia (mu tong)

Akebia trifoliata (en A. quinata)

Traditioneel toegeschreven

Voert hitte af via de urine bij pijnlijk plassen, aften en onrust; bevordert de melkafscheiding.

Europa · Kruid · № 835

Alruin

Mandragora officinarum

Zeer giftige plant met tropaanalkaloïden, in de oudheid gebruikt als pijnstiller en slaapmiddel.

Noord-Amerika · Kruid · № 955

Amerikaans zoethout

Glycyrrhiza lepidota

Vlinderbloemige met lange, taaie, zoete wortels, verwant aan het echte zoethout. De wortel smaakt naar zoethout; hij bevat minder glycyrrhizine dan Glycyrrhiza glabra.

Noord-Amerika · Kruid · № 160

Amerikaanse ginseng

Panax quinquefolius

In de Chinese geneeskunde gezien als 'verkoelender' dan Aziatische ginseng en gebruikt bij vermoeidheid en dorst. Enkele studies vinden een licht effect op bloedsuiker na de maaltijd en op verkoudheid; het bewijs is beperkt.

Noord-Amerika · Kruid · № 932

Amerikaanse linde

Tilia americana

Grote loofboom met hartvormige bladeren en geurende bloemen, verwant aan de Europese linde. De bloesem bevat slijmstoffen en flavonoïden. Het hout is zacht en makkelijk te snijden; de binnenbast levert sterke vezels.

Europa · Kruid · № 197

Anjer

Dianthus spp.

De kruidnagelanjer heeft geurige, eetbare bloemblaadjes. In de Chinese geneeskunde wordt de verwante Dianthus superbus (qu mai) gebruikt bij blaasontsteking; voor de tuinanjer is geen medicinale werking beschreven.

Zuid-Amerika · Kruid · № 901

Ayahuasca

Banisteriopsis caapi

Reusachtige liaan, tot dertig meter lang. De stengel bevat harmine, harmaline en tetrahydroharmine, die het enzym MAO remmen. Daardoor wordt de DMT uit planten als chacruna via de mond werkzaam. De drank geeft visioenen, en meestal braken en diarree, wat in de traditie als reiniging geldt.

Azië · Kruid · № 36

Aziatische ginseng

Panax ginseng (ook P. quinquefolius)

Onderzoek bestaat vooral uit kleine, korte studies; er is weinig bewijs voor gezondheidseffecten.

Azië · Kruid · № 404

Bael

Aegle marmelos

Traditioneel toegeschreven

Rijpe vrucht verkoelend, voedend, licht laxerend; onrijpe vrucht samentrekkend en spijsverteringsbevorderend; bij chronische diarree en dysenterie, astma (bladeren), wisselkoorts, melancholie en hartkloppingen.

Azië · Kruid · № 677

Baikal-glidkruid (huang qin)

Scutellaria baicalensis

Traditioneel toegeschreven

Koelt en droogt vochtige hitte, vooral in de longen en het bovenlichaam; kalmeert een onrustige foetus door hitte.

Azië · Kruid · № 134

Bamboe

Phyllostachys nigra

In de Chinese geneeskunde worden bamboeschaafsel (zhu ru) en bamboesap gebruikt bij hoest met geel slijm, misselijkheid en onrust. In de Ayurveda wordt het kiezelrijke bamboemanna gebruikt. Klinisch onderzoek is schaars.

Afrika · Kruid · № 8

Basilicum

Ocimum basilicum

Versterkt de smaak, ondersteunt de spijsvertering en heeft mild antioxiderend effect.

Azië · Kruid · № 229

Benzoë

Styrax benzoin

Traditioneel toegeschreven

Slijmoplossend, samentrekkend, krampwerend.

Azië · Kruid · № 747

Bereide monnikskap (fu zi)

Aconitum carmichaelii (bereide zijwortel)

Traditioneel toegeschreven

Sterkst verwarmende middel in de Chinese geneeskunde, bij ineenstorting van yang en pijn door kou.

Europa · Kruid · № 513

Bilzekruid

Hyoscyamus niger

Traditioneel toegeschreven

Bedwelmend, verdovend, pijnstillend, kalmerend, krampwerend, pupilverwijdend.

Europa · Mineraal · № 9

Bitterzout

Magnesiumsulfaat. In voldoende hoeveelheid werkt het laxerend doordat het water in de darm vasthoudt. In een bad wordt het gebruikt om spieren te ontspannen; dat magnesium daarbij via de huid wordt opgenomen, is niet aangetoond.

Noord-Amerika · Kruid · № 280

Blauwe zilverkaars

Caulophyllum thalictroides

Traditioneel toegeschreven

Versterkend, krampwerend, ontstekingsremmend, baarmoederstimulerend, urinedrijvend, antireumatisch.

Azië · Anders · № 770

Borneol (bing pian)

Dryobalanops aromatica (borneol)

Traditioneel toegeschreven

Opent de zintuigopeningen, koelt hitte en verlicht pijn; vooral uitwendig.

Azië · Kruid · № 557

Braaknoot

Strychnos nux-vomica

Traditioneel toegeschreven

Zenuwversterkend, maagversterkend, versterkend, lustopwekkend, ruggenmerg-, ademhalings- en hartstimulerend.

Azië · Kruid · № 353

Brahmi

Bacopa monnieri

Traditioneel toegeschreven

Hart- en zenuwversterkend, urinedrijvend, licht laxerend, kalmerend; bij urineretentie met obstipatie, acute bronchitis en hoest bij kinderen, uitputting en zenuwinzinking, hysterie, epilepsie, heesheid.

Europa · Voeding · № 48

Brandnetel

Urtica dioica

Voedsel- en vezelplant met een lange traditie in volksgeneeskunde. Medische claims zijn niet vastgesteld.

Europa · Kruid · № 283

Brem

Cytisus scoparius

Traditioneel toegeschreven

Urinedrijvend, laxerend, bloeddrukverhogend, baarmoederstimulerend.

Zuid-Amerika · Kruid · № 886

Cabalonga

Cascabela thevetia (syn. Thevetia peruviana)

Struik met gele trompetbloemen, familie van de oleander. Alle delen, vooral de zaden, bevatten hartglycosiden die op het hart werken.

Azië · Mineraal · № 783

Calciet

Calcitum (calciumcarbonaat)

Traditioneel toegeschreven

Koelt hitte bij koorts met dorst en zomerhitte; uitwendig op hete zweertjes en brandwonden.

Noord-Amerika · Kruid · № 630

Californisch helmkruid

Scrophularia californica, S. lanceolata

Traditioneel toegeschreven

Koelt hitte in het bloed en voedt yin, voert vochtige hitte af en verspreidt zwellingen.

Azië · Kruid · № 396

Catechu

Acacia catechu

Traditioneel toegeschreven

Sterk samentrekkend; bij chronische diarree en dysenterie, bloedende aambeien, baarmoederbloeding, witte vloed; bloedend of ontstoken tandvlees, mondzweren, vergrote amandelen; doorligwonden; melkbevorderend.

Zuid-Amerika · Kruid · № 162

Catuaba

Anemopaegma arvense / Erythroxylum catuaba

In Brazilië verkocht als opwekkend middel en afrodisiacum. Er is geen goed klinisch onderzoek; de samenstelling van producten varieert omdat verschillende bomen 'catuaba' heten.

Midden-Amerika en Caraïben · Kruid · № 161

Cayennepeper

Capsicum frutescens

Capsaïcine uit chilipepers wordt uitwendig gebruikt bij zenuwpijn en gewrichtspijn; hooggedoseerde capsaïcinepleisters zijn als medicijn erkend. Inwendig is het vooral een verwarmende specerij.

Zuid-Amerika · Kruid · № 924

Cebil

Anadenanthera colubrina

Doornige boom uit de vlinderbloemenfamilie, verwant aan yopo. De zaden bevatten veel bufotenine, tot ruim twaalf procent, en daarnaast wat DMT en 5-MeO-DMT. Als snuif geven ze heftige lichamelijke effecten en korte visioenen.

Zuid-Amerika · Kruid · № 902

Chacruna

Psychotria viridis

Struik uit de koffiefamilie, tot vijf meter hoog. Het blad bevat DMT, een kortwerkende, sterk bewustzijnsveranderende stof die alleen via de mond werkt samen met een MAO-remmer zoals ayahuasca.

Azië · Kruid · № 148

Chinees klokje (lian qiao)

Forsythia suspensa

De vruchten (lian qiao) zijn in de Chinese geneeskunde een 'verkoelend' kruid bij beginnende verkoudheid met keelpijn en koorts, en bij huidontstekingen. Er is weinig klinisch onderzoek naar lian qiao alleen.