Kruidenkennis en de culturen die haar doorgaven

Afrika · Anders · № 386

Baobab

Adansonia digitata

De droge vruchtpulp is zuur en rijk aan vitamine C en vezels; de olie uit de zaden wordt gebruikt voor huid en haar. Medische claims zijn niet onderzocht.

Europa · Kruid · № 276

Berendruif

Arctostaphylos uva-ursi

Traditioneel toegeschreven

Urineweg-antiseptisch, samentrekkend.

Noord-Amerika · Kruid · № 224

Bergamotplant

Monarda didyma

Het geurige blad bevat thymol en wordt als thee gedronken. Inheemse volken gebruikten het bij verkoudheid, koorts en hoofdpijn; onderzoek bij mensen ontbreekt.

Afrika · Kruid · № 413

Bertramswortel

Anacyclus pyrethrum

Traditioneel toegeschreven

Speekselbevorderend, zenuwversterkend; bij kiespijn en cariës, keelpijn, amandelontsteking, epilepsie, reuma.

Europa · Kruid · № 93

Betonie

Betonica officinalis (syn. Stachys officinalis)

Traditioneel gebruikt bij spanningshoofdpijn en nervositeit. Modern klinisch onderzoek ontbreekt.

Azië · Kruid · № 563

Bibhitaki

Terminalia bellerica

Traditioneel toegeschreven

Samentrekkend, versterkend, slijmoplossend, laxerend (onrijpe vrucht), zuiverend.

Europa · Mineraal · № 9

Bitterzout

Magnesiumsulfaat. In voldoende hoeveelheid werkt het laxerend doordat het water in de darm vasthoudt. In een bad wordt het gebruikt om spieren te ontspannen; dat magnesium daarbij via de huid wordt opgenomen, is niet aangetoond.

Noord-Amerika · Kruid · № 963

Blauwe prairiesla

Lactuca tatarica subsp. pulchella (syn. L. pulchella)

Wilde sla met blauwe bloemhoofdjes en melksap, die met uitlopers grote groepen vormt. Werking niet onderzocht.

Noord-Amerika · Kruid · № 991

Bloeiende kornoelje

Cornus florida

Kleine boom met grote, witte schutbladen rond een knop kleine bloemetjes in het voorjaar, rode bessen en rood herfstblad. De bast is samentrekkend en bitter; in de Amerikaanse Burgeroorlog was ze een vervanger voor kinine, en in het lab remden stoffen uit de bast de malariaparasiet matig. De bessen zijn giftig voor mensen.

Midden-Amerika en Caraïben · Voeding · № 265

Bonen

Phaseolus vulgaris

Een eiwit- en vezelrijke peulvrucht. Rauwe of onvoldoende gekookte bonen bevatten het giftige fasine; goed koken is nodig. Bonen zijn verder vooral voedsel, geen geneesmiddel.

Noord-Amerika · Kruid · № 306

Boshortensia

Hydrangea arborescens

Traditioneel toegeschreven

Urinedrijvend, laxerend, nierstimulerend.

Europa · Voeding · № 255

Braam

Rubus fruticosus

Traditioneel toegeschreven

Samentrekkend; bij vochtige maag- en darmklachten, diarree, slijm; siroop of likeur tegen keelpijn.

Europa · Voeding · № 48

Brandnetel

Urtica dioica

Voedsel- en vezelplant met een lange traditie in volksgeneeskunde. Medische claims zijn niet vastgesteld.

Afrika · Kruid · № 26

Buchu

Agathosma betulina

Geurige bladeren die als smaakmaker en in volksgeneeskunde worden gebruikt; klinisch bewijs voor behandelingen ontbreekt.

Noord-Amerika · Kruid · № 978

Californische laurier

Umbellularia californica

Groenblijvende boom uit de laurierfamilie met sterk geurend blad. Het blad bevat umbellulon, dat bij inademing hoofdpijn geeft en in grote hoeveelheden giftig is.

Afrika · Kruid · № 287

Calumba

Jateorhiza palmata

Traditioneel toegeschreven

Bitter spijsverteringstonicum, windverdrijvend, bloeddrukverlagend.

Noord-Amerika · Kruid · № 582

Canadese guldenroede

Solidago canadensis

Traditioneel toegeschreven

Samentrekkend, antiseptisch, ontstekingsremmend, wondhelend; geneest de blaaswand (incontinentie, irritatie), bij allergieën en vastzittend slijm na verkoudheid, oogspoeling bij hooikoorts.

Zuid-Amerika · Kruid · № 911

Canchalagua

Schkuhria pinnata

Klein, fijn vertakt eenjarig kruid uit de composietenfamilie met gele bloempjes. Smaakt bitter. Er is laboratoriumonderzoek naar stoffen die op de bloedsuiker werken, maar onderzoek bij mensen ontbreekt.

Zuid-Amerika · Kruid · № 852

Canelo

Drimys winteri

Boom met een pittige, bittere bast. Als wintersbast was hij eeuwenlang een middel tegen scheurbuik; verder is de werking weinig onderzocht.

Zuid-Amerika · Kruid · № 162

Catuaba

Anemopaegma arvense / Erythroxylum catuaba

In Brazilië verkocht als opwekkend middel en afrodisiacum. Er is geen goed klinisch onderzoek; de samenstelling van producten varieert omdat verschillende bomen 'catuaba' heten.

Zuid-Amerika · Kruid · № 1002

Chachacomo

Escallonia resinosa (en verwante soorten, o.a. E. micrantha)

Struik of boom van 2 tot 10 meter met een rossige, papierachtige schors en kleine, fijn getande bladeren vol hars en etherische olie. Over de werking bij mensen is vrijwel niets onderzocht.

Europa · Paddenstoel · № 578

Chaga

Inonotus obliquus

Traditioneel toegeschreven

Stimulerend, adaptogeen, antioxidant; reguleert het immuunsysteem (ook bij auto-immuunziekten), verlaagt cholesterol, balanceert bloedsuiker, ontstekingsremmend.

Afrika · Kruid · № 453

Chaksu

Cassia absus

Traditioneel toegeschreven

Bitter, samentrekkend, bloeddrukverlagend; bladeren bij hoest; zaden bij ringworm, huidziekten, bindvliesontsteking en oogontsteking.

Zuid-Amerika · Kruid · № 919

Chanca piedra

Phyllanthus niruri (en P. stipulatus, P. urinaria)

Klein kruid met rijen fijne blaadjes en piepkleine vruchtjes eronder. In proeven remde het de vorming van niersteenkristallen en werkte het plasdrijvend; kleine studies bij mensen geven nog geen duidelijk bewijs.

Midden-Amerika en Caraïben · Voeding · № 825

Chaya

Cnidoscolus aconitifolius

Voedzame bladgroente van de Maya.

Zuid-Amerika · Kruid · № 862

Chilco

Fuchsia magellanica

De wilde fuchsia, met hangende rood-paarse bloemen. Traditioneel als plasmiddel en bij koorts; onderzoek ontbreekt.

Zuid-Amerika · Kruid · № 917

Chuchuhuasi

Maytenus macrocarpa (syn. Monteverdia macrocarpa); in Noord-Peru ook Heisteria acuminata

Grote boom met een dikke, roodbruine bast. De bast bevat onder meer triterpenen en sesquiterpenen; in proeven werkten extracten ontstekingsremmend. Onderzoek bij mensen ontbreekt.

Europa · Kruid · № 225

Cichorei

Cichorium intybus

Traditioneel toegeschreven

Urinedrijvend, laxerend, versterkend.

Zuid-Amerika · Kruid · № 183

Coca

Erythroxylum coca

Het blad bevat een kleine hoeveelheid cocaïne en andere alkaloïden. Kauwen of thee wordt in de Andes gebruikt tegen honger, vermoeidheid en hoogteziekte; het bewijs voor dat laatste is beperkt. Uit het blad werd cocaïne geïsoleerd, het eerste lokale verdovingsmiddel, dat tegenwoordig vooral een verslavende drug is.

Zuid-Amerika · Kruid · № 984

Cojamba

Helosis cayennensis

Een plant zonder bladgroen die parasiteert op de wortels van bomen en struiken (familie Balanophoraceae). Ze lijkt op een jonge paddenstoel, tot blijkt dat de 'hoed' een roodbruine kolf is vol piepkleine bloemetjes. De werking is nauwelijks onderzocht.

Zuid-Amerika · Kruid · № 856

Culén

Grimolobium glandulosum (syn. Otholobium glandulosum, Psoralea glandulosa)

Struik uit de vlinderbloemenfamilie met klierachtig, geurend blad. Werd traditioneel gebruikt bij spijsverteringsklachten, diarree en op wonden; goed onderzoek ontbreekt.

Europa · Kruid · № 320

Daslook

Allium ursinum

Traditioneel toegeschreven

Antimicrobieel, bloedsuikerverlagend, verlaagt het cholesterol.

Noord-Amerika · Kruid · № 948

Driebladige gouddraad

Coptis trifolia

Klein, groenblijvend kruid met goudgele draadachtige wortels. Die bevatten berberine, een bittere stof die in laboratoriumtests bacteriën remt; verwant aan de Chinese gouddraad (huang lian).

Azië · Kruid · № 495

Duivelsdrek

Ferula foetida

Traditioneel toegeschreven

Stimulerend, windverdrijvend, krampwerend, slijmoplossend, licht laxerend, ontwormend, menstruatiebevorderend, zenuw- en longstimulerend.

Noord-Amerika · Kruid · № 966

Duivelsknots

Oplopanax horridus

Klimopachtige struik met grote, handvormige bladeren en stekels over de hele stam en de nerven. Onderzoek naar een bloedsuikerverlagende werking staat nog aan het begin.

Europa · Kruid · № 289

Echt duizendguldenkruid

Centaurium erythraea

Traditioneel toegeschreven

Bitter, leverstimulerend.