Kruidenkennis en de culturen die haar doorgaven

Noord-Amerika · Kruid · № 182

Gelsemium

Gelsemium sempervirens

Bevat alkaloïden zoals gelsemine die op het zenuwstelsel werken. In de 19e eeuw gebruikt bij zenuwpijn, migraine en koorts, maar de giftigheid maakt elk gebruik gevaarlijk. Homeopathische gelsemium is zo sterk verdund dat er geen werkzame stof in zit.

Europa · Kruid · № 87

Gulden sleutelbloem

Primula veris

De wortel bevat saponinen en wordt traditioneel gebruikt bij hoest om slijm los te maken; de bloemen als rustgevende thee. Er is enig onderzoek naar combinatiepreparaten bij hoest.

Europa · Kruid · № 82

Hartgespan

Leonurus cardiaca

Traditioneel gebruikt bij hartkloppingen door spanning, nervositeit en menstruatieklachten. Klinisch onderzoek is schaars.

Europa · Voeding · № 66

Haver

Avena sativa

Havervlokken leveren bètaglucaan, een vezel die volgens erkende gezondheidsclaims kan bijdragen aan een normaal cholesterolgehalte. Havermout wordt ook in baden bij een droge, jeukende huid gebruikt. De traditionele rol als zenuwversterkend middel is niet bewezen.

Europa · Kruid · № 103

IJzerhard

Verbena officinalis

Traditioneel gebruikt bij nervositeit, uitputting en als bitter voor de spijsvertering. Wetenschappelijk bewijs ontbreekt grotendeels.

Azië · Kruid · № 451

Indiase hennep

Cannabis indica

Traditioneel toegeschreven

Bedwelmend, maagversterkend, krampwerend, pijnstillend, stimulerend, lustopwekkend, kalmerend; slaapverwekkend, bij pijnlijke menstruatie, jeukende huidziekten, hoofdpijn, manie, kinkhoest, astma, zenuwachtig braken.

Azië · Kruid · № 126

Jasmijn

Jasminum officinale / J. grandiflorum

Vooral bekend als geurstof en in jasmijnthee; aromatherapie met jasmijn wordt gebruikt voor ontspanning. Medische claims zijn niet bewezen.

Azië · Anders · № 141

Kamfer

Cinnamomum camphora

Uitwendig in wrijfmiddelen tegen spierpijn, jeuk en verstopte neus; het geeft een verkoelend en verdovend gevoel. Er is enig bewijs voor kortdurende verlichting.

Europa · Kruid · № 19

Kamille

Matricaria chamomilla (Duitse kamille)

Bloemen worden als thee en in huid- of mondproducten gebruikt. Onderzoek levert voor de meeste aandoeningen onvoldoende betrouwbaar bewijs.

Oceanië · Kruid · № 7

Kava

Piper methysticum

De drank verdooft licht mond en tong en werkt ontspannend. Onderzoek wijst op een bescheiden effect bij angstklachten, maar de resultaten zijn wisselend en de veiligheid van supplementen staat ter discussie.

Europa · Kruid · № 92

Knopig helmkruid

Scrophularia nodosa (en S. ningpoensis)

In de westerse kruidengeneeskunde gebruikt bij huidaandoeningen zoals eczeem en psoriasis en bij gezwollen klieren. Er is geen goed klinisch bewijs.

Europa · Kruid · № 102

Koningskaars

Verbascum thapsus

Blad en bloemen bevatten slijmstoffen en worden traditioneel bij prikkelhoest en bronchitis gebruikt; de olie van de bloemen bij oorpijn. Klinisch bewijs is beperkt.

Europa · Kruid · № 226

Linde

Tilia × europaea

Traditioneel toegeschreven

Kalmerend zenuwmiddel, zweetdrijvend, vaatverwijdend, herstelt de vaatwanden, bloeddrukverlagend.

Azië · Paddenstoel · № 41

Lingzhi

Ganoderma lucidum

Een houtzwam uit de traditionele Chinese geneeskunde; bewijs voor behandeleffecten bij mensen is beperkt.

Azië · Voeding · № 131

Lotus

Nelumbo nucifera

Vrijwel alle delen worden gebruikt: zaden bij diarree en onrust, wortelstok als voeding, blad bij 'zomerhitte'. Wetenschappelijk bewijs is grotendeels laboratoriumonderzoek.

Azië · Kruid · № 348

Mandukaparni

Centella asiatica

Traditioneel toegeschreven

Zuiverend, versterkend, urinedrijvend, lokaal stimulerend, kalmerend; bij chronische zweren, eczeem, psoriasis, lepra, epilepsie, krankzinnigheid, klierzwellingen, abcessen, chronische reuma, diarree bij kinderen.

Europa · Kruid · № 3

Munt

Mentha × piperita

Pepermuntolie is in studies onderzocht bij het prikkelbare-darmsyndroom en vermindert daar mogelijk buikpijn. Thee wordt gebruikt bij een volle maag en misselijkheid. Bij maagzuur kan pepermunt klachten verergeren.

Noord-Amerika · Kruid · № 153

Oshá

Ligusticum porteri, L. sinense en L. wallichii

De wortel wordt traditioneel gebruikt bij keelpijn, hoest en beginnende verkoudheid. Er is vrijwel geen klinisch onderzoek.

Azië · Kruid · № 132

Pioen

Paeonia lactiflora en P. suffruticosa

De gepelde wortel (bai shao, witte pioen) wordt in de Chinese geneeskunde gebruikt bij krampen, menstruatiepijn en spierpijn. Er zijn studies naar combinatieformules, maar weinig naar pioen alleen.

Azië · Paddenstoel · № 146

Poria (fu ling)

Wolfiporia cocos

In de Chinese geneeskunde een van de meest gebruikte middelen, bij vochtophoping, slechte spijsvertering en onrustige slaap. Klinisch onderzoek naar fu ling alleen is schaars.

Azië · Kruid · № 181

Rauwolfia

Rauvolfia serpentina

De wortel bevat reserpine, dat de bloeddruk verlaagt en kalmeert. Reserpine was in de jaren 1950 een van de eerste moderne bloeddrukverlagers en antipsychotica, maar is grotendeels vervangen door middelen met minder bijwerkingen.

Europa · Kruid · № 99

Rode klaver

Trifolium pratense

Bevat isoflavonen (plantaardige oestrogenen) en wordt verkocht voor overgangsklachten. NCCIH concludeert dat er geen overtuigend bewijs is dat het opvliegers vermindert.

Noord-Amerika · Kruid · № 368

Rode wortel

Ceanothus americanus

Traditioneel toegeschreven

Samentrekkend, krampwerend, slijmoplossend, kalmerend; bij gezwollen milt (o.a. na ziekte van Pfeiffer), koelt en vernauwt bloedvaten bij bloedingen en stuwing van baarmoeder, lever en lymfe.

Europa · Kruid · № 89

Roos en rozenbottel

Rosa spp.

Rozenbottels zijn rijk aan vitamine C; een poeder ervan is onderzocht bij artrose, met bescheiden resultaten. Rozenwater en -olie worden in huidverzorging en als geur gebruikt.

Afrika · Kruid · № 201

Rozengeranium

Pelargonium graveolens

Traditioneel toegeschreven

Antidepressief, pijnstillend, urinedrijvend, kalmerend, versterkend.

Azië · Kruid · № 345

Saffraan

Crocus sativus

Traditioneel toegeschreven

Stimulerend, lustopwekkend, maagversterkend, pijnstillend, krampwerend, kalmerend, menstruatiebevorderend; bij uitblijvende menstruatie, koorts, hysterie, melancholie, witte vloed, aambeien; pasta bij kneuzingen, zenuw- en reumapijn.

Azië · Kruid · № 140

Sandelhout

Santalum album

In de Ayurveda als 'verkoelend' middel bij huidirritatie en urinewegklachten gebruikt; de olie wordt in aromatherapie gebruikt. Klinisch bewijs is beperkt.

Europa · Voeding · № 61

Selderij

Apium graveolens

Groente en specerij. Het zaad werd traditioneel gebruikt bij jicht, gewrichtsklachten en als plaspoeder. Overtuigend klinisch bewijs ontbreekt.

Europa · Kruid · № 43

Sint-janskruid

Hypericum perforatum

Kan volgens onderzoek helpen bij lichte tot matige depressie; voor andere toepassingen is het bewijs onvoldoende.

Azië · Voeding · № 258

Sla

Lactuca sativa

Een vochtrijke bladgroente met wat vitamine K en foliumzuur. Het melksap van de stengel is licht kalmerend, maar veel zwakker dan dat van de wilde gifsla.

Azië · Kruid · № 180

Slaapbol

Papaver somniferum

Het melksap van de onrijpe zaadbol (opium) bevat morfine, codeïne en andere alkaloïden. Morfine en daarvan afgeleide opioïden zijn onmisbare pijnstillers in de moderne geneeskunde, maar zeer verslavend. De zaden (maanzaad) zijn een gewoon voedingsmiddel.

Azië · Kruid · № 195

Taxus

Taxus baccata

Traditioneel toegeschreven

Windverdrijvend, slijmoplossend, maagversterkend, versterkend; blad en vrucht menstruatiebevorderend, kalmerend, krampwerend; bij astma, hik, indigestie, bloed ophoesten, epilepsie, stenen, nervositeit.

Azië · Kruid · № 930

Turkestaanse munt

Lagochilus inebrians

Kleine, bolvormige struik uit de lipbloemenfamilie met witte of lichtroze bloemen. Bevat lagochiline, een diterpeen dat het bloeden remt en kalmerend werkt. Geeft een lichte roes.

Europa · Kruid · № 20

Valeriaan

Valeriana officinalis

De wortel wordt traditioneel gebruikt voor slaap en rust. Onderzoek naar slapeloosheid is inconsistent; voordeel is niet vastgesteld.

Azië · Voeding · № 435

Waskalebas

Benincasa hispida

Traditioneel toegeschreven

Voedend, versterkend, laxerend, urinedrijvend; zaden ontwormend; sap bij bloed ophoesten en inwendige bloedingen, bij krankzinnigheid, epilepsie en zenuwziekten.

Afrika · Kruid · № 921

Wild dagga

Leonotis leonurus

Struik uit de lipbloemenfamilie, twee tot drie meter hoog, met oranje, buisvormige bloemen in kransen om de vierkante stengels. Bevat marrubiine en leonurine, en verder labdaanverbindingen. Geldt als licht kalmerend; welke stof voor de werking zorgt, is nog niet duidelijk.