Kruidenkennis en de culturen die haar doorgaven

Midden-Amerika en Caraïben · Voeding · № 157

Tomaat

Solanum lycopersicum

Groente-vrucht met vitamine C en lycopeen. Onderzoek naar lycopeen en hart- of prostaatgezondheid is vooral observationeel en niet doorslaggevend.

Europa · Kruid · № 328

Tormentil

Potentilla erecta

Traditioneel toegeschreven

Samentrekkend, vooral voor de darmwand.

Noord-Amerika · Kruid · № 152

Toverhazelaar

Hamamelis virginiana

Sterk samentrekkend door looistoffen. Hamamelis-water en -zalf worden uitwendig gebruikt bij kleine huidirritaties, kneuzingen en aambeien; er is beperkt maar redelijk ondersteunend bewijs.

Noord-Amerika · Kruid · № 947

Trailing arbutus

Epigaea repens

Kruipende, groenblijvende dwergstruik uit de heidefamilie met geurige roze tot witte bloemen in het vroege voorjaar. Bevat arbutine.

Azië · Kruid · № 210

Tulp

Tulipa spp.

Een sierbloem. De bloembladen zijn eetbaar; de bollen werden in nood gegeten, maar kunnen bij aanraking eczeem geven ('tulpenvingers'). In de Perzische poëzie staat de rode tulp voor liefde en martelaarschap.

Azië · Kruid · № 930

Turkestaanse munt

Lagochilus inebrians

Kleine, bolvormige struik uit de lipbloemenfamilie met witte of lichtroze bloemen. Bevat lagochiline, een diterpeen dat het bloeden remt en kalmerend werkt. Geeft een lichte roes.

Azië · Voeding · № 240

Ui

Allium cepa

Traditioneel toegeschreven

Stimulerend, urinedrijvend, slijmoplossend, huidprikkelend, lustopwekkend, antiseptisch; bij hoest, aambeien, geelzucht, indigestie, insectenbeten, steenpuisten, wonden, wintertenen en pijnlijke gewrichten.

Midden-Amerika en Caraïben · Kruid · № 222

Vanille

Vanilla planifolia

Traditioneel toegeschreven

Geeft een gevoel van rust en comfort; geurstof.

Europa · Paddenstoel · № 910

Vliegenzwam

Amanita muscaria

De bekende rode paddenstoel met witte stippen. Bevat iboteenzuur en muscimol, die op de hersenen werken. Geeft misselijkheid, spiertrekkingen, verwardheid, een droomachtige toestand en soms een diepe slaap. Bij het drogen wordt iboteenzuur deels omgezet in het sterkere muscimol.

Europa · Voeding · № 21

Vlierbes

Sambucus nigra

Bessen worden traditioneel verwerkt bij verkoudheidsklachten. Voor de meeste gezondheidsclaims is onvoldoende informatie beschikbaar.

Noord-Amerika · Kruid · № 587

Westerse lariks

Larix occidentalis

Traditioneel toegeschreven

Stimulerend, prebioticum; verbetert spijsvertering en darmflora, versterkt het immuunsysteem, onderzocht bij tumoren, helpt bij middenoorontsteking bij kinderen.

Noord-Amerika · Kruid · № 190

Westerse levensboom

Thuja occidentalis

Traditioneel toegeschreven

Ontwormend, samentrekkend, antimicrobieel, ontstekingsremmend, spierstimulerend, antiseptisch.

Europa · Kruid · № 194

Wilde kamperfoelie

Lonicera caprifolium, L. periclymenum

De zoet geurende bloemen werden als thee of siroop bij hoest gebruikt. De bessen zijn giftig. In de Chinese geneeskunde wordt de verwante Japanse kamperfoelie (jin yin hua) bij koorts en keelpijn gebruikt.

Europa · Kruid · № 301

Witte paardenkastanje

Aesculus hippocastanum

Traditioneel toegeschreven

Ontstekingsremmend, samentrekkend.

Zuid-Amerika · Kruid · № 324

Zeepschors

Quillaja saponaria

Traditioneel toegeschreven

Slijmoplossend, reinigend, ontstekingsremmend.

Europa · Kruid · № 187

Zomereik

Quercus robur

De bast bevat veel looistoffen en werkt samentrekkend. Hij wordt als afkooksel gebruikt bij diarree, als mondspoeling bij ontstoken tandvlees en als zitbad bij aambeien.

Noord-Amerika · Kruid · № 209

Zonnebloem

Helianthus annuus

Zonnebloempitten en -olie zijn rijk aan vitamine E en linolzuur. De olie wordt gebruikt voor droge huid; claims over littekens of huidveroudering zijn niet aangetoond.

Azië · Kruid · № 135

Zwarte peper en pippali

Piper nigrum

Belangrijke verwarmende specerijen in de Ayurveda, gebruikt bij een trage spijsvertering en verkoudheid. Piperine uit peper verhoogt de opname van sommige stoffen in het lichaam, zoals curcumine.

Noord-Amerika · Kruid · № 955

Amerikaans zoethout

Glycyrrhiza lepidota

Vlinderbloemige met lange, taaie, zoete wortels, verwant aan het echte zoethout. De wortel smaakt naar zoethout; hij bevat minder glycyrrhizine dan Glycyrrhiza glabra.

Noord-Amerika · Voeding · № 934

Amerikaanse kastanje

Castanea dentata

Ooit een van de grootste bomen van de oostelijke bossen, met zoete, eetbare noten. Verwant aan de tamme kastanje.

Europa · Mineraal · № 9

Bitterzout

Magnesiumsulfaat. In voldoende hoeveelheid werkt het laxerend doordat het water in de darm vasthoudt. In een bad wordt het gebruikt om spieren te ontspannen; dat magnesium daarbij via de huid wordt opgenomen, is niet aangetoond.

Zuid-Amerika · Kruid · № 1003

Calaguala

Campyloneurum angustifolium (en verwante varens, o.a. Polypodium)

Smalbladige varen die op bomen en rotsen groeit. De wortelstok wordt al eeuwen als geneesmiddel verhandeld; goed onderzoek naar de werking bij mensen ontbreekt.

Azië · Kruid · № 137

Chinese rabarber

Rheum palmatum

De wortel (da huang) bevat anthrachinonen: een sterk laxeermiddel. In kleine hoeveelheden werkt het door de looistoffen juist stoppend. Het werkingsmechanisme is goed bekend.

Europa · Kruid · № 111

Echte guldenroede

Solidago virgaurea

In Europa wordt het kruid gebruikt om de urinewegen door te spoelen bij lichte klachten; het staat in Europese kruidenmonografieën als traditioneel middel. Klinisch bewijs is beperkt.

Europa · Kruid · № 76

Gele gentiaan

Gentiana lutea

De wortel is een van de bitterste stoffen die bekend zijn en wordt van oudsher gebruikt om eetlust en spijsvertering te stimuleren. Studies zijn klein.

Noord-Amerika · Kruid · № 170

Grindelia

Grindelia camporum

Het kleverige kruid werd traditioneel bij hoest, astma en bronchitis gebruikt, en uitwendig bij jeuk door gifsumak. Klinisch bewijs ontbreekt.

Zuid-Amerika · Kruid · № 879

Guayusa

Ilex guayusa

Familie van de yerba mate; het blad bevat veel cafeïne en werkt opwekkend.

Europa · Kruid · № 70

Heermoes

Equisetum arvense

Rijk aan silicium; traditioneel gebruikt als plaspoeder, bij urineweginfecties en voor haar, nagels en bindweefsel. Goed klinisch bewijs ontbreekt.

Europa · Kruid · № 81

Jeneverbes

Juniperus communis

De bessen worden traditioneel gebruikt als plaspoeder, bij spijsverteringsklachten en uitwendig bij gewrichtspijn. Klinisch bewijs is beperkt.

Azië · Kruid · № 830

Kencur

Kaempferia galanga

Aromatische wortelstok, in jamu gebruikt bij hoest, vermoeidheid en spierpijn.

Europa · Kruid · № 834

Kervel

Anthriscus cerefolium

Mild, anijsachtig keukenkruid, traditioneel gebruikt als zuiverend voorjaarskruid en bij spijsverteringsklachten.

Afrika · Kruid · № 116

Khella

Ammi visnaga

Bevat khelline, een spierverslappende stof die de luchtwegen en bloedvaten verwijdt. Khelline vormde de basis voor moderne medicijnen zoals cromoglicaat (bij astma) en amiodaron (bij hartritmestoornissen).

Zuid-Amerika · Kruid · № 897

Mullaca

Muehlenbeckia volcanica

Laag, kruipend struikje met kleine, ronde, leerachtige bladeren en blauwzwarte vruchtjes. In het extract zijn looistoffen en flavonoïden gevonden; bij ratten werkte het ontstekingsremmend.

Noord-Amerika · Kruid · № 903

Peyote

Lophophora williamsii

Kleine, stekelloze, blauwgroene cactus met een lange penwortel. Bevat mescaline en ruim dertig andere alkaloïden. Mescaline geeft na enkele uren kleurrijke visioenen die tot een halve dag aanhouden, vaak na een fase van misselijkheid en braken.

Zuid-Amerika · Kruid · № 870

Pichi

Fabiana imbricata

Struikje uit de nachtschadefamilie dat op een conifeer lijkt. Traditioneel bij blaas- en urinewegklachten en voor de spijsvertering; laboratoriumonderzoek wijst op een maagbeschermend effect.

Azië · Kruid · № 132

Pioen

Paeonia lactiflora en P. suffruticosa

De gepelde wortel (bai shao, witte pioen) wordt in de Chinese geneeskunde gebruikt bij krampen, menstruatiepijn en spierpijn. Er zijn studies naar combinatieformules, maar weinig naar pioen alleen.