Kruidenkennis en de culturen die haar doorgaven

Noord-Amerika · Kruid · № 956

Prairie-alsem

Artemisia frigida

Laag, zilvergrijs, sterk geurend alsemstruikje. Bevat vluchtige olie met kamfer en cineol, en, zoals andere alsems, thujon.

Zuid-Amerika · Kruid · № 871

Quinchamalí

Quinchamalium chilense

Halfparasitisch kruid met oranjegele bloemen in hoofdjes. Traditioneel bij wonden en verkoudheid; onderzoek ontbreekt.

Zuid-Amerika · Kruid · № 872

Radal

Lomatia hirsuta

Boom uit de proteafamilie met grote, getande bladeren en mooi getekend hout. Traditioneel bij hoest; onderzoek ontbreekt.

Noord-Amerika · Kruid · № 975

Roodhoutklaverzuring

Oxalis oregana

Lage klaverzuring met grote klaverbladen en witte of roze bloemen, die tapijten vormt onder de bomen. Het blad smaakt zuur door oxaalzuur.

Europa · Kruid · № 2

Rozemarijn

Salvia rosmarinus (syn. Rosmarinus officinalis)

Een aromatisch keukenkruid met carnosinezuur en rozemarijnzuur. Een paar kleine studies wijzen op een licht effect van de geur op alertheid; dat het geheugen verbetert is niet aangetoond. Het blad wordt bij spijsverteringsklachten gebruikt.

Afrika · Kruid · № 201

Rozengeranium

Pelargonium graveolens

Traditioneel toegeschreven

Antidepressief, pijnstillend, urinedrijvend, kalmerend, versterkend.

Europa · Kruid · № 45

Salie

Salvia officinalis

Keukenkruid. Enkele kleine studies wijzen op mogelijke effecten op geheugen en bloedvetten, maar het bewijs is beperkt.

Midden-Amerika en Caraïben · Kruid · № 905

Salvia divinorum

Salvia divinorum

Saliesoort met grote bladeren die salvinorine A bevatten, een zeer sterke stof die op de kappa-opioïdreceptor werkt. Geeft kortdurende, vaak heftige veranderingen van waarneming en het gevoel uit het lichaam te treden.

Zuid-Amerika · Kruid · № 875

San Pedro

Echinopsis pachanoi (syn. Trichocereus pachanoi)

Snelgroeiende zuilcactus die mescaline bevat, een sterk bewustzijnsveranderende stof.

Zuid-Amerika · Kruid · № 927

Sanango

Tabernaemontana sananho

Boom uit de maagdenpalmfamilie, verwant aan iboga. Bevat de indoolalkaloïden coronaridine, voacangine en ibogamine, die op die van iboga lijken. Werkt ontstekingsremmend en in het laboratorium tegen de parasiet die leishmaniasis veroorzaakt.

Noord-Amerika · Kruid · № 964

Senegawortel

Polygala senega (syn. Senega officinalis)

Lage vleugeltjesbloem met witte bloemaren. De wortel bevat saponinen die slijm losmaken en hoesten opwekken; hij staat in de Europese farmacopee als middel tegen hoest.

Azië · Voeding · № 220

Sinaasappel

Citrus sinensis

Traditioneel toegeschreven

Tegen roos; zoete sinaasappels goed voor huid en haar.

Midden-Amerika en Caraïben · Kruid · № 923

Sinicuichi

Heimia salicifolia

Struik uit de kattenstaartfamilie met smalle bladeren en gele bloemen. Bevat vertine (cryogenine), lyfoline en lythrine. Zou een lichte duizeligheid geven, een gele tint over wat men ziet en het gevoel dat geluiden van ver komen.

Azië · Kruid · № 180

Slaapbol

Papaver somniferum

Het melksap van de onrijpe zaadbol (opium) bevat morfine, codeïne en andere alkaloïden. Morfine en daarvan afgeleide opioïden zijn onmisbare pijnstillers in de moderne geneeskunde, maar zeer verslavend. De zaden (maanzaad) zijn een gewoon voedingsmiddel.

Midden-Amerika en Caraïben · Kruid · № 849

Sopropo

Momordica charantia

Bittere klimplant waarvan vrucht, blad en ranken worden gebruikt. In de volksgeneeskunde vooral om de bloedsuiker te verlagen; onderzoek laat hooguit een klein effect zien.

Midden-Amerika en Caraïben · Kruid · № 819

Tabak

Nicotiana rustica

Ceremoniële plant van veel inheemse volken in Amerika. Tabak is verslavend en schadelijk voor de gezondheid.

Oceanië · Anders · № 55

Tamanu-olie

Calophyllum inophyllum

Olie die vooral in huidverzorging wordt gebruikt; medische claims zijn niet vastgesteld.

Zuid-Amerika · Kruid · № 877

Tara

Tara spinosa (syn. Caesalpinia spinosa)

Doornige boom met rode peulen die zeer rijk zijn aan looistoffen. In laboratoriumtests remden extracten van de peulen verschillende bacteriën.

Zuid-Amerika · Kruid · № 892

Tola

Parastrephia quadrangularis (syn. Lepidophyllum quadrangulare, P. lepidophylla)

Harsrijke struik tot twee meter hoog met kleine, schubvormige bladeren; kenmerkend voor de droge hoogvlakte.

Noord-Amerika · Kruid · № 152

Toverhazelaar

Hamamelis virginiana

Sterk samentrekkend door looistoffen. Hamamelis-water en -zalf worden uitwendig gebruikt bij kleine huidirritaties, kneuzingen en aambeien; er is beperkt maar redelijk ondersteunend bewijs.

Azië · Kruid · № 210

Tulp

Tulipa spp.

Een sierbloem. De bloembladen zijn eetbaar; de bollen werden in nood gegeten, maar kunnen bij aanraking eczeem geven ('tulpenvingers'). In de Perzische poëzie staat de rode tulp voor liefde en martelaarschap.

Noord-Amerika · Kruid · № 993

Tulpenboom

Liriodendron tulipifera

De hoogste loofboom van Oost-Amerika, tot bijna zestig meter, uit de magnoliafamilie, met tulpvormige, groengele bloemen met een oranje vlek. De bast is bitter en bevat de alkaloïde liriodenine en sesquiterpenen, die bacteriën en schimmels remmen; vroeger diende hij als tonicum en vervanger van kinine. De bloemen geven veel nectar voor donkere honing.

Azië · Kruid · № 930

Turkestaanse munt

Lagochilus inebrians

Kleine, bolvormige struik uit de lipbloemenfamilie met witte of lichtroze bloemen. Bevat lagochiline, een diterpeen dat het bloeden remt en kalmerend werkt. Geeft een lichte roes.

Zuid-Amerika · Kruid · № 1013

Turpay

Nototriche (o.a. N. mandoniana en N. porphyrantha)

Klein, kussenvormig kaasjeskruid dat plat tegen de grond groeit, met een dikke penwortel. Kaasjeskruiden bevatten slijmstoffen die verzachten; deze soorten zelf zijn nauwelijks onderzocht.

Europa · Kruid · № 114

Valkruid

Arnica montana

Uitwendig gebruikt bij kneuzingen, blauwe plekken en spierpijn. Studies geven wisselende resultaten. Homeopathische arnica is zo sterk verdund dat er geen werkzame stof in zit.

Europa · Kruid · № 72

Venkel

Foeniculum vulgare

Het zaad wordt traditioneel gebruikt bij winderigheid, een opgeblazen gevoel en krampjes. Er zijn enkele kleine studies, maar het bewijs is beperkt.

Europa · Kruid · № 94

Vogelmuur

Stellaria media

Uitwendig traditioneel gebruikt als verkoelende zalf of kompres bij jeuk, eczeem en kleine huidirritaties. Er is nauwelijks klinisch onderzoek.

Europa · Kruid · № 106

Waterdrieblad

Menyanthes trifoliata

Een sterk bitter dat traditioneel de eetlust en spijsvertering opwekt en bij reumatische klachten werd gebruikt. Klinisch bewijs ontbreekt.

Europa · Voeding · № 654

Waterkers

Nasturtium officinale

Traditioneel toegeschreven

Rijk aan vitamine C, bètacaroteen en vitamine E; gebruikt om ontgifting te ondersteunen, lichaamswarmte te koelen en de longen te ondersteunen.

Noord-Amerika · Kruid · № 977

Wierookwortel

Lomatium californicum (syn. Leptotaenia californica)

Schermbloemige met grote, blauwgroene, selderijachtige bladeren en een sterk geurende wortel. Verwant aan oshá; werking weinig onderzocht.

Europa · Kruid · № 242

Wijnruit

Ruta graveolens

Traditioneel toegeschreven

Antiseptisch, stimulerend, menstruatiebevorderend, slijmoplossend, krampwerend, ontwormend (kinderen); versterkt haarvaten (rutine); bij hysterie, winderigheid en koliek, beginnende verlamming, indigestie; olie urinedrijvend en huidprikkelend.

Afrika · Kruid · № 921

Wild dagga

Leonotis leonurus

Struik uit de lipbloemenfamilie, twee tot drie meter hoog, met oranje, buisvormige bloemen in kransen om de vierkante stengels. Bevat marrubiine en leonurine, en verder labdaanverbindingen. Geldt als licht kalmerend; welke stof voor de werking zorgt, is nog niet duidelijk.

Noord-Amerika · Kruid · № 961

Wilde bergamot

Monarda fistulosa

Lipbloemige met lila bloemen en sterk geurend blad, verwant aan de bergamotplant. De vluchtige olie is rijk aan carvacrol en thymol, die ontsmettend werken.

Noord-Amerika · Voeding · № 965

Wilde rijst

Zizania palustris (en Z. aquatica)

Een waterplant uit de grassenfamilie, geen echte rijst. Het lange, donkere graan bevat meer eiwit en vezels dan witte rijst.

Noord-Amerika · Kruid · № 634

Wintergroen

Gaultheria procumbens

Traditioneel toegeschreven

Verdrijft wind en vocht en koelt hitte bij hete, gezwollen gewrichten en spierpijn, voert vochtige hitte af in de urinewegen en laat stagnerende qi en bloed stromen bij pijn.

Zuid-Amerika · Kruid · № 1005

Wira wira

Achyrocline satureioides (en verwante wollige composieten, o.a. Culcitium canescens)

Wollig behaarde, bitter-aromatische plant tot een meter hoog met gele bloemhoofdjes. Bevat flavonoïden als quercetine en luteoline; in het laboratorium werkt het extract tegen sommige virussen, maar onderzoek bij mensen ontbreekt.