Kruidenkennis en de culturen die haar doorgaven

Europa · Voeding · № 68

Kool

Brassica oleracea

Groente met veel vitamine C en vezels. In de volksgeneeskunde worden koude koolbladeren op gezwollen borsten of pijnlijke gewrichten gelegd; kleine studies geven wisselende resultaten.

Azië · Voeding · № 131

Lotus

Nelumbo nucifera

Vrijwel alle delen worden gebruikt: zaden bij diarree en onrust, wortelstok als voeding, blad bij 'zomerhitte'. Wetenschappelijk bewijs is grotendeels laboratoriumonderzoek.

Europa · Kruid · № 113

Malrove

Marrubium vulgare

Een bitter kruid dat traditioneel bij hoest met taai slijm en bronchitis wordt gebruikt. In Europa is het als traditioneel kruidengeneesmiddel erkend; klinisch bewijs is beperkt.

Europa · Kruid · № 96

Moederkruid

Tanacetum parthenium

Het best bekend als middel ter voorkoming van migraine. NCCIH meldt dat het bewijs tegenstrijdig is: sommige studies vinden een klein effect, andere niet.

Europa · Kruid · № 110

Moerasdroogbloem

Gnaphalium uliginosum

Samentrekkend kruid dat traditioneel als gorgeldrank bij keelontsteking en bij ontstoken bovenste luchtwegen werd gebruikt. Er is geen klinisch onderzoek.

Europa · Kruid · № 71

Moerasspirea

Filipendula ulmaria

Bevat salicylaten. Traditioneel gebruikt bij maagzuur, een geïrriteerde maag en gewrichtspijn. Klinisch onderzoek is schaars.

Midden-Amerika en Caraïben · Kruid · № 906

Ololiuqui

Ipomoea corymbosa (syn. Turbina corymbosa, Rivea corymbosa)

Houtige winde met witte bloemen. De kleine, ronde zaden bevatten ergine (LSA) en verwante ergoline-alkaloïden, chemisch verwant aan LSD. Ze geven een bedwelming met visioenen, vaak met misselijkheid en loomheid.

Azië · Kruid · № 737

Oosterse levensboom

Platycladus orientalis (syn. Biota orientalis)

Traditioneel toegeschreven

Koelt het bloed en stopt bloedingen; lost slijm op en helpt bij brandwonden.

Noord-Amerika · Kruid · № 153

Oshá

Ligusticum porteri, L. sinense en L. wallichii

De wortel wordt traditioneel gebruikt bij keelpijn, hoest en beginnende verkoudheid. Er is vrijwel geen klinisch onderzoek.

Zuid-Amerika · Kruid · № 868

Palqui

Cestrum parqui

Snelgroeiende, onaangenaam ruikende struik uit de nachtschadefamilie. Alle delen zijn giftig door alkaloïden.

Azië · Kruid · № 769

Perzische slaapboom

Albizia julibrissin

Traditioneel toegeschreven

Kalmeert de geest bij boosheid en somberheid en laat het bloed stromen bij pijn en zwelling.

Noord-Amerika · Kruid · № 903

Peyote

Lophophora williamsii

Kleine, stekelloze, blauwgroene cactus met een lange penwortel. Bevat mescaline en ruim dertig andere alkaloïden. Mescaline geeft na enkele uren kleurrijke visioenen die tot een halve dag aanhouden, vaak na een fase van misselijkheid en braken.

Azië · Kruid · № 132

Pioen

Paeonia lactiflora en P. suffruticosa

De gepelde wortel (bai shao, witte pioen) wordt in de Chinese geneeskunde gebruikt bij krampen, menstruatiepijn en spierpijn. Er zijn studies naar combinatieformules, maar weinig naar pioen alleen.

Oceanië · Kruid · № 841

Pituri

Duboisia hopwoodii

Struik met nicotine en verwante stoffen; de gedroogde bladeren werden gekauwd als stimulerend middel.

Noord-Amerika · Voeding · № 936

Ramps

Allium tricoccum

Wilde prei met brede bladeren en een kleine bol, verwant aan het Europese daslook. Bladeren en bol smaken naar ui en knoflook.

Zuid-Amerika · Kruid · № 915

Ratania

Krameria lappacea (syn. Krameria triandra)

Laag struikje dat half op de wortels van andere planten parasiteert. De rode wortel bevat veel looistoffen en werkt daardoor samentrekkend. In Europa staat ratanhiawortel in de farmacopee en wordt hij in mondwater en tandvleesmiddelen gebruikt.

Azië · Kruid · № 181

Rauwolfia

Rauvolfia serpentina

De wortel bevat reserpine, dat de bloeddruk verlaagt en kalmeert. Reserpine was in de jaren 1950 een van de eerste moderne bloeddrukverlagers en antipsychotica, maar is grotendeels vervangen door middelen met minder bijwerkingen.

Europa · Kruid · № 89

Roos en rozenbottel

Rosa spp.

Rozenbottels zijn rijk aan vitamine C; een poeder ervan is onderzocht bij artrose, met bescheiden resultaten. Rozenwater en -olie worden in huidverzorging en als geur gebruikt.

Azië · Kruid · № 140

Sandelhout

Santalum album

In de Ayurveda als 'verkoelend' middel bij huidirritatie en urinewegklachten gebruikt; de olie wordt in aromatherapie gebruikt. Klinisch bewijs is beperkt.

Noord-Amerika · Kruid · № 964

Senegawortel

Polygala senega (syn. Senega officinalis)

Lage vleugeltjesbloem met witte bloemaren. De wortel bevat saponinen die slijm losmaken en hoesten opwekken; hij staat in de Europese farmacopee als middel tegen hoest.

Azië · Voeding · № 258

Sla

Lactuca sativa

Een vochtrijke bladgroente met wat vitamine K en foliumzuur. Het melksap van de stengel is licht kalmerend, maar veel zwakker dan dat van de wilde gifsla.

Noord-Amerika · Kruid · № 998

Sourwood

Oxydendrum arboreum

Boom uit de heidefamilie met hangende trossen witte, klokvormige bloemen in de zomer en vuurrood herfstblad. De bladeren smaken zuur, waar de naam vandaan komt. Uit de bloemen maken bijen een lichte, gewilde honing.

Midden-Amerika en Caraïben · Kruid · № 819

Tabak

Nicotiana rustica

Ceremoniële plant van veel inheemse volken in Amerika. Tabak is verslavend en schadelijk voor de gezondheid.

Noord-Amerika · Voeding · № 979

Tanoak

Notholithocarpus densiflorus

Groenblijvende boom uit de napjesdragersfamilie, tussen eik en kastanje in. De eikels zijn voedzaam maar bitter door looistoffen, die er eerst uit gespoeld moeten worden.

Noord-Amerika · Kruid · № 171

Teunisbloem

Oenothera biennis

De zaadolie bevat gamma-linoleenzuur en wordt verkocht bij eczeem, premenstruele klachten en opvliegers. NCCIH meldt dat de olie niet helpt bij eczeem en dat er onvoldoende bewijs is voor andere klachten.

Midden-Amerika en Caraïben · Voeding · № 157

Tomaat

Solanum lycopersicum

Groente-vrucht met vitamine C en lycopeen. Onderzoek naar lycopeen en hart- of prostaatgezondheid is vooral observationeel en niet doorslaggevend.

Noord-Amerika · Kruid · № 947

Trailing arbutus

Epigaea repens

Kruipende, groenblijvende dwergstruik uit de heidefamilie met geurige roze tot witte bloemen in het vroege voorjaar. Bevat arbutine.

Noord-Amerika · Kruid · № 945

Trompetbekerplant

Sarracenia purpurea

Vleesetende plant met bekervormige bladeren waarin regenwater staat en insecten verdrinken. Er is weinig onderzoek naar de werking bij mensen.

Azië · Kruid · № 930

Turkestaanse munt

Lagochilus inebrians

Kleine, bolvormige struik uit de lipbloemenfamilie met witte of lichtroze bloemen. Bevat lagochiline, een diterpeen dat het bloeden remt en kalmerend werkt. Geeft een lichte roes.

Europa · Kruid · № 114

Valkruid

Arnica montana

Uitwendig gebruikt bij kneuzingen, blauwe plekken en spierpijn. Studies geven wisselende resultaten. Homeopathische arnica is zo sterk verdund dat er geen werkzame stof in zit.

Europa · Kruid · № 72

Venkel

Foeniculum vulgare

Het zaad wordt traditioneel gebruikt bij winderigheid, een opgeblazen gevoel en krampjes. Er zijn enkele kleine studies, maar het bewijs is beperkt.

Europa · Kruid · № 179

Vingerhoedskruid

Digitalis purpurea

Bevat hartglycosiden die de hartslag vertragen en de pompkracht versterken. Daaruit zijn de geneesmiddelen digoxine en digitoxine voortgekomen, die nog bij bepaalde hartritmestoornissen en hartfalen worden voorgeschreven. Het verschil tussen een werkzame en een giftige hoeveelheid is zeer klein.

Noord-Amerika · Voeding · № 937

Virginische aardbei

Fragaria virginiana

Wilde aardbei met kleine, zeer smakelijke vruchten. Uit de kruising met de Chileense aardbei ontstond in de achttiende eeuw in Europa de tuinaardbei.

Noord-Amerika · Kruid · № 586

Vrouwenschoentje

Cypripedium parviflorum (syn. C. pubescens)

Traditioneel toegeschreven

Zenuwversterkend, krampwerend, versterkend, ontspannend, urinedrijvend; bij menstruatiepijn en onregelmatige menstruatie, overprikkelde zenuwen en slapeloosheid door stress, pijnverlichtend.

Europa · Voeding · № 654

Waterkers

Nasturtium officinale

Traditioneel toegeschreven

Rijk aan vitamine C, bètacaroteen en vitamine E; gebruikt om ontgifting te ondersteunen, lichaamswarmte te koelen en de longen te ondersteunen.

Afrika · Voeding · № 389

Watermeloen

Citrullus lanatus

Een zeer vochtrijke vrucht die dorst lest. De olie uit de zaden wordt gebruikt in haarverzorging. In de Chinese geneeskunde geldt de vrucht als verkoelend en vochtafdrijvend.