Kruidenkennis en de culturen die haar doorgaven

Azië · Kruid · № 568

Rasna-orchidee

Vanda roxburghii

Traditioneel toegeschreven

Pijnstillend, windverdrijvend, slijmoplossend, zenuwversterkend, bloeddrukverlagend; olie bij reuma en zenuwziekten; bij syfilis, schorpioensteken, koorts, middenoorontsteking, indigestie, bronchitis, ontstekingen, hik en beven.

Zuid-Amerika · Kruid · № 915

Ratania

Krameria lappacea (syn. Krameria triandra)

Laag struikje dat half op de wortels van andere planten parasiteert. De rode wortel bevat veel looistoffen en werkt daardoor samentrekkend. In Europa staat ratanhiawortel in de farmacopee en wordt hij in mondwater en tandvleesmiddelen gebruikt.

Azië · Voeding · № 408

Reuzentaro

Alocasia macrorrhiza

Traditioneel toegeschreven

Spijsverteringsbevorderend, laxerend, urinedrijvend, melkbevorderend; bij koliek, obstipatie, aambeien, oedeem, wormen, aften, schorpioensteken.

Europa · Kruid · № 299

Robertskruid

Geranium robertianum

Traditioneel toegeschreven

Samentrekkend, bloedstelpend.

Azië · Kruid · № 442

Rode kapokboom

Bombax ceiba

Traditioneel toegeschreven

Gom samentrekkend en bloedstelpend; wortel en schors verzachtend, urinedrijvend, lustopwekkend; bij abnormaal baarmoederbloeden, diarree, dysenterie, bloed ophoesten, zware menstruatie, blaas- en nierstenen, steenpuisten, jeuk.

Noord-Amerika · Kruid · № 368

Rode wortel

Ceanothus americanus

Traditioneel toegeschreven

Samentrekkend, krampwerend, slijmoplossend, kalmerend; bij gezwollen milt (o.a. na ziekte van Pfeiffer), koelt en vernauwt bloedvaten bij bloedingen en stuwing van baarmoeder, lever en lymfe.

Noord-Amerika · Kruid · № 975

Roodhoutklaverzuring

Oxalis oregana

Lage klaverzuring met grote klaverbladen en witte of roze bloemen, die tapijten vormt onder de bomen. Het blad smaakt zuur door oxaalzuur.

Afrika · Voeding · № 11

Rooibos

Aspalathus linearis

Cafeïnevrije kruidentisane die als drank wordt gebruikt; geneeskrachtige claims zijn niet vastgesteld.

Zuid-Amerika · Kruid · № 1012

Roq'e

Colletia spinosissima

Doornige struik met groene, kruisgewijs geplaatste doorns en nauwelijks blad. Leeft samen met stikstofbindende Frankia-bacteriën. De schors bevat saponinen; over de werking bij mensen is weinig onderzocht.

Europa · Kruid · № 2

Rozemarijn

Salvia rosmarinus (syn. Rosmarinus officinalis)

Een aromatisch keukenkruid met carnosinezuur en rozemarijnzuur. Een paar kleine studies wijzen op een licht effect van de geur op alertheid; dat het geheugen verbetert is niet aangetoond. Het blad wordt bij spijsverteringsklachten gebruikt.

Afrika · Kruid · № 201

Rozengeranium

Pelargonium graveolens

Traditioneel toegeschreven

Antidepressief, pijnstillend, urinedrijvend, kalmerend, versterkend.

Afrika · Kruid · № 399

Ruwe kafbloem

Achyranthes aspera

Traditioneel toegeschreven

Samentrekkend, urinedrijvend, zuiverend, koortswerend, laxerend; bij oedeem door nieren, bronchiale klachten, lepra, buikpijn, aambeien, steenpuisten, beginnende diarree; in hoge doses abortief.

Europa · Kruid · № 45

Salie

Salvia officinalis

Keukenkruid. Enkele kleine studies wijzen op mogelijke effecten op geheugen en bloedvetten, maar het bewijs is beperkt.

Noord-Amerika · Kruid · № 594

Salomonszegel

Polygonatum biflorum

Traditioneel toegeschreven

Versterkend, samentrekkend, ontspannend; versterkt en smeert pezen, banden en gewrichten, helpt bij verzakking van baarmoeder en blaas, kalmeert het hartritme, bevochtigt droge toestanden (droge huid, ontlasting, luchtwegen).

Midden-Amerika en Caraïben · Kruid · № 905

Salvia divinorum

Salvia divinorum

Saliesoort met grote bladeren die salvinorine A bevatten, een zeer sterke stof die op de kappa-opioïdreceptor werkt. Geeft kortdurende, vaak heftige veranderingen van waarneming en het gevoel uit het lichaam te treden.

Zuid-Amerika · Kruid · № 927

Sanango

Tabernaemontana sananho

Boom uit de maagdenpalmfamilie, verwant aan iboga. Bevat de indoolalkaloïden coronaridine, voacangine en ibogamine, die op die van iboga lijken. Werkt ontstekingsremmend en in het laboratorium tegen de parasiet die leishmaniasis veroorzaakt.

Azië · Kruid · № 650

Saposhnikoviawortel (fang feng)

Saposhnikovia divaricata

Traditioneel toegeschreven

Verdrijft wind; bij spierpijn, pijnlijke diarree, reumatische klachten en krampen.

Europa · Kruid · № 595

Schapenzuring

Rumex acetosella

Traditioneel toegeschreven

Zweetdrijvend, urinedrijvend, koortsverlagend, bloedstelpend; traditioneel bij kanker (ingrediënt van essiac-thee), verlicht 'hete' toestanden (koorts, dorst, ontsteking), steenpuisten, voorbijgaande geelzucht.

Europa · Kruid · № 91

Schietwilg

Salix alba

De bast bevat salicine, dat in het lichaam deels wordt omgezet in salicylzuur. Er zijn aanwijzingen voor een matig effect bij lage rugpijn en gewrichtspijn.

Azië · Kruid · № 535

Schroefpalm

Pandanus tectorius

Traditioneel toegeschreven

Bitter, laxerend, aromatisch; bladeren bij lepra, pokken, schurft, syfilis, leukoderma; helmknoppen bij oorpijn, hoofdpijn en bloedziekten; olie bij hoofdpijn en reuma.

Europa · Voeding · № 61

Selderij

Apium graveolens

Groente en specerij. Het zaad werd traditioneel gebruikt bij jicht, gewrichtsklachten en als plaspoeder. Overtuigend klinisch bewijs ontbreekt.

Afrika · Kruid · № 117

Senna

Senna alexandrina

Blad en peulen bevatten sennosiden: een prikkelend laxeermiddel dat bij kortdurende verstopping werkt. Het is opgenomen in moderne vrij verkrijgbare laxeermiddelen.

Afrika · Voeding · № 356

Sesam

Sesamum indicum

Traditioneel toegeschreven

Verzachtend, huidverzachtend, urinedrijvend, menstruatie- en melkbevorderend, laxerend; bladeren bij luchtwegklachten, diarree en dysenterie bij kinderen, blaascatarre; zaden bij bloedende aambeien, uitblijvende of pijnlijke menstruatie.

Azië · Kruid · № 494

Shankhpushpi

Evolvulus alsinoides

Traditioneel toegeschreven

Bitter tonicum, zuiverend, koortsverlagend, ontwormend, ontstekingsremmend; bij koorts, zenuwzwakte, geheugenverlies, dysenterie, diarree en indigestie (met tulsi), chronische bronchitis en astma.

Midden-Amerika en Caraïben · Kruid · № 923

Sinicuichi

Heimia salicifolia

Struik uit de kattenstaartfamilie met smalle bladeren en gele bloemen. Bevat vertine (cryogenine), lyfoline en lythrine. Zou een lichte duizeligheid geven, een gele tint over wat men ziet en het gevoel dat geluiden van ver komen.

Azië · Kruid · № 406

Siris

Albizzia lebbek

Traditioneel toegeschreven

Zuiverend, insectwerend, antiallergisch; bij bronchitis, lepra, verlamming, tandvleesontsteking, wormen, slangenbeten en schorpioensteken, nachtblindheid.

Noord-Amerika · Kruid · № 943

Skunk cabbage

Symplocarpus foetidus

Aronskelkachtige moerasplant die in de late winter bloeit en daarbij zelf warmte maakt, zodat hij door de sneeuw smelt. Ruikt naar aas en bevat calciumoxalaat.

Azië · Voeding · № 258

Sla

Lactuca sativa

Een vochtrijke bladgroente met wat vitamine K en foliumzuur. Het melksap van de stengel is licht kalmerend, maar veel zwakker dan dat van de wilde gifsla.

Europa · Kruid · № 95

Smeerwortel

Symphytum officinale

Uitwendige preparaten zijn onderzocht bij kneuzingen, verstuikingen en rugpijn en lijken daar pijn te verminderen. Het bevat allantoïne, dat weefselherstel zou ondersteunen.

Azië · Kruid · № 680

Sophorawortel (ku shen)

Sophora flavescens

Traditioneel toegeschreven

Voert vochtige hitte af bij jeukende huid, afscheiding en dysenterie; uitwendig als wassing.

Midden-Amerika en Caraïben · Kruid · № 849

Sopropo

Momordica charantia

Bittere klimplant waarvan vrucht, blad en ranken worden gebruikt. In de volksgeneeskunde vooral om de bloedsuiker te verlagen; onderzoek laat hooguit een klein effect zien.

Zuid-Amerika · Kruid · № 982

Souroubea

Souroubea guianensis

Lage struik of klimplant uit de familie Marcgraviaceae, met nectarbekers die vlinders en nachtvlinders lokken. Uit twee verwante soorten uit Midden-Amerika (S. sympetala en S. gilgii) haalden onderzoekers stoffen die bij dieren angst verminderen: betulinezuur en amyrinen. Bij mensen is dat nauwelijks onderzocht.

Noord-Amerika · Kruid · № 998

Sourwood

Oxydendrum arboreum

Boom uit de heidefamilie met hangende trossen witte, klokvormige bloemen in de zomer en vuurrood herfstblad. De bladeren smaken zuur, waar de naam vandaan komt. Uit de bloemen maken bijen een lichte, gewilde honing.

Europa · Kruid · № 318

Speenkruid

Ficaria verna (syn. Ranunculus ficaria)

Traditioneel toegeschreven

Samentrekkend, gebruikt bij aambeien.

Azië · Kruid · № 538

Steenbreker

Phyllanthus fraternus

Traditioneel toegeschreven

Urinedrijvend, samentrekkend, verkoelend, laxerend, bitter tonicum; bij oedeem, gonorroe, urogenitale ziekten, geelzucht, obstipatie, buikpijn, indigestie, dysenterie, lichte wisselkoorts, zware menstruatie.

Noord-Amerika · Kruid · № 953

Steenwortel

Collinsonia canadensis

Lipbloemige vaste plant met naar citroen geurende bladeren en een zeer harde, knobbelige wortel. Eclectische artsen gebruikten hem bij aambeien en spataderen; onderzoek ontbreekt.