Naar de inhoud
Herbs & Cultures

Van plant tot gebruik

Afkooksel (decoct)

Wortels, bast en zaden zacht laten koken, zodat ze hun smaak en stoffen afgeven.

Niveau
Eenvoudig
Verhouding
Ongeveer 1 eetlepel gedroogd, grof gesneden materiaal per 300–500 ml koud water.
Tijd
Aan de kook brengen en 15–30 minuten zacht laten sudderen met de deksel op de pan. Paddenstoelen vaak langer.
Houdbaarheid
Afgedekt in de koelkast 1–2 dagen.

Harde plantendelen geven in een korte infusie weinig af. Daarom kookt men wortels, bast, zaden en bessen in veel tradities zacht uit: een afkooksel of decoct. Denk aan gemberwortel, kaneelbast en de kruidenmengsels uit de Ayurveda en de traditionele Chinese geneeskunde.

Geschikt voor

Wortels, wortelstokken, bast, zaden, gedroogde bessen en paddenstoelen.

Stap voor stap

  1. Snijd of breek het materiaal grof, zodat er meer oppervlak is.
  2. Zet het op met koud water en breng het langzaam aan de kook.
  3. Draai het vuur laag, leg de deksel op de pan en laat zacht sudderen.
  4. Zeef af en vul eventueel aan met heet water tot het oorspronkelijke volume.

Tips

  • Wortels en bladeren samen? Kook eerst de wortels en laat de bladeren na het uitzetten van het vuur nog 5–10 minuten meetrekken.
  • Laat het materiaal vooraf een uur in koud water weken voor een vollere smaak.

Register

Kruiden die zo bereid worden

Kruiden op deze site waarvan de beschrijving deze bereiding noemt. Dat betekent niet dat elk kruid veilig zelf te bereiden is: lees bij elk kruid de veiligheidsinformatie.

  • Let op

    Azië · Voeding · № 358

    Mungboon

    Vigna radiata

    Traditioneel toegeschreven

    Licht en goed verteerbaar, sattvisch (rust in het hoofd); bij koorts, zweren en bloedaandoeningen; khichadi met takra 7–10 dagen als reinigingskuur; zeepvervanger maakt de huid zacht.

    Ayurveda+1
  • Let op

    Europa · Kruid · № 3

    Munt

    Mentha × piperita

    Pepermuntolie is in studies onderzocht bij het prikkelbare-darmsyndroom en vermindert daar mogelijk buikpijn. Thee wordt gebruikt bij een volle maag en misselijkheid. Bij maagzuur kan pepermunt klachten verergeren.

    Grieks-Romeinse geneeskunde+4Volksgeloof
  • Let op

    Azië · Kruid · № 509

    Muskusmalva

    Hibiscus abelmoschus

    Traditioneel toegeschreven

    Stimulerend, windverdrijvend, verkoelend, urinedrijvend, verzachtend, maagversterkend, krampwerend, versterkend; bij zenuwzwakte, hysterie, indigestie, gonorroe, catarre van blaas en luchtwegen, jeuk.

    Ayurveda+1
  • Let op

    Zuid-Amerika · Kruid · № 865

    Nalca

    Gunnera tinctoria

    Reuzenplant met bladeren tot twee meter breed. De geschilde stelen zijn eetbaar; wortel en stelen zijn rijk aan looistoffen.

    Mapuche-geneeskunde
  • Let op

    Azië · Voeding · № 425

    Nangka

    Artocarpus integrifolia

    Traditioneel toegeschreven

    Rijpe vrucht verzachtend, voedend, laxerend; onrijpe vrucht samentrekkend; melksap bij klierzwellingen, abcessen en slangenbeten; wortel bij diarree; blad en wortel bij huidziekten.

    Ayurveda+1
  • Let op

    Azië · Kruid · № 39

    Neem

    Azadirachta indica

    Al eeuwen gebruikt in de traditionele geneeskunde van India, maar er is onvoldoende klinisch bewijs voor medische voordelen.

    Ayurveda+3
  • Let op

    Azië · Kruid · № 482

    Nirbisi

    Delphinium denudatum

    Traditioneel toegeschreven

    Stimulerend, zuiverend, maagversterkend, versterkend, pijnstillend; bij syfilis en reuma, herstel na koorts, kiespijn, tegengif bij slangenbeten en monnikskapvergiftiging.

    Ayurveda+1
  • Let op

    Azië · Kruid · № 129

    Nootmuskaat

    Myristica fragrans

    Specerij die in de Ayurveda en de Arabische geneeskunde in kleine hoeveelheden bij diarree, misselijkheid en slapeloosheid wordt gebruikt. Er is geen goed klinisch bewijs.

    Ayurveda+6Volksgeloof
  • Let op

    Azië · Kruid · № 658

    Notopterygiumwortel (qiang huo)

    Notopterygium incisum

    Traditioneel toegeschreven

    Verdrijft wind, kou en vocht bij verkoudheid en reumatische pijn in hoofd, nek en schouders.

    Chinese geneeskundige tradities+1
  • Let op

    Oceanië · Kruid · № 840

    Old man weed

    Centipeda cunninghamii

    Klein kruid dat traditioneel wordt gebruikt bij verkoudheid, huidklachten en ontstekingen.

    Aboriginal- en Torres Strait Islander-kennis
  • Let op

    Azië · Kruid · № 421

    Olifantsklimmer

    Argyreia speciosa

    Traditioneel toegeschreven

    Zuiverend, lustopwekkend, ontstekingsremmend, antiseptisch, versterkend, verzachtend; bij olifantsziekte, gewrichtsontsteking, reumatische zwelling, overgewicht, huidziekten, steenpuisten, oorontsteking.

    Ayurveda
  • Let op

    Azië · Kruid · № 488

    Olifantsvoet

    Elephantopus scaber

    Traditioneel toegeschreven

    Hartversterkend, samentrekkend, zuiverend, koortsverlagend, antibiotisch; bij pijnlijk plassen, urethrale afscheiding, diarree, dysenterie, braken, slangenbeten, zweren, eczeem.

    Ayurveda+2
  • Let op

    Azië · Anders · № 771

    Oosterse amberboom

    Liquidambar orientalis

    Traditioneel toegeschreven

    De hars opent de zintuigopeningen en verlicht pijn bij een beklemde borst.

    Chinese geneeskundige tradities
  • Let op

    Azië · Kruid · № 737

    Oosterse levensboom

    Platycladus orientalis (syn. Biota orientalis)

    Traditioneel toegeschreven

    Koelt het bloed en stopt bloedingen; lost slijm op en helpt bij brandwonden.

    Chinese geneeskundige tradities
  • Let op

    Azië · Kruid · № 434

    Orchideeboom

    Bauhinia variegata

    Traditioneel toegeschreven

    Schors zuiverend, versterkend, samentrekkend; wortel windverdrijvend; bloemen laxerend; bij keelpijn, hoest, bloedende aambeien, zware menstruatie, gezwollen halsklieren, zweren, diarree, wormen, overgewicht.

    Ayurveda
  • Let op

    Noord-Amerika · Kruid · № 153

    Oshá

    Ligusticum porteri, L. sinense en L. wallichii

    De wortel wordt traditioneel gebruikt bij keelpijn, hoest en beginnende verkoudheid. Er is vrijwel geen klinisch onderzoek.

    Inheemse geneeswijzen van Noord-Amerika+3
  • Let op

    Europa · Kruid · № 97

    Paardenbloem

    Taraxacum officinale

    Het blad werkt licht vochtafdrijvend, de bittere wortel werd gebruikt voor lever en spijsvertering. NCCIH meldt dat er weinig onderzoek bij mensen is.

    Avicenna's Canon aan Europese universiteiten+6Volksgeloof
  • Let op

    Azië · Voeding · № 487

    Paardengram

    Dolichos biflorus

    Traditioneel toegeschreven

    Samentrekkend, urinedrijvend, versterkend, koortsverlagend, ontwormend, menstruatiebevorderend, steenoplossend; bij aambeien, bronchitis, hartklachten, nierstenen, vergrote milt, hik, astma, leukoderma, witte vloed, menstruatiekrampen.

    Ayurveda
  • Let op

    Azië · Kruid · № 674

    Paarse parelzaadwortel (zi cao)

    Lithospermum erythrorhizon (en Arnebia euchroma)

    Traditioneel toegeschreven

    Koelt en beweegt het bloed bij donkere uitslag; uitwendig bij brandwonden en eczeem.

    Chinese geneeskundige tradities+1
  • Let op

    Noord-Amerika · Kruid · № 974

    Pacifische wilde appel

    Malus fusca

    Kleine appelboom met kleine, zure, ovale appeltjes en zeer taai hout. De bast bevat looistoffen.

    Kwakwaka'wakw-geneeskunde
  • Let op

    Azië · Kruid · № 522

    Paternosterboom

    Melia azedarach

    Traditioneel toegeschreven

    Samentrekkend, versterkend, koortswerend, ontwormend; vrucht laxerend; olie insectendodend en antiseptisch.

    Ayurveda+1
  • Let op

    Azië · Kruid · № 395

    Paternosterboon

    Abrus precatorius

    Traditioneel toegeschreven

    Zaden purgerend, braakopwekkend, versterkend, ontstekingsremmend, lustopwekkend; bladsap bij keelpijn en droge hoest, bloedzuiverend; bladpasta bij zwellingen en reuma; zaadpasta bij ischias en verlamming; oogspoeling.

    Ayurveda
  • Let op

    Azië · Kruid · № 685

    Patrinia (bai jiang cao)

    Patrinia scabiosifolia (en P. villosa)

    Traditioneel toegeschreven

    Ontgift, voert pus af en beweegt het bloed bij pijn met hitte.

    Chinese geneeskundige tradities
  • Let op

    Zuid-Amerika · Kruid · № 165

    Pau d'arco

    Handroanthus impetiginosus (syn. Tabebuia avellanedae)

    De binnenbast wordt verkocht bij schimmelinfecties, ontstekingen en als 'kankermiddel'. Er is geen betrouwbaar bewijs bij mensen; de werkzame stof lapachol bleek bij effectieve doses te giftig.

    Guaraní en de maté-traditie+2
  • Let op

    Europa · Voeding · № 259

    Peen

    Daucus carota

    Traditioneel toegeschreven

    Stimulerend, urinedrijvend, versterkend, windverdrijvend; drijft nier- en blaasstenen af, verlicht lage rugpijn door nieren, vermindert oedeem, herstelt de blaas, stimuleert spijsvertering; zaad traditioneel als anticonceptie.

    Westerse kruidengeneeskunde+4Volksgeloof
  • Let op

    Afrika · Kruid · № 813

    Peperbasboom

    Warburgia salutaris

    Boom met een pittige, scherpe bast, traditioneel gebruikt bij verkoudheid, hoest en mondklachten.

    Traditionele genezers in zuidelijk Afrika
  • Let op

    Azië · Kruid · № 656

    Perilla

    Perilla frutescens

    Traditioneel toegeschreven

    Verwarmt bij verkoudheid door kou, helpt de spijsvertering en verzacht hoest met slijm.

    Chinese geneeskundige tradities+2
  • Let op

    Azië · Kruid · № 769

    Perzische slaapboom

    Albizia julibrissin

    Traditioneel toegeschreven

    Kalmeert de geest bij boosheid en somberheid en laat het bloed stromen bij pijn en zwelling.

    Chinese geneeskundige tradities
  • Let op

    Zuid-Amerika · Kruid · № 860

    Peumo

    Cryptocarya alba

    Groenblijvende boom uit de laurierfamilie met geurig blad en eetbare rode vruchten. Traditioneel bij lever- en gewrichtsklachten; onderzoek ontbreekt.

    Mapuche-geneeskunde
  • Let op

    Zuid-Amerika · Kruid · № 870

    Pichi

    Fabiana imbricata

    Struikje uit de nachtschadefamilie dat op een conifeer lijkt. Traditioneel bij blaas- en urinewegklachten en voor de spijsvertering; laboratoriumonderzoek wijst op een maagbeschermend effect.

    Mapuche-geneeskunde
  • Let op

    Oceanië · Kruid · № 178

    Pilwolfsmelk

    Euphorbia hirta

    Traditioneel gebruikt bij astma en bronchitis (de naam asthma weed komt uit Queensland), bij diarree en uitwendig bij wratten. Er is laboratoriumonderzoek maar geen goed klinisch bewijs.

    Aboriginal- en Torres Strait Islander-kennis+4
  • Let op

    Azië · Kruid · № 132

    Pioen

    Paeonia lactiflora en P. suffruticosa

    De gepelde wortel (bai shao, witte pioen) wordt in de Chinese geneeskunde gebruikt bij krampen, menstruatiepijn en spierpijn. Er zijn studies naar combinatieformules, maar weinig naar pioen alleen.

    Chinese geneeskundige tradities+3
  • Let op

    Azië · Kruid · № 704

    Pitrus

    Juncus effusus

    Traditioneel toegeschreven

    Koelt het hart en bevordert het plassen bij blaasontsteking en onrust.

    Chinese geneeskundige tradities
  • Let op

    Midden-Amerika en Caraïben · Kruid · № 167

    Pokhout

    Guaiacum officinale

    Hars en hout werden gebruikt bij reumatische klachten en jicht; guajakhars dient nog in de guajaktest op bloed in de ontlasting. Er is geen modern bewijs voor de klassieke toepassingen.

    Kruidenkennis van de Caraïben+1
  • Let op

    Midden-Amerika en Caraïben · Voeding · № 263

    Pompoen

    Cucurbita moschata

    Traditioneel toegeschreven

    Hartverwarmend en voedend voor lichaam, geest en ziel; goed voor huid en haar.

    Maya-geneeskennis+6Volksgeloof
  • Let op

    Noord-Amerika · Kruid · № 192

    Populier

    Populus tremuloides

    Traditioneel toegeschreven

    Samentrekkend, koortsverlagend, versterkend, ontstekingsremmend, pijnstillend (salicylaten); herstelt de gevoelige blaas (incontinentie), kalmeert darmen bij stressdiarree, geneest wonden, verlaagt koorts, verlicht hoofdpijn.

    Inheemse geneeswijzen van Noord-Amerika+4Volksgeloof