Naar de inhoud
Herbs & Cultures

Van plant tot gebruik

Afkooksel (decoct)

Wortels, bast en zaden zacht laten koken, zodat ze hun smaak en stoffen afgeven.

Niveau
Eenvoudig
Verhouding
Ongeveer 1 eetlepel gedroogd, grof gesneden materiaal per 300–500 ml koud water.
Tijd
Aan de kook brengen en 15–30 minuten zacht laten sudderen met de deksel op de pan. Paddenstoelen vaak langer.
Houdbaarheid
Afgedekt in de koelkast 1–2 dagen.

Harde plantendelen geven in een korte infusie weinig af. Daarom kookt men wortels, bast, zaden en bessen in veel tradities zacht uit: een afkooksel of decoct. Denk aan gemberwortel, kaneelbast en de kruidenmengsels uit de Ayurveda en de traditionele Chinese geneeskunde.

Geschikt voor

Wortels, wortelstokken, bast, zaden, gedroogde bessen en paddenstoelen.

Stap voor stap

  1. Snijd of breek het materiaal grof, zodat er meer oppervlak is.
  2. Zet het op met koud water en breng het langzaam aan de kook.
  3. Draai het vuur laag, leg de deksel op de pan en laat zacht sudderen.
  4. Zeef af en vul eventueel aan met heet water tot het oorspronkelijke volume.

Tips

  • Wortels en bladeren samen? Kook eerst de wortels en laat de bladeren na het uitzetten van het vuur nog 5–10 minuten meetrekken.
  • Laat het materiaal vooraf een uur in koud water weken voor een vollere smaak.

Register

Kruiden die zo bereid worden

Kruiden op deze site waarvan de beschrijving deze bereiding noemt. Dat betekent niet dat elk kruid veilig zelf te bereiden is: lees bij elk kruid de veiligheidsinformatie.

  • Let op

    Azië · Kruid · № 205

    Lelie

    Lilium spp.

    De bolschubben van sommige lelies (bai he) worden in de Chinese geneeskunde gebruikt bij droge hoest, onrust en slapeloosheid na koorts. Lelies zijn dodelijk giftig voor katten.

    Chinese geneeskundige tradities+1Volksgeloof
  • Let op

    Azië · Voeding · № 661

    Lente-ui

    Allium fistulosum

    Traditioneel toegeschreven

    Zweetdrijvend bij het begin van een verkoudheid door kou; uitwendig op zwellingen.

    Chinese geneeskundige tradities+2
  • Let op

    Azië · Kruid · № 732

    Linderawortel (wu yao)

    Lindera aggregata (syn. L. strychnifolia)

    Traditioneel toegeschreven

    Verwarmt en laat qi stromen bij pijn door kou; verwarmt de nieren bij vaak plassen.

    Chinese geneeskundige tradities
  • Let op

    Azië · Paddenstoel · № 41

    Lingzhi

    Ganoderma lucidum

    Een houtzwam uit de traditionele Chinese geneeskunde; bewijs voor behandeleffecten bij mensen is beperkt.

    Chinese geneeskundige tradities+3
  • Let op

    Azië · Kruid · № 734

    Lisdodde

    Typha angustifolia (en T. orientalis)

    Traditioneel toegeschreven

    Stopt bloedingen en lost bloedstagnatie op bij pijn.

    Chinese geneeskundige tradities
  • Let op

    Azië · Kruid · № 516

    Litsea glutinosa

    Litsea glutinosa

    Traditioneel toegeschreven

    Verzachtend, samentrekkend, huidverzachtend, lustopwekkend, krampwerend; bij diarree en dysenterie; uitwendig bij kneuzingen, verstuikingen, reumatische en jichtige gewrichten, schorpioensteken, botbreuken.

    Ayurveda
  • Let op

    Azië · Kruid · № 559

    Lodh-boom

    Symplocos racemosa

    Traditioneel toegeschreven

    Verkoelend, licht samentrekkend; bij darmklachten, zware menstruatie, afscheiding door slappe slijmvliezen, oedeem, leverklachten, koorts, huidziekten, bloedend tandvlees, oogziekten, zweren, filariasis (chylurie, olifantsziekte).

    Ayurveda
  • Let op

    Azië · Voeding · № 653

    Longan

    Dimocarpus longan

    Traditioneel toegeschreven

    Zoet, verwarmend tonicum voor hart en bloed; goed voor de spijsvertering en rustgevend.

    Chinese geneeskundige tradities
  • Let op

    Europa · Anders · № 588

    Longkruid

    Lobaria pulmonaria

    Traditioneel toegeschreven

    Antioxidant, slijmoplossend; vermindert ontsteking in luchtwegen en darmen, ondersteunt de longen en helpt bij sinusitis.

    Westerse kruidengeneeskunde
  • Let op

    Azië · Kruid · № 671

    Lophatherumblad (dan zhu ye)

    Lophatherum gracile

    Traditioneel toegeschreven

    Koelt hitte in hart en maag bij onrust, dorst en aften, en bij pijnlijk plassen.

    Chinese geneeskundige tradities
  • Let op

    Azië · Voeding · № 131

    Lotus

    Nelumbo nucifera

    Vrijwel alle delen worden gebruikt: zaden bij diarree en onrust, wortelstok als voeding, blad bij 'zomerhitte'. Wetenschappelijk bewijs is grotendeels laboratoriumonderzoek.

    Ayurveda+3Volksgeloof
  • Let op

    Azië · Kruid · № 693

    Luipaardlelie (she gan)

    Iris domestica (syn. Belamcanda chinensis)

    Traditioneel toegeschreven

    Koelt hitte en ontgift bij ernstige keelpijn en hoest met veel heet slijm.

    Chinese geneeskundige tradities
  • Let op

    Azië · Kruid · № 544

    Madanphal

    Randia dumetorum

    Traditioneel toegeschreven

    Vruchtschil zweetdrijvend en krampwerend; schors kalmerend en zenuwkalmerend; schors in- en uitwendig bij reuma, kneuzingen en botpijn bij koorts, diarree en dysenterie; vrucht braakopwekkend bij acute bronchitis en astma; schorpioensteken.

    Ayurveda
  • Let op

    Azië · Mineraal · № 795

    Magnetiet

    Magnetitum (ijzeroxide)

    Traditioneel toegeschreven

    Kalmeert de geest en opstijgende lever-yang en helpt de nieren de longenergie vast te houden.

    Chinese geneeskundige tradities
  • Let op

    Azië · Kruid · № 655

    Magnoliaknop (xin yi hua)

    Magnolia biondii (syn. M. liliflora)

    Traditioneel toegeschreven

    Verwarmt en opent de neus bij verstopte bijholten en hoofdpijn door wind-kou.

    Chinese geneeskundige tradities+1
  • Let op

    Azië · Kruid · № 727

    Magnoliaschors (hou po)

    Magnolia officinalis

    Traditioneel toegeschreven

    Laat qi dalen, droogt vocht en lost voedselstagnatie en slijm op.

    Chinese geneeskundige tradities+2
  • Let op

    Noord-Amerika · Kruid · № 370

    Mahonie

    Mahonia aquifolium

    Traditioneel toegeschreven

    Zuiverend, bloedzuiverend, versterkend, stimulerend, leverondersteunend; verbetert eetlust en spijsvertering, bevordert lever- en galsecretie, zuivert het bloed, helpt bij huidproblemen, plotselinge diarree en chronische obstipatie.

    Inheemse geneeswijzen van Noord-Amerika+1
  • Let op

    Azië · Kruid · № 520

    Mahua

    Madhuca longifolia

    Traditioneel toegeschreven

    Bloemen verkoelend, verzachtend, slijmoplossend, versterkend, voedend; schors samentrekkend en versterkend; bij diabetes en reuma, bloedend tandvlees, amandel- en keelontsteking, jeuk, bronchitis, hoest, aambeien.

    Ayurveda
  • Let op

    Midden-Amerika en Caraïben · Voeding · № 266

    Maïs

    Zea mays

    Traditioneel toegeschreven

    Urinedrijvend, heelt het slijmvlies van de urinewegen, versterkend, verzachtend.

    Maya-geneeskennis+7Volksgeloof
  • Let op

    Azië · Paddenstoel · № 589

    Maitake

    Grifola frondosa

    Traditioneel toegeschreven

    Adaptogeen; activeert immuuncellen tegen kanker (macrofagen, NK-cellen, T-cellen), vermindert stress en versterkt de weerstand tegen verkoudheid en griep.

    Chinese geneeskundige tradities+2
  • Let op

    Zuid-Amerika · Kruid · № 859

    Maitén

    Maytenus boaria

    Sierlijke boom met hangende twijgen en fijn blad, dat vee graag eet. Traditioneel bij koorts en huiduitslag; onderzoek ontbreekt.

    Mapuche-geneeskunde
  • Let op

    Azië · Voeding · № 730

    Mandarijn

    Citrus reticulata

    Traditioneel toegeschreven

    De rijpe schil (chen pi) laat de qi van milt en long stromen en lost slijm op; de groene schil (qing pi) laat leverqi stromen.

    Chinese geneeskundige tradities+2
  • Let op

    Oceanië · Kruid · № 273

    Manuka en kanuka

    Leptospermum scoparium en Kunzea ericoides

    Traditioneel toegeschreven

    Samentrekkend, antimicrobieel, antiseptisch, ontwormend (leptospermon); bij zweren, infecties en koorts.

    Rongoā Māori+2
  • Let op

    Zuid-Amerika · Kruid · № 851

    Maqui

    Aristotelia chilensis

    Struik met donkerpaarse bessen, rijk aan anthocyanen. Het blad werd traditioneel bij wonden en keelpijn gebruikt. Gezondheidsclaims van 'superfood'-producten zijn niet bewezen.

    Mapuche-geneeskunde
  • Let op

    Zuid-Amerika · Kruid · № 853

    Matico

    Buddleja globosa

    Struik met oranje bolvormige bloemen. Het blad bevat ontstekingsremmende stoffen zoals verbascoside; klinisch onderzoek naar wondgenezing ontbreekt.

    Mapuche-geneeskunde
  • Let op

    Europa · Kruid · № 47

    Meidoorn

    Crataegus monogyna, C. laevigata (en C. pinnatifida)

    Onderzocht bij hartfalen, met tegenstrijdige resultaten. Voor de meeste aandoeningen is er weinig of geen goed bewijs.

    Klooster- en volkskennis+3Volksgeloof
  • Let op

    Midden-Amerika en Caraïben · Kruid · № 420

    Mexicaanse stekelpapaver

    Argemone mexicana

    Traditioneel toegeschreven

    Wortel urinedrijvend, zuiverend, pijnstillend, slaapverwekkend; zaden laxerend, braakopwekkend, slijmoplossend; bij oedeem, geelzucht, huidziekten, wratten, schurft, gonorroe, lintworm, hoest en astma.

    Curanderismo+1
  • Let op

    Afrika · Anders · № 28

    Mirre

    Commiphora myrrha

    Een gomhars met een lange geschiedenis in geneeskunde, ritueel, parfum en wierook. Moderne behandelclaims zijn niet vastgesteld.

    Oud-Egyptische geneeskunst+6Volksgeloof
  • Let op

    Europa · Kruid · № 96

    Moederkruid

    Tanacetum parthenium

    Het best bekend als middel ter voorkoming van migraine. NCCIH meldt dat het bewijs tegenstrijdig is: sommige studies vinden een klein effect, andere niet.

    Westerse kruidengeneeskunde+2Volksgeloof
  • Let op

    Europa · Kruid · № 71

    Moerasspirea

    Filipendula ulmaria

    Bevat salicylaten. Traditioneel gebruikt bij maagzuur, een geïrriteerde maag en gewrichtspijn. Klinisch onderzoek is schaars.

    Westerse kruidengeneeskunde+2Volksgeloof
  • Let op

    Azië · Kruid · № 762

    Moerbeimaretak (sang ji sheng)

    Taxillus chinensis (syn. Loranthus parasiticus)

    Traditioneel toegeschreven

    Versterkt lever en nieren, verdrijft wind en vocht, voedt het bloed en kalmeert de foetus.

    Chinese geneeskundige tradities
  • Let op

    Azië · Voeding · № 763

    Monnikfruit (luo han guo)

    Siraitia grosvenorii (syn. Momordica grosvenori)

    Traditioneel toegeschreven

    Bevochtigt en koelt de longen bij droge hoest en vermindert gezwollen klieren.

    Chinese geneeskundige tradities
  • Let op

    Azië · Kruid · № 753

    Morindawortel (ba ji tian)

    Morinda officinalis

    Traditioneel toegeschreven

    Versterkt de nier-yang en verdrijft wind, kou en vocht uit rug en benen.

    Chinese geneeskundige tradities
  • Let op

    Azië · Kruid · № 527

    Moringa

    Moringa oleifera

    Traditioneel toegeschreven

    Krampwerend, stimulerend, slijmoplossend, urinedrijvend, steenoplossend; bladeren bij scheurbuik en catarre, winderigheid bij kinderen, wonden en zwellingen; schors hartstimulerend bij astma en hoest.

    Ayurveda+2
  • Let op

    Noord-Amerika · Kruid · № 629

    Mormonenthee

    Ephedra viridis, E. nevadensis, E. californica

    Traditioneel toegeschreven

    Opent de oppervlakte bij wind-kou met niezen en een waterige neus, remt mild een piepende ademhaling en bevordert het plassen.

    Chinese geneeskundige tradities+1
  • Let op

    Azië · Voeding · № 792

    Moutstroop

    Saccharum granorum (maltose)

    Traditioneel toegeschreven

    Versterkt qi en milt, verzacht pijn door kou in het midden en bevochtigt de longen.

    Chinese geneeskundige tradities+1