Naar de inhoud
Herbs & Cultures

Van plant tot gebruik

Afkooksel (decoct)

Wortels, bast en zaden zacht laten koken, zodat ze hun smaak en stoffen afgeven.

Niveau
Eenvoudig
Verhouding
Ongeveer 1 eetlepel gedroogd, grof gesneden materiaal per 300–500 ml koud water.
Tijd
Aan de kook brengen en 15–30 minuten zacht laten sudderen met de deksel op de pan. Paddenstoelen vaak langer.
Houdbaarheid
Afgedekt in de koelkast 1–2 dagen.

Harde plantendelen geven in een korte infusie weinig af. Daarom kookt men wortels, bast, zaden en bessen in veel tradities zacht uit: een afkooksel of decoct. Denk aan gemberwortel, kaneelbast en de kruidenmengsels uit de Ayurveda en de traditionele Chinese geneeskunde.

Geschikt voor

Wortels, wortelstokken, bast, zaden, gedroogde bessen en paddenstoelen.

Stap voor stap

  1. Snijd of breek het materiaal grof, zodat er meer oppervlak is.
  2. Zet het op met koud water en breng het langzaam aan de kook.
  3. Draai het vuur laag, leg de deksel op de pan en laat zacht sudderen.
  4. Zeef af en vul eventueel aan met heet water tot het oorspronkelijke volume.

Tips

  • Wortels en bladeren samen? Kook eerst de wortels en laat de bladeren na het uitzetten van het vuur nog 5–10 minuten meetrekken.
  • Laat het materiaal vooraf een uur in koud water weken voor een vollere smaak.

Register

Kruiden die zo bereid worden

Kruiden op deze site waarvan de beschrijving deze bereiding noemt. Dat betekent niet dat elk kruid veilig zelf te bereiden is: lees bij elk kruid de veiligheidsinformatie.

  • Let op

    Azië · Kruid · № 752

    Kaardebolwortel (xu duan)

    Dipsacus asper

    Traditioneel toegeschreven

    Versterkt lever en nieren, helpt botbreuken herstellen en kalmeert de foetus.

    Chinese geneeskundige tradities
  • Let op

    Azië · Kruid · № 417

    Kadam

    Anthocephalus indicus

    Traditioneel toegeschreven

    Schors versterkend, koortsverlagend, samentrekkend; vrucht verkoelend; bij koorts, aften en mondontsteking, oogontsteking, maagirritatie bij kinderen, slangenbeten.

    Ayurveda
  • Let op

    Azië · Voeding · № 733

    Kaki

    Diospyros kaki

    Traditioneel toegeschreven

    Het kelkje laat de maagenergie dalen bij hik en oprispingen.

    Chinese geneeskundige tradities+1
  • Let op

    Azië · Kruid · № 695

    Kale stekelwinde (tu fu ling)

    Smilax glabra

    Traditioneel toegeschreven

    Voert vochtige hitte af, vooral via de huid en bij gewrichtsklachten.

    Chinese geneeskundige tradities
  • Let op

    Azië · Kruid · № 402

    Kalmoes

    Acorus calamus

    Traditioneel toegeschreven

    Windverdrijvend, versterkend, stimulerend; herstelt keel en stem (zangers), verbetert concentratie/helder denken, bij winderigheid en zuurbranden.

    Ayurveda+4
  • Let op

    Azië · Kruid · № 407

    Kameeldoorn

    Alhagi pseudalhagi

    Traditioneel toegeschreven

    Laxerend, urinedrijvend, slijmoplossend; bij urineretentie, hoornvliestroebeling; manna versterkend, galbevorderend, bloedzuiverend.

    Ayurveda+1
  • Let op

    Azië · Kruid · № 686

    Kameleonplant (yu xing cao)

    Houttuynia cordata

    Traditioneel toegeschreven

    Ontgift en voert pus af, vooral bij longinfecties; plasbevorderend.

    Chinese geneeskundige tradities+2
  • Let op

    Azië · Voeding · № 38

    Kaneel

    Cinnamomum verum

    Specerij uit de binnenbast. Onderzoek naar gezondheidseffecten is voorlopig; kaneel is geen behandeling.

    Ayurveda+8Volksgeloof
  • Let op

    Azië · Kruid · № 555

    Kantakari

    Solanum surattense

    Traditioneel toegeschreven

    Windverdrijvend, sterk urinedrijvend, slijmoplossend, koortsverlagend, spijsverteringsbevorderend, samentrekkend; bij koorts, hoest, astma, kiespijn, keelpijn, gonorroe, reuma; bevordert conceptie.

    Ayurveda
  • Let op

    Azië · Kruid · № 143

    Katuka

    Picrorhiza kurroa

    Een zeer bitter kruid dat in de Ayurveda en de Tibetaanse geneeskunde bij leverklachten, koorts en spijsverteringsproblemen wordt gebruikt. Onderzoek is vooral dierexperimenteel.

    Ayurveda+3
  • Let op

    Europa · Anders · № 382

    Kelp

    Laminaria spp. / Ascophyllum nodosum

    Bruine zeewieren zijn rijk aan jodium en alginaat. Ze worden in scrubs en als voedingssupplement gebruikt; te veel jodium kan de schildklier ontregelen.

    Chinese geneeskundige tradities
  • Let op

    Azië · Kruid · № 647

    Kievitsbloembol (bei mu)

    Fritillaria cirrhosa

    Traditioneel toegeschreven

    Lost slijm op en maakt verstopte longen vrij; samen met peer bij droge luchtwegen en een verhitte borst.

    Chinese geneeskundige tradities
  • Let op

    Europa · Kruid · № 100

    Klein hoefblad

    Tussilago farfara

    Een van de oudste hoestkruiden; het blad bevat verzachtende slijmstoffen. Door de giftige alkaloïden wordt het nu afgeraden.

    Grieks-Romeinse geneeskunde+3
  • Let op

    Europa · Kruid · № 565

    Kleine kroonkruid

    Tribulus terrestris

    Traditioneel toegeschreven

    Verkoelend, verzachtend, urinedrijvend, versterkend, lustopwekkend.

    Ayurveda+2
  • Let op

    Afrika · Voeding · № 12

    Knoflook

    Allium sativum

    Voedingsmiddel met een lange gebruiksgeschiedenis. Supplementen zijn onderzocht, maar eventuele gezondheidseffecten zijn beperkt en geen vervanging voor zorg.

    Oud-Egyptische geneeskunst+7Volksgeloof
  • Let op

    Azië · Voeding · № 758

    Knoflookgras

    Allium tuberosum

    Traditioneel toegeschreven

    Het zaad versterkt de nier-yang en verwarmt maag en milt.

    Chinese geneeskundige tradities+1
  • Let op

    Afrika · Kruid · № 337

    Knolcyperus

    Cyperus rotundus

    Traditioneel toegeschreven

    Windverdrijvend, pijnstillend, krampwerend voor de baarmoeder, bevordert de qi-stroom.

    Oud-Egyptische geneeskunst+4
  • Let op

    Europa · Kruid · № 92

    Knopig helmkruid

    Scrophularia nodosa (en S. ningpoensis)

    In de westerse kruidengeneeskunde gebruikt bij huidaandoeningen zoals eczeem en psoriasis en bij gezwollen klieren. Er is geen goed klinisch bewijs.

    Klooster- en volkskennis+2
  • Let op

    Azië · Kruid · № 746

    Koekruidzaad (wang bu liu xing)

    Gypsophila vaccaria (syn. Vaccaria segetalis)

    Traditioneel toegeschreven

    Laat bloed stromen, bevordert menstruatie en melkafscheiding en vermindert pijnlijke zwellingen.

    Chinese geneeskundige tradities
  • Let op

    Midden-Amerika en Caraïben · Kruid · № 455

    Koffiecassia

    Cassia occidentalis

    Traditioneel toegeschreven

    Laxerend, koortsverlagend, urinedrijvend, koortswerend; wortel als tegengif en bij koorts en zenuwpijn, krampen bij hysterie, winderigheid; zaden bij hoest en kinkhoest.

    Kruidenkennis van de Caraïben+1
  • Let op

    Azië · Voeding · № 357

    Kokospalm

    Cocos nucifera

    Traditioneel toegeschreven

    Verkoelend, urinedrijvend, antiseptisch, laxerend; wortel bij baarmoederziekten, bronchitis, leverklachten, dysenterie, keelpijn (gorgelen); kokoswater bij dorst, koorts, urineklachten en braken; as bij schurft en kiespijn.

    Ayurveda+1
  • Let op

    Azië · Voeding · № 500

    Kokum

    Garcinia indica

    Traditioneel toegeschreven

    Vrucht verkoelend, galbevorderend, verzachtend, tegen scheurbuik; schors samentrekkend; olie bij dysenterie, slijmerige diarree, tuberculose, huidziekten, kloven in de lippen, zalfbasis; vrucht bij netelroos.

    Ayurveda
  • Let op

    Azië · Voeding · № 261

    Komkommer

    Cucumis sativus

    Traditioneel toegeschreven

    Vrucht voedend en verzachtend; zaden verkoelend, urinedrijvend, versterkend; bij keelklachten, sterk urinedrijvend met suiker, bij koorts.

    Ayurveda+2Volksgeloof
  • Let op

    Europa · Kruid · № 271

    Koninginnekruid

    Eupatorium cannabinum

    Traditioneel toegeschreven

    Koninginnekruid koortsverlagend, urinedrijvend, laxerend, galbevorderend, slijmoplossend, immuunstimulerend; doorwas zweetdrijvend, krampwerend; purper leverkruid verzachtend urinedrijvend, antireumatisch, menstruatiebevorderend.

    Westerse kruidengeneeskunde
  • Let op

    Europa · Kruid · № 102

    Koningskaars

    Verbascum thapsus

    Blad en bloemen bevatten slijmstoffen en worden traditioneel bij prikkelhoest en bronchitis gebruikt; de olie van de bloemen bij oorpijn. Klinisch bewijs is beperkt.

    Grieks-Romeinse geneeskunde+4
  • Let op

    Europa · Voeding · № 68

    Kool

    Brassica oleracea

    Groente met veel vitamine C en vezels. In de volksgeneeskunde worden koude koolbladeren op gezwollen borsten of pijnlijke gewrichten gelegd; kleine studies geven wisselende resultaten.

    Klooster- en volkskennis+2Volksgeloof
  • Let op

    Azië · Kruid · № 725

    Koreaanse munt (huo xiang)

    Agastache rugosa (ook Pogostemon cablin)

    Traditioneel toegeschreven

    Vormt vocht om dat milt en maag blokkeert en remt misselijkheid, ook bij zomerverkoudheid.

    Chinese geneeskundige tradities+1
  • Let op

    Europa · Kruid · № 231

    Koriander

    Coriandrum sativum

    Traditioneel toegeschreven

    Aromatisch, stimulerend, windverdrijvend, maagversterkend, verkoelend, versterkend, urinedrijvend; bij winderigheid, koliek, reuma, zenuwpijn, keelpijn, indigestie, braken, verkoudheid, galklachten.

    Grieks-Romeinse geneeskunde+5Volksgeloof
  • Let op

    Azië · Kruid · № 711

    Kransmalvazaad (dong kui zi)

    Malva verticillata (ook Abutilon theophrasti)

    Traditioneel toegeschreven

    Verzachtend en plasbevorderend bij pijnlijk plassen en stenen; bevordert de melkafscheiding.

    Chinese geneeskundige tradities
  • Let op

    Azië · Voeding · № 42

    Kruidnagel

    Syzygium aromaticum

    Specerij. Kruidnagelolie met eugenol kan helpen bij kiespijn; andere claims zijn onbewezen.

    Ayurveda+5Volksgeloof
  • Let op

    Europa · Kruid · № 338

    Krulzuring

    Rumex crispus

    Traditioneel toegeschreven

    Sterk laxerend, galbevorderend, reinigend.

    Westerse kruidengeneeskunde+1
  • Let op

    Azië · Kruid · № 136

    Kudzu

    Pueraria montana var. lobata

    De wortel (ge gen) wordt in de Chinese geneeskunde bij koorts, stijve nek en dorst gebruikt. Er zijn kleine studies naar kudzu en het verminderen van alcoholgebruik, met wisselende uitkomsten.

    Chinese geneeskundige tradities+3
  • Let op

    Afrika · Kruid · № 510

    Kurchi

    Holarrhena antidysenterica

    Traditioneel toegeschreven

    Bitter, maagversterkend, samentrekkend, sterk antidysenterisch, koortsverlagend, ontwormend; bij acute en chronische (amoeben)dysenterie en diarree, galklachten, koorts, aambeien, spoel- en draadwormen.

    Ayurveda+1
  • Let op

    Azië · Kruid · № 5

    Kurkuma

    Curcuma longa

    Heeft een antioxiderende werking en ondersteunt de ontstekingsreactie van het lichaam.

    Ayurveda+5Volksgeloof
  • Let op

    Europa · Kruid · № 580

    Kweek

    Elymus repens

    Traditioneel toegeschreven

    Urinedrijvend, verzachtend, samentrekkend; bij nier- en blaasklachten (nierstenen, interstitiële cystitis), helpt bloedsuiker te reguleren.

    Westerse kruidengeneeskunde
  • Let op

    Europa · Kruid · № 6

    Lavas

    Levisticum officinale

    Het blad smaakt naar bouillon en selderij. In de volksgeneeskunde werd de wortel als plaspoeder en bij een opgeblazen gevoel gebruikt; onderzoek ontbreekt.

    Westerse kruidengeneeskunde