- Gebied
- Azië
- Oorsprong
- Zuid-Azië
- Sanskriet
- Haridra
- Engelse naam
- Turmeric
- Andere namen
- Geelwortel
Azië · Kruid · № 5
Curcuma longa
Kruid · Azië
Kurkuma
Curcuma longa
Heeft een antioxiderende werking en ondersteunt de ontstekingsreactie van het lichaam.
Veiligheid en aandachtspunten
Supplementen zijn niet hetzelfde als gebruik als specerij; geconcentreerde, beter opneembare producten zijn in verband gebracht met leverschade.
Waarschuwingen per traditie (5)
- Kruidengeneeskunde wereldwijd: Kan huiduitslag en lichtgevoeligheid geven.
- Kruiden bij virale infecties: Niet bij galblaasproblemen, bloedingsstoornissen, reflux, hormoongevoelige aandoeningen, onvruchtbaarheid of ijzertekort. Ernstige ziekten zoals infecties, kanker of hepatitis horen bij een arts: er is geen bewijs dat dit middel ze geneest.
- Ayurveda in het dagelijks leven: Minderen tijdens de menstruatie.
- Natuurlijke huid- en haarverzorging: Na een week weggooien en vers maken. Kurkuma kleurt huid en textiel geel.
- Chinese materia medica: Niet tijdens zwangerschap of zonder stagnatie. Bij galstenen of geelzucht altijd een arts raadplegen.
Bereiding
Kook met melk, gebruik in curries of maak een warme infusie.
Gebruik in tradities
Specerij met historische culinaire en traditionele toepassingen in onder meer Zuid-Azië.
Toepassingen
Gebruik per traditie
Zo beschrijven verschillende kruidentradities dit kruid. Hoeveelheden zijn traditionele richtlijnen die op duidelijke fouten zijn gecontroleerd; ze zijn geen medisch advies. Bij giftige planten staat bewust geen dosering.
Kruidengeneeskunde wereldwijd
Toegeschreven werking
Spijsverterings-, circulatie- en luchtwegstimulerend, ontstekingsremmend, antioxidant, cholesterolverlagend, galbevorderend, bloedverdunnend, mogelijk kankerpreventief; bij artritis en hart- en vaatziekten.
Bereiding en hoeveelheid
250–1000 mg per dag; als spijsverteringsstimulans en bij maag-darminfecties; uitwendig met honing op verstuikingen en kneuzingen; melkafkooksel om de huid te reinigen.
Let op: Kan huiduitslag en lichtgevoeligheid geven.
Ayurvedische materia medica
Toegeschreven werking
Aromatisch, stimulerend, versterkend, windverdrijvend, ontwormend, bloedzuiverend; bij hoest, wisselkoorts, oedeem, geelzucht, leverklachten, urineziekten; uitwendig op wonden, ontstoken gewrichten, ringworm, eczeem en jeuk.
Bereiding en hoeveelheid
Thee 4–8 ml; poeder 1–4 g; afkooksel met koriander en kaneel; in warme melk bij verkoudheid; pasta (evt. met neem) uitwendig.
Kruiden bij virale infecties
Toegeschreven werking
Curcumine verstoort de vermenigvuldiging van virussen; vooral bij herpes simplex en hiv; verder bij artritis, brandend maagzuur, leverproblemen, hoofdpijn, ringworm, huidklachten.
Bereiding en hoeveelheid
Tabletten of als specerij in voeding; standaard 500 mg 4x per dag.
Let op: Niet bij galblaasproblemen, bloedingsstoornissen, reflux, hormoongevoelige aandoeningen, onvruchtbaarheid of ijzertekort. Ernstige ziekten zoals infecties, kanker of hepatitis horen bij een arts: er is geen bewijs dat dit middel ze geneest.
Ayurveda in het dagelijks leven
Toegeschreven werking
Versterkt de immuniteit, bevordert de spijsvertering, reinigend (tegen gifstoffen, overtollig vet en zweren), bloedzuiverend (bij bloedarmoede), ontstekingsremmend, antiseptisch en jeukstillend, stelpt bloedingen, helpt wondgenezing; verbetert teint, vermindert vlekken, acne en rimpels; bij spruw, keelpijn en koortslip; drogend (helpt bij afvallen en diabetes); verhoogt menstruatiebloed.
Bereiding en hoeveelheid
In het eten ca. ¼ theelepel per persoon (o.a. khichadi, dal, gekruide melk); als gezichtswassing een snufje met water of melk (evt. met rood sandelhout en neem); pasta met water op wondjes en kneuzingen; een snufje gekookt in water, heet drinken bij keelklachten; als mondspoeling met water; in gezichtsmasker en lichaamsscrub.
Let op: Minderen tijdens de menstruatie.
Natuurlijke huid- en haarverzorging
Toegeschreven werking
Werkt licht ontstekingsremmend en wordt in verzorging gebruikt voor een vette of onzuivere huid.
Bereiding en hoeveelheid
Uitwendig: gedroogde kurkuma gaat met andere kruiden in een reiniger voor de vette huid (zie het recept).
Let op: Na een week weggooien en vers maken. Kurkuma kleurt huid en textiel geel.
Chinese materia medica
- Aard en smaak
- scherp, bitter, koud (knol); scherp, bitter, warm (wortelstok)
- Meridianen
- lever, long, hart, galblaas (knol); lever, milt (wortelstok)
Toegeschreven werking
De knol (yu jin) laat bloed en qi stromen bij pijn, koelt hart en bloed bij onrust en verwardheid door heet slijm, en koelt lever en galblaas bij galstenen en geelzucht. De wortelstok (jiang huang) is warmer en laat bloed en qi stromen bij menstruatie-, borst- en buikpijn door kou en bij reumatische pijn, vooral in schouders en armen.
Bereiding en hoeveelheid
Traditionele dosering: 3–9 g per dag, meestal in afkooksel. Samen met koriander en komijn de basis van Indiase kerrie.
Combinaties
- Knol met dan shen, xiang fu en chai hu bij pijn op de borst door stagnatie
- Knol met kalmoes bij verwardheid
- Wortelstok met qiang huo en fang feng bij schouderpijn
Let op: Niet tijdens zwangerschap of zonder stagnatie. Bij galstenen of geelzucht altijd een arts raadplegen.
Volksgeloof en kruidenmagie
Symbolische betekenissen uit volksgebruik en hedendaagse kruidenmagie. Het zijn overgeleverde associaties, geen werking.
Beschermt het huis (wortel bij de voordeur), zuivert heilige ruimtes, verdiept spirituele verbinding.
Kruidenmagie en rituelen
Toegeschreven werking
In de kruidenmagie verbonden met zuivering, zegen en bescherming.
Bereiding en hoeveelheid
In India is kurkuma (haldi) een heilig en feestelijk kruid. Bij de haldi-ceremonie voor een hindoeïstische bruiloft wordt een pasta van kurkuma op bruid en bruidegom gesmeerd voor zegen en een stralende huid, en kurkuma en kumkum horen bij offers in de tempel.
Tags
Bronnen
- www.nccih.nih.gov
- Michael & Lesley Tierra, Chinese Traditional Herbal Medicine, vol. II: Materia Medica and Herbal Resource (1998)
- Penelope Ody, The Complete Medicinal Herbal (1993; 2017)
- L. D. Kapoor, CRC Handbook of Ayurvedic Medicinal Plants (1990)
- Stacey Dugliss-Wesselman & Susan Gregg, Herbal Remedies Made Simple (2018)