Kruidenkennis en de culturen die haar doorgaven

Zuid-Amerika · Kruid · № 237

Heliotroop

Heliotropium arborescens

Een sierplant met sterk naar vanille geurende bloemen. Hij bevat pyrrolizidine-alkaloïden en is giftig bij inslikken; hij wordt alleen om de geur gekweekt.

Azië · Kruid · № 180

Slaapbol

Papaver somniferum

Het melksap van de onrijpe zaadbol (opium) bevat morfine, codeïne en andere alkaloïden. Morfine en daarvan afgeleide opioïden zijn onmisbare pijnstillers in de moderne geneeskunde, maar zeer verslavend. De zaden (maanzaad) zijn een gewoon voedingsmiddel.

Zuid-Amerika · Kruid · № 901

Ayahuasca

Banisteriopsis caapi

Reusachtige liaan, tot dertig meter lang. De stengel bevat harmine, harmaline en tetrahydroharmine, die het enzym MAO remmen. Daardoor wordt de DMT uit planten als chacruna via de mond werkzaam. De drank geeft visioenen, en meestal braken en diarree, wat in de traditie als reiniging geldt.

Zuid-Amerika · Kruid · № 924

Cebil

Anadenanthera colubrina

Doornige boom uit de vlinderbloemenfamilie, verwant aan yopo. De zaden bevatten veel bufotenine, tot ruim twaalf procent, en daarnaast wat DMT en 5-MeO-DMT. Als snuif geven ze heftige lichamelijke effecten en korte visioenen.

Zuid-Amerika · Kruid · № 902

Chacruna

Psychotria viridis

Struik uit de koffiefamilie, tot vijf meter hoog. Het blad bevat DMT, een kortwerkende, sterk bewustzijnsveranderende stof die alleen via de mond werkt samen met een MAO-remmer zoals ayahuasca.

Azië · Kruid · № 137

Chinese rabarber

Rheum palmatum

De wortel (da huang) bevat anthrachinonen: een sterk laxeermiddel. In kleine hoeveelheden werkt het door de looistoffen juist stoppend. Het werkingsmechanisme is goed bekend.

Zuid-Amerika · Kruid · № 926

Chiricaspi

Brunfelsia grandiflora

Struik uit de nachtschadefamilie, tot drie meter hoog, met geurende bloemen die van paars naar wit verkleuren. Bevat onder meer scopoletine en verbindingen die bij dieren stuipen veroorzaken. Geeft een gevoel van kou en tintelingen, en in grotere hoeveelheden duizeligheid en verlamming.

Zuid-Amerika · Kruid · № 183

Coca

Erythroxylum coca

Het blad bevat een kleine hoeveelheid cocaïne en andere alkaloïden. Kauwen of thee wordt in de Andes gebruikt tegen honger, vermoeidheid en hoogteziekte; het bewijs voor dat laatste is beperkt. Uit het blad werd cocaïne geïsoleerd, het eerste lokale verdovingsmiddel, dat tegenwoordig vooral een verslavende drug is.

Midden-Amerika en Caraïben · Kruid · № 928

Damiana

Turnera diffusa

Kleine, houtige struik met kleine, sterk geurende bladeren en gele bloemen. Bevat flavonoïden zoals apigenine en acacetine, terpenen en een kleine hoeveelheid blauwzuurglycosiden. Geldt als licht kalmerend en opbeurend; welke stoffen daarvoor zorgen, is niet bekend.

Zuid-Amerika · Kruid · № 908

Epena

Virola theiodora (en verwante Virola-soorten)

Boom uit de nootmuskaatfamilie met bloedrode hars in de bast. De hars bevat veel 5-MeO-DMT en DMT, en ook bètacarbolines. Als snuif geeft ze binnen enkele minuten opwinding, gevoelloosheid van de ledematen, misselijkheid en visioenen.

Europa · Kruid · № 333

Gifsla

Lactuca virosa

Traditioneel toegeschreven

Kalmerend, bloedsuikerverlagend, slaapverwekkend, libidoremmend.

Afrika · Kruid · № 909

Iboga

Tabernanthe iboga

Struik uit de maagdenpalmfamilie, tot tien meter hoog. De wortelbast bevat ibogaïne en een tiental andere alkaloïden. In kleine hoeveelheden opwekkend, in grote hoeveelheden een dagenlange droomachtige toestand met visioenen.

Azië · Kruid · № 427

Indiase belladonna

Atropa acuminata

Traditioneel toegeschreven

Verdovend, kalmerend, urinedrijvend, krampwerend, pupilverwijdend, pijnstillend; tegengif bij opium- en paddenstoelvergiftiging, gerookt bij krampen, uitwendig bij reuma, zenuwpijn en lumbago.

Azië · Kruid · № 451

Indiase hennep

Cannabis indica

Traditioneel toegeschreven

Bedwelmend, maagversterkend, krampwerend, pijnstillend, stimulerend, lustopwekkend, kalmerend; slaapverwekkend, bij pijnlijke menstruatie, jeukende huidziekten, hoofdpijn, manie, kinkhoest, astma, zenuwachtig braken.

Zuid-Amerika · Kruid · № 983

Iochroma

Iochroma fuchsioides

Struik uit de nachtschadefamilie met trossen buisvormige, oranjerode bloemen. Er zijn withanoliden uit gehaald, stoffen die ook in ashwagandha zitten. Waarom de plant als roesmiddel werkt, is niet opgehelderd.

Zuid-Amerika · Kruid · № 925

Jurema

Mimosa tenuiflora (syn. Mimosa hostilis)

Doornige boom of struik uit de vlinderbloemenfamilie met veervormige bladeren en witte, geurende bloemaren. De wortelbast bevat veel DMT. Via de mond werkt DMT normaal niet zonder MAO-remmer; waarom de jurema-drank toch zou werken, is niet duidelijk.

Azië · Kruid · № 458

Jyotishmati

Celastrus paniculatus

Traditioneel toegeschreven

Olie huidprikkelend; zaden zuiverend, stimulerend, zenuwversterkend, verbeteren geheugen en verstand; bij reuma, jicht, verlamming, lepra, beriberi; bladsap tegengif bij opiumvergiftiging; schors abortief.

Europa · Kruid · № 207

Klaproos

Papaver rhoeas

Traditioneel toegeschreven

Licht verdovend in grote hoeveelheden; Papaver somniferum (bron van opium) is giftig.

Azië · Kruid · № 920

Kratom

Mitragyna speciosa

Boom uit de koffiefamilie, tot vijfentwintig meter hoog, met grote, glanzende bladeren. Het blad bevat mitragynine en in kleinere hoeveelheden 7-hydroxymitragynine, die op de opioïdreceptoren werken. Weinig blad werkt bij veel mensen opwekkend, meer blad verdovend en pijnstillend.

Noord-Amerika · Kruid · № 929

Mescalboon

Dermatophyllum secundiflorum (syn. Sophora secundiflora)

Groenblijvende struik of kleine boom uit de vlinderbloemenfamilie met paarse, naar druiven geurende bloemen en harde, felrode zaden. De zaden bevatten cytisine, een gif dat op nicotine lijkt. Een enkel zaad kan al dodelijk zijn.

Midden-Amerika en Caraïben · Kruid · № 906

Ololiuqui

Ipomoea corymbosa (syn. Turbina corymbosa, Rivea corymbosa)

Houtige winde met witte bloemen. De kleine, ronde zaden bevatten ergine (LSA) en verwante ergoline-alkaloïden, chemisch verwant aan LSD. Ze geven een bedwelming met visioenen, vaak met misselijkheid en loomheid.

Noord-Amerika · Kruid · № 903

Peyote

Lophophora williamsii

Kleine, stekelloze, blauwgroene cactus met een lange penwortel. Bevat mescaline en ruim dertig andere alkaloïden. Mescaline geeft na enkele uren kleurrijke visioenen die tot een halve dag aanhouden, vaak na een fase van misselijkheid en braken.

Midden-Amerika en Caraïben · Kruid · № 905

Salvia divinorum

Salvia divinorum

Saliesoort met grote bladeren die salvinorine A bevatten, een zeer sterke stof die op de kappa-opioïdreceptor werkt. Geeft kortdurende, vaak heftige veranderingen van waarneming en het gevoel uit het lichaam te treden.

Zuid-Amerika · Kruid · № 875

San Pedro

Echinopsis pachanoi (syn. Trichocereus pachanoi)

Snelgroeiende zuilcactus die mescaline bevat, een sterk bewustzijnsveranderende stof.

Zuid-Amerika · Kruid · № 927

Sanango

Tabernaemontana sananho

Boom uit de maagdenpalmfamilie, verwant aan iboga. Bevat de indoolalkaloïden coronaridine, voacangine en ibogamine, die op die van iboga lijken. Werkt ontstekingsremmend en in het laboratorium tegen de parasiet die leishmaniasis veroorzaakt.

Midden-Amerika en Caraïben · Kruid · № 923

Sinicuichi

Heimia salicifolia

Struik uit de kattenstaartfamilie met smalle bladeren en gele bloemen. Bevat vertine (cryogenine), lyfoline en lythrine. Zou een lichte duizeligheid geven, een gele tint over wat men ziet en het gevoel dat geluiden van ver komen.

Noord-Amerika · Kruid · № 286

Slaapmutsje

Eschscholzia californica

Traditioneel toegeschreven

Pijnstillend, slaapverwekkend, kalmerend.

Midden-Amerika en Caraïben · Paddenstoel · № 904

Teonanácatl

Psilocybe mexicana (en andere Psilocybe-soorten)

Kleine paddenstoelen die psilocybine en psilocine bevatten. Ze geven na een half uur tot een uur visioenen en een veranderde beleving van tijd en ruimte, die enkele uren aanhouden.

Azië · Kruid · № 930

Turkestaanse munt

Lagochilus inebrians

Kleine, bolvormige struik uit de lipbloemenfamilie met witte of lichtroze bloemen. Bevat lagochiline, een diterpeen dat het bloeden remt en kalmerend werkt. Geeft een lichte roes.

Europa · Paddenstoel · № 910

Vliegenzwam

Amanita muscaria

De bekende rode paddenstoel met witte stippen. Bevat iboteenzuur en muscimol, die op de hersenen werken. Geeft misselijkheid, spiertrekkingen, verwardheid, een droomachtige toestand en soms een diepe slaap. Bij het drogen wordt iboteenzuur deels omgezet in het sterkere muscimol.

Afrika · Kruid · № 921

Wild dagga

Leonotis leonurus

Struik uit de lipbloemenfamilie, twee tot drie meter hoog, met oranje, buisvormige bloemen in kransen om de vierkante stengels. Bevat marrubiine en leonurine, en verder labdaanverbindingen. Geldt als licht kalmerend; welke stof voor de werking zorgt, is nog niet duidelijk.

Zuid-Amerika · Kruid · № 907

Yopo

Anadenanthera peregrina

Boom uit de vlinderbloemenfamilie met platte peulen. De zaden bevatten veel bufotenine en daarnaast DMT en 5-MeO-DMT. Als snuif geven ze vrijwel direct spiertrekkingen, misselijkheid en korte visioenen, waarbij dingen vaak heel groot lijken.

Midden-Amerika en Caraïben · Kruid · № 922

Zacatechichi

Calea ternifolia (syn. Calea zacatechichi)

Struik uit de composietenfamilie met zeer bittere bladeren. Bevat onder meer caleïcine en andere sesquiterpeenlactonen. Zou de slaap licht en de dromen helder en levendig maken; in een kleine studie gaf een extract een lichte verandering van waarneming, sufheid en een korte slaap met levendige dromen.