- Gebied
- Zuid-Amerika
- Oorsprong
- Westelijk Amazonegebied van Peru, Ecuador, Colombia, Bolivia en Brazilië; ook als sierplant gekweekt
Zuid-Amerika · Kruid · № 926
Brunfelsia grandiflora
Kruid · Zuid-Amerika
Chiricaspi
Brunfelsia grandiflora
Struik uit de nachtschadefamilie, tot drie meter hoog, met geurende bloemen die van paars naar wit verkleuren. Bevat onder meer scopoletine en verbindingen die bij dieren stuipen veroorzaken. Geeft een gevoel van kou en tintelingen, en in grotere hoeveelheden duizeligheid en verlamming.
Veiligheid en aandachtspunten
Giftig. Kan braken, kwijlen, duizeligheid, stuipen en verlamming veroorzaken; honden zijn eraan overleden. Gevaarlijk bij hartziekten, epilepsie en zwangerschap, en samen met ayahuasca of antidepressiva. De plant staat niet op de lijsten van de Opiumwet. Deze informatie beschrijft traditioneel gebruik en is geen aanmoediging of advies. Gebruik is op eigen risico; de makers van deze site zijn niet verantwoordelijk voor de gevolgen. Nooit alleen, nooit samen met alcohol, andere drugs of medicijnen, niet bij zwangerschap, hartziekten of psychische aandoeningen (ook niet in de familie), en niet deelnemen aan het verkeer. Bij nood: bel 112.
Waarschuwingen per traditie (2)
- Geneeswijzen van Amerika: Giftig; kan stuipen en verlamming geven. Gebruik op eigen risico; nooit alleen en niet samen met medicijnen.
- Kamëntšá- en Inga-geneeskunde (Sibundoy): Giftig: kan duizeligheid, braken, krampen en verlamming veroorzaken. Gevaarlijk samen met ayahuasca.
Bereiding
Traditioneel wordt de wortel of de bast van de stengel geschraapt en in water gekookt, of in sterke drank (aguardiente) geweekt. Genezers gebruiken de plant tijdens een lange dieet met strenge leefregels, of voegen ze toe aan ayahuasca.
Gebruik in tradities
De naam komt van het Quechua chiri, 'kou', en caspi, 'boom', omdat de plant een gevoel van kou geeft; in Peru heet ze ook chiricsanango. Volken in het westelijke Amazonegebied gebruiken haar bij koorts, reuma, gewrichtspijn, slangenbeten en syfilis, en als toevoeging aan ayahuasca. Extracten werken in het laboratorium tegen de parasiet die leishmaniasis veroorzaakt.
Toepassingen
Gebruik per traditie
Zo beschrijven verschillende kruidentradities dit kruid. Hoeveelheden zijn traditionele richtlijnen die op duidelijke fouten zijn gecontroleerd; ze zijn geen medisch advies. Bij giftige planten staat bewust geen dosering.
Geneeswijzen van Amerika
Toegeschreven werking
Bij koorts, reuma, gewrichtspijn en slangenbeten, en tijdens een genezersdieet.
Bereiding en hoeveelheid
Geschraapte wortel of stengelbast gekookt of in aguardiente geweekt; ook toegevoegd aan ayahuasca.
Let op: Giftig; kan stuipen en verlamming geven. Gebruik op eigen risico; nooit alleen en niet samen met medicijnen.
Kamëntšá- en Inga-geneeskunde (Sibundoy)
Toegeschreven werking
Bij de Inga, Kofán en Siona van de Putumayo een gewaardeerd koortsmiddel, omdat de plant een gevoel van kou geeft, en een toevoeging aan yagé. Een verwante soort, Brunfelsia chiricaspi, geldt als de sterkste en gevaarlijkste.
Bereiding en hoeveelheid
Niet zelf bereiden. De genezers doen stukjes wortel of blad bij de yagé.
Let op: Giftig: kan duizeligheid, braken, krampen en verlamming veroorzaken. Gevaarlijk samen met ayahuasca.