Kruidenkennis en de culturen die haar doorgaven

Noord-Amerika · Kruid · № 995

Duivelswandelstok

Aralia spinosa

Struik of kleine boom uit de klimopfamilie, verwant aan de Amerikaanse nardus, met stammen vol stekels, enorme, dubbel geveerde bladeren en in de nazomer grote pluimen kleine witte bloemen met paarse bessen. De verse wortel is scherp en braakwekkend.

Azië · Kruid · № 446

Vlam van het woud

Butea monosperma

Traditioneel toegeschreven

Bladeren samentrekkend, urinedrijvend, versterkend, lustopwekkend; zaden ontwormend en laxerend; bloemen versterkend; bij diarree, maagzuur, diabetes (verlaagt bloedsuiker), winderigheid, aambeien, wormen, witte vloed, ontstoken keel.

Afrika · Kruid · № 805

Afrikaanse pruimenboom

Prunus africana

Een extract van de bast wordt in Europa gebruikt bij goedaardige prostaatvergroting; het bewijs is beperkt.

Noord-Amerika · Kruid · № 932

Amerikaanse linde

Tilia americana

Grote loofboom met hartvormige bladeren en geurende bloemen, verwant aan de Europese linde. De bloesem bevat slijmstoffen en flavonoïden. Het hout is zacht en makkelijk te snijden; de binnenbast levert sterke vezels.

Zuid-Amerika · Kruid · № 852

Canelo

Drimys winteri

Boom met een pittige, bittere bast. Als wintersbast was hij eeuwenlang een middel tegen scheurbuik; verder is de werking weinig onderzocht.

Zuid-Amerika · Kruid · № 917

Chuchuhuasi

Maytenus macrocarpa (syn. Monteverdia macrocarpa); in Noord-Peru ook Heisteria acuminata

Grote boom met een dikke, roodbruine bast. De bast bevat onder meer triterpenen en sesquiterpenen; in proeven werkten extracten ontstekingsremmend. Onderzoek bij mensen ontbreekt.

Noord-Amerika · Kruid · № 966

Duivelsknots

Oplopanax horridus

Klimopachtige struik met grote, handvormige bladeren en stekels over de hele stam en de nerven. Onderzoek naar een bloedsuikerverlagende werking staat nog aan het begin.

Zuid-Amerika · Kruid · № 31

Kinabast

Cinchona spp. (o.a. C. officinalis, C. pubescens)

De bast bevat kinine en andere alkaloïden. Kinine werd een belangrijk antimalariamiddel, maar zelf bast gebruiken is onveilig en geen malariabehandeling.

Noord-Amerika · Kruid · № 974

Pacifische wilde appel

Malus fusca

Kleine appelboom met kleine, zure, ovale appeltjes en zeer taai hout. De bast bevat looistoffen.

Afrika · Kruid · № 813

Peperbasboom

Warburgia salutaris

Boom met een pittige, scherpe bast, traditioneel gebruikt bij verkoudheid, hoest en mondklachten.

Noord-Amerika · Kruid · № 967

Rode els

Alnus rubra

Snelgroeiende els met gladde grijze bast die na het kappen rood kleurt. De bast is rijk aan looistoffen en werkt samentrekkend.

Noord-Amerika · Kruid · № 973

Zalmbes

Rubus spectabilis

Braamstruik met roze bloemen en geeloranje tot rode bessen. Blad en bast bevatten looistoffen en werken samentrekkend.

Zuid-Amerika · Kruid · № 896

Altamisa

Ambrosia peruviana

Aromatische, behaarde ambrosiasoort. In haar gebied wordt ze gebruikt als pijnstillend, ontstekingsremmend, ontwormend en ontsmettend middel; goed onderzoek ontbreekt.

Noord-Amerika · Kruid · № 992

Amerikaanse amberboom

Liquidambar styraciflua

Hoge boom met stervormige bladeren, prachtige herfstkleuren en stekelige, ronde vruchtballen. Bij beschadiging lekt uit de bast een geurige hars, Amerikaanse storax, die al eeuwen in zalven, parfum en wierook gaat. De hars is licht ontsmettend.

Noord-Amerika · Voeding · № 934

Amerikaanse kastanje

Castanea dentata

Ooit een van de grootste bomen van de oostelijke bossen, met zoete, eetbare noten. Verwant aan de tamme kastanje.

Noord-Amerika · Kruid · № 997

Amerikaanse persimoen

Diospyros virginiana

Boom uit de ebbenhoutfamilie, verwant aan de kaki. De oranje vruchten zijn onrijp zo samentrekkend dat ze de mond doen samentrekken, maar na de eerste vorst zoet en zacht. Ze zijn rijk aan vitamine C. Bast en onrijpe vruchten bevatten veel looistoffen.

Noord-Amerika · Kruid · № 1001

Amerikaanse plataan

Platanus occidentalis

Een van de grootste loofbomen van Oost-Amerika, met een stam die afbladdert in vlekken van wit, groen en bruin. De bast bevat looistoffen en betulinezuur. Hij is een ouder van de gewone plataan in Europese straten.

Azië · Kruid · № 562

Arjuna

Terminalia arjuna

Traditioneel toegeschreven

Hartversterkend, samentrekkend, steenoplossend, urinedrijvend; bij hartziekten (angina, hartfalen, hartzakontsteking), hoge bloeddruk, bloedingen, diarree, dysenterie, spruw, galklachten, oedeem, levercirrose; tegengif.

Zuid-Amerika · Kruid · № 873

Arrayán

Luma apiculata

Chileense mirte met kaneelkleurige bast, geurig blad en eetbare zwarte bessen. Traditioneel als samentrekkend middel; onderzoek ontbreekt.

Azië · Kruid · № 550

Ashoka

Saraca indica

Traditioneel toegeschreven

Sterk samentrekkend, baarmoederkalmerend; bij baarmoederaandoeningen, vooral zware menstruatie, inwendige bloedingen, aambeien, bloederige dysenterie; wortel lustopwekkend en versterkend, bij hoest, astma, reuma, huidziekten, indigestie.

Zuid-Amerika · Kruid · № 901

Ayahuasca

Banisteriopsis caapi

Reusachtige liaan, tot dertig meter lang. De stengel bevat harmine, harmaline en tetrahydroharmine, die het enzym MAO remmen. Daardoor wordt de DMT uit planten als chacruna via de mond werkzaam. De drank geeft visioenen, en meestal braken en diarree, wat in de traditie als reiniging geldt.

Afrika · Kruid · № 398

Babul

Acacia nilotica

Traditioneel toegeschreven

Samentrekkend, verzachtend, lustopwekkend, voedend, slijmoplossend; bij hoest, diarree en dysenterie, keelpijn en sponzig tandvlees, wonden en huidziekten, gonorroe, witte vloed, verzakking van anus en baarmoeder.

Azië · Kruid · № 526

Bakul

Mimusops elengi

Traditioneel toegeschreven

Ontwormend, antihistaminisch, samentrekkend, aromatisch, hartversterkend, versterkend, koortsverlagend; bij blaas- en urethracatarre, koorts, tandvlees- en tandziekten, leukoderma, hartziekten, slangenbeten, chronische dysenterie.

Noord-Amerika · Kruid · № 574

Balsempopulier

Populus balsamifera

Traditioneel toegeschreven

Knoppen: stimulerend, versterkend, urinedrijvend, verzachtend, slijmoplossend; schors: slijmoplossend, laxerend; bij huidproblemen (eczeem, psoriasis), droge hoest, obstipatie, nier/blaas-ondersteuning, reuma en jicht.

Noord-Amerika · Kruid · № 573

Balsemspar

Abies balsamea

Traditioneel toegeschreven

Stimulerend, antiseptisch, pijnstillend; bij luchtweginfecties, hoest en keelpijn, blaasontsteking en darmontsteking, hulp bij stoppen met roken; uitwendig bij brandwonden, wonden, aambeien, spierpijn.

Afrika · Anders · № 386

Baobab

Adansonia digitata

De droge vruchtpulp is zuur en rijk aan vitamine C en vezels; de olie uit de zaden wordt gebruikt voor huid en haar. Medische claims zijn niet onderzocht.

Noord-Amerika · Kruid · № 950

Benzoëstruik

Lindera benzoin

Struik uit de laurierfamilie met geurige bladeren en twijgen en rode bessen. In het Engels spicebush.

Europa · Kruid · № 186

Berk

Betula pendula

Traditioneel toegeschreven

Bitter, samentrekkend, antireumatisch.

Zuid-Amerika · Kruid · № 889

Bilyea

Grimolobium pubescens (syn. Otholobium pubescens, Psoralea pubescens)

Struik uit de vlinderbloemenfamilie met drietallige bladeren. Bevat onder meer bakuchiol; extracten verlaagden in proeven met muizen de bloedsuiker. Onderzoek bij mensen ontbreekt.

Noord-Amerika · Kruid · № 991

Bloeiende kornoelje

Cornus florida

Kleine boom met grote, witte schutbladen rond een knop kleine bloemetjes in het voorjaar, rode bessen en rood herfstblad. De bast is samentrekkend en bitter; in de Amerikaanse Burgeroorlog was ze een vervanger voor kinine, en in het lab remden stoffen uit de bast de malariaparasiet matig. De bessen zijn giftig voor mensen.

Noord-Amerika · Kruid · № 306

Boshortensia

Hydrangea arborescens

Traditioneel toegeschreven

Urinedrijvend, laxerend, nierstimulerend.

Oceanië · Kruid · № 176

Cajeput en niaouli

Melaleuca cajuputi, M. viridiflora, M. leucadendra e.a.

Beide verwanten van de tea tree leveren een etherische olie die uitwendig bij spierpijn en in inhalaties bij verkoudheid wordt gebruikt. Klinisch bewijs is beperkt.

Noord-Amerika · Kruid · № 931

Canadese hemlockspar

Tsuga canadensis

Groenblijvende naaldboom met korte, platte naalden. De bast is rijk aan looistoffen en werd vroeger gebruikt om leer te looien. Geneeskrachtige werking is niet onderzocht.

Zuid-Amerika · Kruid · № 891

Carqueja

Baccharis genistelloides (en B. trimera)

Vaste plant met platte, gevleugelde stengels en bijna geen bladeren. Een van de best onderzochte Baccharis-soorten; ze bevat flavonoïden die mogelijk ontstekingsremmend werken. Klinisch bewijs ontbreekt.

Noord-Amerika · Kruid · № 288

Cascara sagrada

Frangula purshiana (syn. Rhamnus purshiana)

Traditioneel toegeschreven

Laxerend, spijsverteringstonicum.

Zuid-Amerika · Kruid · № 162

Catuaba

Anemopaegma arvense / Erythroxylum catuaba

In Brazilië verkocht als opwekkend middel en afrodisiacum. Er is geen goed klinisch onderzoek; de samenstelling van producten varieert omdat verschillende bomen 'catuaba' heten.