Naar de inhoud
Herbs & Cultures

Van plant tot gebruik

Afkooksel (decoct)

Wortels, bast en zaden zacht laten koken, zodat ze hun smaak en stoffen afgeven.

Niveau
Eenvoudig
Verhouding
Ongeveer 1 eetlepel gedroogd, grof gesneden materiaal per 300–500 ml koud water.
Tijd
Aan de kook brengen en 15–30 minuten zacht laten sudderen met de deksel op de pan. Paddenstoelen vaak langer.
Houdbaarheid
Afgedekt in de koelkast 1–2 dagen.

Harde plantendelen geven in een korte infusie weinig af. Daarom kookt men wortels, bast, zaden en bessen in veel tradities zacht uit: een afkooksel of decoct. Denk aan gemberwortel, kaneelbast en de kruidenmengsels uit de Ayurveda en de traditionele Chinese geneeskunde.

Geschikt voor

Wortels, wortelstokken, bast, zaden, gedroogde bessen en paddenstoelen.

Stap voor stap

  1. Snijd of breek het materiaal grof, zodat er meer oppervlak is.
  2. Zet het op met koud water en breng het langzaam aan de kook.
  3. Draai het vuur laag, leg de deksel op de pan en laat zacht sudderen.
  4. Zeef af en vul eventueel aan met heet water tot het oorspronkelijke volume.

Tips

  • Wortels en bladeren samen? Kook eerst de wortels en laat de bladeren na het uitzetten van het vuur nog 5–10 minuten meetrekken.
  • Laat het materiaal vooraf een uur in koud water weken voor een vollere smaak.

Register

Kruiden die zo bereid worden

Kruiden op deze site waarvan de beschrijving deze bereiding noemt. Dat betekent niet dat elk kruid veilig zelf te bereiden is: lees bij elk kruid de veiligheidsinformatie.

  • Let op

    Azië · Kruid · № 404

    Bael

    Aegle marmelos

    Traditioneel toegeschreven

    Rijpe vrucht verkoelend, voedend, licht laxerend; onrijpe vrucht samentrekkend en spijsverteringsbevorderend; bij chronische diarree en dysenterie, astma (bladeren), wisselkoorts, melancholie en hartkloppingen.

    Ayurveda+1
  • Let op

    Azië · Kruid · № 677

    Baikal-glidkruid (huang qin)

    Scutellaria baicalensis

    Traditioneel toegeschreven

    Koelt en droogt vochtige hitte, vooral in de longen en het bovenlichaam; kalmeert een onrustige foetus door hitte.

    Chinese geneeskundige tradities+2
  • Let op

    Azië · Kruid · № 526

    Bakul

    Mimusops elengi

    Traditioneel toegeschreven

    Ontwormend, antihistaminisch, samentrekkend, aromatisch, hartversterkend, versterkend, koortsverlagend; bij blaas- en urethracatarre, koorts, tandvlees- en tandziekten, leukoderma, hartziekten, slangenbeten, chronische dysenterie.

    Ayurveda
  • Let op

    Azië · Kruid · № 310

    Ballonbloem

    Platycodon grandiflorus

    Traditioneel toegeschreven

    Slijmoplossend, schimmelwerend, antibacterieel, bloedsuikerverlagend.

    Chinese geneeskundige tradities+3
  • Let op

    Noord-Amerika · Kruid · № 574

    Balsempopulier

    Populus balsamifera

    Traditioneel toegeschreven

    Knoppen: stimulerend, versterkend, urinedrijvend, verzachtend, slijmoplossend; schors: slijmoplossend, laxerend; bij huidproblemen (eczeem, psoriasis), droge hoest, obstipatie, nier/blaas-ondersteuning, reuma en jicht.

    Inheemse geneeswijzen van Noord-Amerika+3
  • Let op

    Azië · Kruid · № 134

    Bamboe

    Phyllostachys nigra

    In de Chinese geneeskunde worden bamboeschaafsel (zhu ru) en bamboesap gebruikt bij hoest met geel slijm, misselijkheid en onrust. In de Ayurveda wordt het kiezelrijke bamboemanna gebruikt. Klinisch onderzoek is schaars.

    Ayurveda+2
  • Let op

    Azië · Kruid · № 496

    Banyan

    Ficus benghalensis

    Traditioneel toegeschreven

    Antiseptisch, lustopwekkend, samentrekkend, verkoelend, bloedstelpend, bloedsuikerverlagend; bladeren bij diarree en dysenterie; melksap uitwendig bij pijn, kneuzingen, zweren, reuma, lumbago; schors bij diabetes, gonorroe.

    Ayurveda
  • Let op

    Azië · Kruid · № 431

    Barleria

    Barleria prionitis

    Traditioneel toegeschreven

    Zuiverend, urinedrijvend, versterkend, koortsverlagend; catarre bij kinderen, voorkomt kloven aan voeten, bloedend tandvlees, kiespijn, oorontsteking, oedeem, kinkhoest, slangenbeten.

    Ayurveda
  • Let op

    Azië · Kruid · № 293

    Behaarde engelwortel (du huo)

    Angelica pubescens

    Traditioneel toegeschreven

    Antireumatisch, pijnstillend, ontstekingsremmend.

    Chinese geneeskundige tradities+2
  • Let op

    Noord-Amerika · Kruid · № 939

    Bellwort

    Uvularia perfoliata

    Lage plant met hangende, lichtgele klokjes en bladeren die de stengel omvatten. Over de stoffen in de plant is weinig bekend.

    Haudenosaunee-geneeskunde
  • Let op

    Afrika · Kruid · № 413

    Bertramswortel

    Anacyclus pyrethrum

    Traditioneel toegeschreven

    Speekselbevorderend, zenuwversterkend; bij kiespijn en cariës, keelpijn, amandelontsteking, epilepsie, reuma.

    Ayurveda+3
  • Let op

    Azië · Kruid · № 419

    Betelnoot

    Areca catechu

    Traditioneel toegeschreven

    Stimulerend, samentrekkend, lintwormdrijvend, laxerend, windverdrijvend, lustopwekkend; tegen spoel- en lintwormen, versterkt tandvlees, bij urinewegklachten, maagzuur tijdens zwangerschap, lumbago.

    Ayurveda+2
  • Let op

    Azië · Kruid · № 354

    Bhringaraj

    Eclipta prostrata

    Traditioneel toegeschreven

    Leverversterkend, ontstoppend, versterkend, zuiverend, antiviraal; bij vergrote lever en milt, huidziekten, koorts, oedeem, reuma; haarolie voor zwart en vol haar; bij klierzwellingen, olifantsziekte, hoofdpijn en kiespijn.

    Ayurveda+1
  • Let op

    Azië · Kruid · № 563

    Bibhitaki

    Terminalia bellerica

    Traditioneel toegeschreven

    Samentrekkend, versterkend, slijmoplossend, laxerend (onrijpe vrucht), zuiverend.

    Ayurveda+2
  • Let op

    Europa · Kruid · № 64

    Bijvoet

    Artemisia vulgaris

    Traditioneel gebruikt als bitter voor de spijsvertering en bij een uitblijvende menstruatie. Klinisch bewijs ontbreekt grotendeels.

    Angelsaksische geneeskunde+4Volksgeloof
  • Let op

    Azië · Kruid · № 123

    Bittere sinaasappel

    Citrus × aurantium

    De gedroogde onrijpe vrucht (zhi shi) en schil worden in de Chinese geneeskunde bij een opgeblazen gevoel en trage spijsvertering gebruikt. NCCIH waarschuwt dat afslankproducten met bittere sinaasappel (synefrine) risico's voor hart en bloeddruk geven.

    Chinese geneeskundige tradities+2
  • Let op

    Europa · Voeding · № 101

    Blauwe bosbes

    Vaccinium myrtillus en V. vitis-idaea

    Rijk aan anthocyanen. Gedroogde bessen zijn een oud middel bij diarree. NCCIH meldt dat er niet genoeg bewijs is voor oog-, bloedvat- of andere claims.

    Westerse kruidengeneeskunde
  • Let op

    Noord-Amerika · Kruid · № 281

    Blauwe lis

    Iris versicolor

    Traditioneel toegeschreven

    Ontstekingsremmend, urinedrijvend, stimulerend, laxerend.

    Inheemse geneeswijzen van Noord-Amerika+3
  • Let op

    Noord-Amerika · Kruid · № 963

    Blauwe prairiesla

    Lactuca tatarica subsp. pulchella (syn. L. pulchella)

    Wilde sla met blauwe bloemhoofdjes en melksap, die met uitlopers grote groepen vormt. Werking niet onderzocht.

    Lakota-geneeskunde
  • Let op

    Azië · Kruid · № 735

    Bletillaknol (bai ji)

    Bletilla striata

    Traditioneel toegeschreven

    Stopt bloedingen in long en maag en bevordert wondgenezing.

    Chinese geneeskundige tradities
  • Let op

    Noord-Amerika · Kruid · № 372

    Bloedwortel

    Sanguinaria canadensis

    Traditioneel toegeschreven

    Stimulerend, braakopwekkend, slijmoplossend, herstellend; onderdeel van escharotische behandeling bij baarmoederhalsdysplasie, verwarmt longen/maag/baarmoeder, bevordert ophoesten.

    Inheemse geneeswijzen van Noord-Amerika+4
  • Let op

    Azië · Mineraal · № 781

    Borax

    Borax (natriumtetraboraat)

    Traditioneel toegeschreven

    Uitwendig bij zweertjes in mond, keel en vagina en bij voetschimmel.

    Chinese geneeskundige tradities
  • Let op

    Azië · Anders · № 770

    Borneol (bing pian)

    Dryobalanops aromatica (borneol)

    Traditioneel toegeschreven

    Opent de zintuigopeningen, koelt hitte en verlicht pijn; vooral uitwendig.

    Chinese geneeskundige tradities
  • Let op

    Noord-Amerika · Kruid · № 306

    Boshortensia

    Hydrangea arborescens

    Traditioneel toegeschreven

    Urinedrijvend, laxerend, nierstimulerend.

    Inheemse geneeswijzen van Noord-Amerika+3
  • Let op

    Noord-Amerika · Kruid · № 631

    Brewers engelwortel

    Angelica breweri, A. arguta, A. hendersonii

    Traditioneel toegeschreven

    Verdrijft wind, vocht en kou bij stijve, pijnlijke gewrichten, opent de oppervlakte bij wind-kou en laat qi en bloed stromen bij pijn.

    Chinese geneeskundige tradities+1
  • Let op

    Zuid-Amerika · Kruid · № 857

    Cachanlagua

    Centaurium cachanlahuen

    Klein, bitter kruid met roze bloempjes, familie van het Europese duizendguldenkruid. Traditioneel bij koorts en voor de spijsvertering; klinisch onderzoek ontbreekt.

    Mapuche-geneeskunde
  • Let op

    Azië · Mineraal · № 783

    Calciet

    Calcitum (calciumcarbonaat)

    Traditioneel toegeschreven

    Koelt hitte bij koorts met dorst en zomerhitte; uitwendig op hete zweertjes en brandwonden.

    Chinese geneeskundige tradities
  • Let op

    Noord-Amerika · Kruid · № 630

    Californisch helmkruid

    Scrophularia californica, S. lanceolata

    Traditioneel toegeschreven

    Koelt hitte in het bloed en voedt yin, voert vochtige hitte af en verspreidt zwellingen.

    Chinese geneeskundige tradities+1
  • Let op

    Noord-Amerika · Kruid · № 627

    Californische aralia

    Aralia californica

    Traditioneel toegeschreven

    Opent de oppervlakte bij wind-kou en koorts zonder zweten, verwarmt de long en stilt hoest met overvloedig wit of helder slijm, en versterkt (met honing geroosterd) de energie van long en milt.

    Chinese geneeskundige tradities+1
  • Let op

    Noord-Amerika · Kruid · № 959

    Canadese fijnstraal

    Erigeron canadensis (syn. Conyza canadensis)

    Eenjarige composiet met een rechte, behaarde stengel en talloze kleine witte bloemhoofdjes. Bevat vluchtige olie, looistoffen en flavonoïden; de olie werd vroeger als 'oil of erigeron' bij bloedingen en diarree gebruikt.

    Lakota-geneeskunde+1
  • Let op

    Noord-Amerika · Kruid · № 931

    Canadese hemlockspar

    Tsuga canadensis

    Groenblijvende naaldboom met korte, platte naalden. De bast is rijk aan looistoffen en werd vroeger gebruikt om leer te looien. Geneeskrachtige werking is niet onderzocht.

    Haudenosaunee-geneeskunde+1
  • Let op

    Zuid-Amerika · Kruid · № 852

    Canelo

    Drimys winteri

    Boom met een pittige, bittere bast. Als wintersbast was hij eeuwenlang een middel tegen scheurbuik; verder is de werking weinig onderzocht.

    Mapuche-geneeskunde
  • Let op

    Azië · Kruid · № 710

    Capillaris-alsem (yin chen hao)

    Artemisia capillaris

    Traditioneel toegeschreven

    Voert vochtige hitte af uit lever en galblaas; hoofdkruid bij geelzucht.

    Chinese geneeskundige tradities+1
  • Let op

    Noord-Amerika · Kruid · № 288

    Cascara sagrada

    Frangula purshiana (syn. Rhamnus purshiana)

    Traditioneel toegeschreven

    Laxerend, spijsverteringstonicum.

    Inheemse geneeswijzen van Noord-Amerika+1
  • Let op

    Azië · Kruid · № 396

    Catechu

    Acacia catechu

    Traditioneel toegeschreven

    Sterk samentrekkend; bij chronische diarree en dysenterie, bloedende aambeien, baarmoederbloeding, witte vloed; bloedend of ontstoken tandvlees, mondzweren, vergrote amandelen; doorligwonden; melkbevorderend.

    Ayurveda+2
  • Let op

    Zuid-Amerika · Kruid · № 162

    Catuaba

    Anemopaegma arvense / Erythroxylum catuaba

    In Brazilië verkocht als opwekkend middel en afrodisiacum. Er is geen goed klinisch onderzoek; de samenstelling van producten varieert omdat verschillende bomen 'catuaba' heten.

    Kruidenkennis van het Amazonegebied+1