Herbs & Cultures

Van plant tot gebruik

Afkooksel (decoct)

Wortels, bast en zaden zacht laten koken, zodat ze hun smaak en stoffen afgeven.

Kruiden die zo bereid worden (466)

Niveau: Eenvoudig
Verhouding: Ongeveer 1 eetlepel gedroogd, grof gesneden materiaal per 300–500 ml koud water.
Tijd: Aan de kook brengen en 15–30 minuten zacht laten sudderen met de deksel op de pan. Paddenstoelen vaak langer.
Houdbaarheid: Afgedekt in de koelkast 1–2 dagen.

Harde plantendelen geven in een korte infusie weinig af. Daarom kookt men wortels, bast, zaden en bessen in veel tradities zacht uit: een afkooksel of decoct. Denk aan gemberwortel, kaneelbast en de kruidenmengsels uit de Ayurveda en de traditionele Chinese geneeskunde.

Geschikt voor

Wortels, wortelstokken, bast, zaden, gedroogde bessen en paddenstoelen.

Stap voor stap

Snijd of breek het materiaal grof, zodat er meer oppervlak is.
Zet het op met koud water en breng het langzaam aan de kook.
Draai het vuur laag, leg de deksel op de pan en laat zacht sudderen.
Zeef af en vul eventueel aan met heet water tot het oorspronkelijke volume.

Tips

Wortels en bladeren samen? Kook eerst de wortels en laat de bladeren na het uitzetten van het vuur nog 5–10 minuten meetrekken.
Laat het materiaal vooraf een uur in koud water weken voor een vollere smaak.

Register

Kruiden die zo bereid worden

Kruiden op deze site waarvan de beschrijving deze bereiding noemt. Dat betekent niet dat elk kruid veilig zelf te bereiden is: lees bij elk kruid de veiligheidsinformatie.

Let op
Azië · Kruid · № 745
Sappanhout
Biancaea sappan (syn. Caesalpinia sappan)
Traditioneel toegeschreven
Laat het bloed stromen bij menstruatiepijn en letsel.
Chinese geneeskundige tradities+1
Let op
Azië · Kruid · № 719
Sargassum
Sargassum pallidum (en S. fusiforme)
Traditioneel toegeschreven
Verzacht verhardingen door slijm-vuur zoals struma en gezwollen klieren; voert vocht af.
Chinese geneeskundige tradities
Let op
Noord-Amerika · Kruid · № 633
Sassafras
Sassafras albidum
Traditioneel toegeschreven
Verdrijft wind, vocht en kou bij gewrichtsklachten, ook als er hitte bij is, laat het bloed stromen bij stase na trauma of bij uitblijvende menstruatie, en wordt gebruikt bij jeukende huid.
Inheemse geneeswijzen van Noord-Amerika+4
Let op
Azië · Kruid · № 666
Schaafstro (mu zei)
Equisetum hyemale
Traditioneel toegeschreven
Verdrijft wind-hitte rond de ogen, stopt bloedingen en is plasbevorderend.
Chinese geneeskundige tradities+1
Let op
Europa · Kruid · № 91
Schietwilg
Salix alba
De bast bevat salicine, dat in het lichaam deels wordt omgezet in salicylzuur. Er zijn aanwijzingen voor een matig effect bij lage rugpijn en gewrichtspijn.
Grieks-Romeinse geneeskunde+3Volksgeloof
Let op
Azië · Kruid · № 592
Schisandra
Schisandra chinensis
Traditioneel toegeschreven
Versterkend, samentrekkend, stimulerend, adaptogeen; ondersteunt uitgeputte bijnieren (vermoeidheid), bevordert slaap en welzijn, beschermt de lever.
Chinese geneeskundige tradities+3
Let op
Azië · Kruid · № 657
Schizonepeta (jing jie)
Schizonepeta tenuifolia
Traditioneel toegeschreven
Opent het oppervlak bij verkoudheid (warm of koel, afhankelijk van de combinatie), helpt uitslag doorkomen en stopt verkoold bloedingen.
Chinese geneeskundige tradities+1
Let op
Azië · Kruid · № 507
Schroefboom
Helicteres isora
Traditioneel toegeschreven
Slijmoplossend, verzachtend, licht samentrekkend, maagversterkend; bij koliek, winderigheid, diarree, chronische dysenterie, diabetes, oorontsteking, slangenbeten.
Ayurveda+1
Let op
Azië · Kruid · № 470
Sebesten
Cordia myxa
Traditioneel toegeschreven
Vrucht verzachtend, slijmoplossend, urinedrijvend, licht laxerend; schors licht samentrekkend en versterkend; bij hoest en borstziekten, galklachten, buikkrampen, indigestie, koorts, zweren, slangenbeten.
Ayurveda+1
Let op
Afrika · Kruid · № 117
Senna
Senna alexandrina
Blad en peulen bevatten sennosiden: een prikkelend laxeermiddel dat bij kortdurende verstopping werkt. Het is opgenomen in moderne vrij verkrijgbare laxeermiddelen.
Oud-Egyptische geneeskunst+5
Let op
Afrika · Voeding · № 356
Sesam
Sesamum indicum
Traditioneel toegeschreven
Verzachtend, huidverzachtend, urinedrijvend, menstruatie- en melkbevorderend, laxerend; bladeren bij luchtwegklachten, diarree en dysenterie bij kinderen, blaascatarre; zaden bij bloedende aambeien, uitblijvende of pijnlijke menstruatie.
Oud-Egyptische geneeskunst+3Volksgeloof
Let op
Noord-Amerika · Voeding · № 935
Shagbark-hickory
Carya ovata
Notenboom uit de walnotenfamilie, met bast die in lange repen loslaat. De noten zijn vet en zoet.
Haudenosaunee-geneeskunde
Let op
Azië · Kruid · № 494
Shankhpushpi
Evolvulus alsinoides
Traditioneel toegeschreven
Bitter tonicum, zuiverend, koortsverlagend, ontwormend, ontstekingsremmend; bij koorts, zenuwzwakte, geheugenverlies, dysenterie, diarree en indigestie (met tulsi), chronische bronchitis en astma.
Ayurveda
Let op
Azië · Kruid · № 122
Shatavari
Asparagus racemosus
In de Ayurveda een belangrijk verjongend middel voor vrouwen en gebruikt bij borstvoeding en maagklachten. Studies zijn klein en van wisselende kwaliteit.
Ayurveda+1
Let op
Azië · Paddenstoel · № 145
Shiitake
Lentinula edodes
Een eetbare paddenstoel. Lentinan uit shiitake wordt in Japan in de oncologie onderzocht en gebruikt; voor gewone shiitake als 'immuunversterker' is er weinig bewijs.
Chinese geneeskundige tradities+3
Let op
Azië · Kruid · № 367
Siberische ginseng
Eleutherococcus senticosus
Traditioneel toegeschreven
Adaptogeen, verhoogt aanmaak van interferon; vooral bij herpes simplex, versterkt het immuunsysteem tegen verkoudheid en griep; verder bij hoge bloeddruk, nierziekte, diabetes, slapeloosheid, artritis.
Chinese geneeskundige tradities+1
Let op
Azië · Kruid · № 749
Siberische salomonszegel (huang jing)
Polygonatum sibiricum
Traditioneel toegeschreven
Versterkt milt en nieren, bevochtigt de longen en vult de essentie aan.
Chinese geneeskundige tradities+1
Let op
Azië · Kruid · № 644
Sichuan-lavas (chuan xiong)
Ligusticum chuanxiong (syn. L. striatum)
Traditioneel toegeschreven
Bevordert de bloedsomloop, helpt bij menstruatieklachten en als herstellend tonicum na de bevalling en zou hoge bloeddruk verlagen; verwarmend.
Chinese geneeskundige tradities+2
Let op
Azië · Kruid · № 313
Slangenbaard (mai men dong)
Ophiopogon japonicus
Traditioneel toegeschreven
Bevordert de afscheiding van lichaamsvochten, versterkend, kalmerend, hoestremmend, bloedsuikerverlagend, antibacterieel.
Chinese geneeskundige tradities+3
Let op
Noord-Amerika · Kruid · № 295
Sneeuwvlokkenboom
Chionanthus virginicus
Traditioneel toegeschreven
Galbevorderend, leverstimulerend, versterkend, urinedrijvend.
Eclectische geneeskunde+1
Let op
Azië · Kruid · № 680
Sophorawortel (ku shen)
Sophora flavescens
Traditioneel toegeschreven
Voert vochtige hitte af bij jeukende huid, afscheiding en dysenterie; uitwendig als wassing.
Chinese geneeskundige tradities+1
Let op
Azië · Kruid · № 742
Spatholobusstengel (ji xue teng)
Spatholobus suberectus (syn. Millettia reticulata)
Traditioneel toegeschreven
Beweegt én voedt het bloed; bij zwakte, gevoelloosheid en pijnlijke gewrichten.
Chinese geneeskundige tradities
Let op
Europa · Kruid · № 577
Sporkehout
Frangula alnus
Traditioneel toegeschreven
Zuiverend, laxerend, antiparasitair, bitter; mild laxeermiddel zonder krampen, stelpt bloedingen en helpt bij wratten, mondspoeling bij tandvleesproblemen, haarspoeling bij hoofdhuidirritatie.
Westerse kruidengeneeskunde
Let op
Azië · Mineraal · № 794
Stalactiet
Stalactitum (calciumcarbonaat)
Traditioneel toegeschreven
Laat de longenergie dalen bij astma en chronische bronchitis en bevordert de melkafscheiding.
Chinese geneeskundige tradities
Let op
Azië · Kruid · № 538
Steenbreker
Phyllanthus fraternus
Traditioneel toegeschreven
Urinedrijvend, samentrekkend, verkoelend, laxerend, bitter tonicum; bij oedeem, gonorroe, urogenitale ziekten, geelzucht, obstipatie, buikpijn, indigestie, dysenterie, lichte wisselkoorts, zware menstruatie.
Ayurveda
Let op
Noord-Amerika · Kruid · № 953
Steenwortel
Collinsonia canadensis
Lipbloemige vaste plant met naar citroen geurende bladeren en een zeer harde, knobbelige wortel. Eclectische artsen gebruikten hem bij aambeien en spataderen; onderzoek ontbreekt.
Haudenosaunee-geneeskunde+1
Let op
Noord-Amerika · Kruid · № 168
Stekelas
Zanthoxylum americanum
Bast en bessen geven een tintelend, verdovend gevoel in de mond; ze werden traditioneel bij kiespijn, slechte doorbloeding en reuma gebruikt. Klinisch onderzoek ontbreekt.
Inheemse geneeswijzen van Noord-Amerika+4
Let op
Azië · Kruid · № 676
Stellariawortel (yin chai hu)
Stellaria dichotoma var. lanceolata
Traditioneel toegeschreven
Koelt hitte door yin-tekort, koorts na een ziekte en hitte bij ondervoeding van kinderen.
Chinese geneeskundige tradities
Let op
Azië · Kruid · № 724
Stemonawortel (bai bu)
Stemona sessilifolia (en S. japonica)
Traditioneel toegeschreven
Bevochtigt de longen bij acute en chronische hoest; uitwendig tegen luizen en vlooien.
Chinese geneeskundige tradities
Let op
Azië · Kruid · № 709
Stephaniawortel (han fang ji)
Stephania tetrandra
Traditioneel toegeschreven
Plasbevorderend bij oedeem (vooral van de benen) en pijnstillend bij hete, gezwollen gewrichten.
Chinese geneeskundige tradities+1
Let op
Midden-Amerika en Caraïben · Kruid · № 456
Stinkende cassia
Cassia tora
Traditioneel toegeschreven
Mild laxerend, zuiverend; darmklachten en koorts bij doorkomende tanden, kompres bij jicht, ischias en gewrichtspijn; zaden bij ringworm, schurft en eczeem; wortel bij slangenbeten.
Ayurveda+1
Let op
Azië · Kruid · № 534
Stinkranker
Paederia foetida
Traditioneel toegeschreven
Urinedrijvend, ontstekingsremmend, krampwerend; bij urineretentie, blaasstenen, aambeien, ontstoken milt, diarree bij kinderen, reuma en stijve gewrichten, opgezette buik door gassen.
Ayurveda+1
Let op
Azië · Kruid · № 664
Strandmonnikspeper (man jing zi)
Vitex rotundifolia (syn. V. trifolia)
Traditioneel toegeschreven
Verdrijft wind-hitte bij hoofdpijn en oogpijn, en verlicht krampen en zwaarte in de ledematen.
Chinese geneeskundige tradities
Let op
Zuid-Amerika · Kruid · № 164
Suma
Hebanthe eriantha (syn. Pfaffia paniculata)
Wordt verkocht als 'Braziliaanse ginseng' en adaptogeen bij vermoeidheid. Er is nauwelijks onderzoek bij mensen.
Kruidenkennis van het Amazonegebied+1
Let op
Azië · Mineraal · № 702
Talk
Talcum (hydromagnesiumsilicaat)
Traditioneel toegeschreven
Verkoelend en verzachtend bij pijnlijk plassen en zomerhitte; uitwendig drogend op nattende huid.
Chinese geneeskundige tradities
Let op
Azië · Kruid · № 512
Talmakhana
Hygrophila auriculata
Traditioneel toegeschreven
Wortel verkoelend, bitter tonicum, urinedrijvend, verzachtend; zaden urinedrijvend en lustopwekkend; bij oedeem, nierstenen en urogenitale klachten, geelzucht, impotentie en zwakte, astma.
Ayurveda