Naar de inhoud
Herbs & Cultures

Van plant tot gebruik

Stoom en bad

Kruiden in de damp van heet water, of in een voet- of kruidenbad.

Niveau
Eenvoudig
Verhouding
Inhalatie: een handvol vers of 1–2 eetlepels gedroogd kruid op 1 liter heet water. Bad: een sterke infusie van 1 liter, verdund in het badwater.
Tijd
Inhalatie 5–10 minuten, voetbad 10–20 minuten.
Houdbaarheid
Elke keer vers maken.

Bij een stoominhalatie adem je de damp in van heet water met aromatische kruiden, zoals kamille of tijm. In een kruidenbad of voetbad trekt het kruid in het badwater. Zweet- en stoombaden met kruiden horen bij veel tradities, van de Mesoamerikaanse temazcal tot de Scandinavische sauna.

Geschikt voor

Aromatische bladeren en bloemen, zoals kamille, tijm, lavendel, eucalyptusblad en dennennaalden.

Stap voor stap

  1. Doe het kruid in de kom en giet er heet, niet kokend, water op.
  2. Zet de kom stevig op tafel, ga erboven zitten met een handdoek over je hoofd en houd minstens 30 cm afstand.
  3. Adem rustig in door neus en mond. Stop als het onprettig wordt.
  4. Voor een bad: zeef een sterke infusie in het badwater, of hang het kruid in een katoenen zakje onder de kraan.

Tips

  • Een katoenen zakje met badkruiden voorkomt een verstopte afvoer.

Register

Kruiden die zo bereid worden

Kruiden op deze site waarvan de beschrijving deze bereiding noemt. Dat betekent niet dat elk kruid veilig zelf te bereiden is: lees bij elk kruid de veiligheidsinformatie.

  • Let op

    Europa · Kruid · № 277

    Adderwortel

    Bistorta officinalis (syn. Polygonum bistorta)

    Traditioneel toegeschreven

    Samentrekkend, stopt diarree en bloedingen, tegen catarre.

    Westerse kruidengeneeskunde
  • Let op

    Europa · Kruid · № 79

    Alant

    Inula helenium

    De wortel wordt traditioneel gebruikt bij hoest met slijm en bronchitis; ze bevat veel inuline. Klinisch bewijs is beperkt.

    Grieks-Romeinse geneeskunde+4
  • Let op

    Afrika · Kruid · № 4

    Aloë vera

    Aloe vera

    De gel uit het blad wordt uitwendig gebruikt om de huid te verzachten en bij lichte brandwonden. Onderzoek naar wondgenezing levert wisselende resultaten op; de gel is geen vervanging voor wondzorg.

    Kallawaya-geneeskunst+6Volksgeloof
  • Let op

    Europa · Kruid · № 63

    Alsem

    Artemisia absinthium

    Een van de bitterste kruiden; traditioneel gebruikt om eetlust en spijsvertering op gang te brengen en tegen darmwormen. Klinisch bewijs is beperkt.

    Grieks-Romeinse geneeskunde+5
  • Let op

    Zuid-Amerika · Kruid · № 896

    Altamisa

    Ambrosia peruviana

    Aromatische, behaarde ambrosiasoort. In haar gebied wordt ze gebruikt als pijnstillend, ontstekingsremmend, ontwormend en ontsmettend middel; goed onderzoek ontbreekt.

    Kallawaya-geneeskunst+1
  • Let op

    Azië · Voeding · № 223

    Amandel

    Prunus dulcis

    Traditioneel toegeschreven

    Zoete amandel verzachtend, stimulerend, voedend, zenuwversterkend; bittere amandel verzachtend, laxerend, kalmerend bij hoest.

    Ayurveda+2Volksgeloof
  • Let op

    Noord-Amerika · Kruid · № 932

    Amerikaanse linde

    Tilia americana

    Grote loofboom met hartvormige bladeren en geurende bloemen, verwant aan de Europese linde. De bloesem bevat slijmstoffen en flavonoïden. Het hout is zacht en makkelijk te snijden; de binnenbast levert sterke vezels.

    Haudenosaunee-geneeskunde+1
  • Let op

    Europa · Voeding · № 84

    Appel

    Malus domestica

    Vrucht rijk aan vezels zoals pectine; geraspte appel is een oud huismiddel bij lichte diarree. Er is geen specifieke medische werking bewezen.

    Westerse kruidengeneeskunde+2Volksgeloof
  • Let op

    Afrika · Kruid · № 8

    Basilicum

    Ocimum basilicum

    Versterkt de smaak, ondersteunt de spijsvertering en heeft mild antioxiderend effect.

    Westerse kruidengeneeskunde+1Volksgeloof
  • Let op

    Azië · Kruid · № 123

    Bittere sinaasappel

    Citrus × aurantium

    De gedroogde onrijpe vrucht (zhi shi) en schil worden in de Chinese geneeskunde bij een opgeblazen gevoel en trage spijsvertering gebruikt. NCCIH waarschuwt dat afslankproducten met bittere sinaasappel (synefrine) risico's voor hart en bloeddruk geven.

    Chinese geneeskundige tradities+2
  • Let op

    Europa · Mineraal · № 9

    Bitterzout

    Magnesiumsulfaat. In voldoende hoeveelheid werkt het laxerend doordat het water in de darm vasthoudt. In een bad wordt het gebruikt om spieren te ontspannen; dat magnesium daarbij via de huid wordt opgenomen, is niet aangetoond.

    Westerse kruidengeneeskunde
  • Let op

    Oceanië · Kruid · № 176

    Cajeput en niaouli

    Melaleuca cajuputi, M. viridiflora, M. leucadendra e.a.

    Beide verwanten van de tea tree leveren een etherische olie die uitwendig bij spierpijn en in inhalaties bij verkoudheid wordt gebruikt. Klinisch bewijs is beperkt.

    Aboriginal- en Torres Strait Islander-kennis+2
  • Let op

    Noord-Amerika · Kruid · № 931

    Canadese hemlockspar

    Tsuga canadensis

    Groenblijvende naaldboom met korte, platte naalden. De bast is rijk aan looistoffen en werd vroeger gebruikt om leer te looien. Geneeskrachtige werking is niet onderzocht.

    Haudenosaunee-geneeskunde+1
  • Let op

    Zuid-Amerika · Kruid · № 1002

    Chachacomo

    Escallonia resinosa (en verwante soorten, o.a. E. micrantha)

    Struik of boom van 2 tot 10 meter met een rossige, papierachtige schors en kleine, fijn getande bladeren vol hars en etherische olie. Over de werking bij mensen is vrijwel niets onderzocht.

    Kallawaya-geneeskunst
  • Let op

    Zuid-Amerika · Kruid · № 890

    Chilca

    Baccharis latifolia (en verwante soorten, o.a. B. pentlandii)

    Snelgroeiende, dichtvertakte struik met glanzende, kleverige bladeren. Uit onderzoek is weinig bekend over de werking bij mensen.

    Kallawaya-geneeskunst+1
  • Let op

    Europa · Kruid · № 233

    Cipres

    Cupressus sempervirens

    Traditioneel toegeschreven

    Antiseptisch, krampwerend, kalmerend, urinedrijvend.

    Grieks-Romeinse geneeskunde+2Volksgeloof
  • Let op

    Azië · Voeding · № 221

    Citroen

    Citrus limon

    Traditioneel toegeschreven

    Ontstekingsremmend, antihistaminisch, urinedrijvend, versterkt de aders.

    Ayurveda+3Volksgeloof
  • Let op

    Zuid-Amerika · Kruid · № 378

    Citroenverbena

    Aloysia citrodora

    Traditioneel toegeschreven

    Ontspannend, helpt in slaap.

    Guaraní en de maté-traditie+4Volksgeloof
  • Let op

    Noord-Amerika · Kruid · № 579

    Creosootstruik

    Larrea divaricata

    Traditioneel toegeschreven

    Samentrekkend, stimulerend, zuiverend, urinedrijvend; ontgift lever en lichaam, ontstekingsremmend, bij artritis, versterkt blaas en nieren, uitwendig bij aambeien, steenpuisten, doorligwonden en kneuzingen.

    Westerse kruidengeneeskunde
  • Let op

    Zuid-Amerika · Kruid · № 856

    Culén

    Grimolobium glandulosum (syn. Otholobium glandulosum, Psoralea glandulosa)

    Struik uit de vlinderbloemenfamilie met klierachtig, geurend blad. Werd traditioneel gebruikt bij spijsverteringsklachten, diarree en op wonden; goed onderzoek ontbreekt.

    Kallawaya-geneeskunst+1
  • Let op

    Noord-Amerika · Kruid · № 189

    Den

    Pinus spp.

    De geur van naalden en hars wordt als frisse, zuiverende geur ervaren. Dennenknoppen en -naalden bevatten etherische olie en vitamine C; een medicinale werking is nauwelijks onderzocht.

    Haudenosaunee-geneeskunde+3Volksgeloof
  • Let op

    Noord-Amerika · Kruid · № 966

    Duivelsknots

    Oplopanax horridus

    Klimopachtige struik met grote, handvormige bladeren en stekels over de hele stam en de nerven. Onderzoek naar een bloedsuikerverlagende werking staat nog aan het begin.

    Kwakwaka'wakw-geneeskunde
  • Let op

    Europa · Kruid · № 56

    Duizendblad

    Achillea millefolium

    Traditioneel gebruikt om kleine wondjes te stelpen, bij koorts en verkoudheid en als bitter voor de spijsvertering. Klinisch bewijs is beperkt.

    Grieks-Romeinse geneeskunde+6Volksgeloof
  • Let op

    Midden-Amerika en Caraïben · Kruid · № 820

    Estafiate

    Artemisia ludoviciana

    Bitter, aromatisch kruid dat in Mexico bij buikpijn en spijsverteringsklachten wordt gebruikt.

    Curanderismo+1
  • Let op

    Oceanië · Kruid · № 172

    Eucalyptus

    Eucalyptus globulus

    Eucalyptusolie wordt gebruikt bij hoest en verstopte neus bij verkoudheid en uitwendig bij spierpijn; het Europees Geneesmiddelenbureau erkent deze toepassingen als traditioneel gebruik. Sterk klinisch bewijs is beperkt.

    Aboriginal- en Torres Strait Islander-kennis+4Volksgeloof
  • Let op

    Azië · Kruid · № 1

    Gember

    Zingiber officinale

    Helpt bij misselijkheid, stimuleert de bloedsomloop en heeft een verwarmende werking.

    Ayurveda+6Volksgeloof
  • Let op

    Europa · Voeding · № 66

    Haver

    Avena sativa

    Havervlokken leveren bètaglucaan, een vezel die volgens erkende gezondheidsclaims kan bijdragen aan een normaal cholesterolgehalte. Havermout wordt ook in baden bij een droge, jeukende huid gebruikt. De traditionele rol als zenuwversterkend middel is niet bewezen.

    Westerse kruidengeneeskunde+1
  • Let op

    Europa · Kruid · № 78

    Hysop

    Hyssopus officinalis

    Traditioneel gebruikt bij hoest, verkoudheid en vastzittend slijm. Klinisch bewijs ontbreekt.

    Westerse kruidengeneeskunde+2Volksgeloof
  • Let op

    Europa · Kruid · № 103

    IJzerhard

    Verbena officinalis

    Traditioneel gebruikt bij nervositeit, uitputting en als bitter voor de spijsvertering. Wetenschappelijk bewijs ontbreekt grotendeels.

    Grieks-Romeinse geneeskunde+3Volksgeloof
  • Let op

    Azië · Kruid · № 126

    Jasmijn

    Jasminum officinale / J. grandiflorum

    Vooral bekend als geurstof en in jasmijnthee; aromatherapie met jasmijn wordt gebruikt voor ontspanning. Medische claims zijn niet bewezen.

    Ayurveda+4Volksgeloof
  • Let op

    Europa · Kruid · № 81

    Jeneverbes

    Juniperus communis

    De bessen worden traditioneel gebruikt als plaspoeder, bij spijsverteringsklachten en uitwendig bij gewrichtspijn. Klinisch bewijs is beperkt.

    Westerse kruidengeneeskunde+5Volksgeloof
  • Let op

    Noord-Amerika · Anders · № 384

    Jojoba

    Simmondsia chinensis

    De vloeibare was uit de zaden lijkt op het talg van de menselijke huid en trekt snel in. Ze wordt gebruikt voor droge huid en haar; medische claims zijn beperkt onderzocht.

    Inheemse geneeswijzen van Noord-Amerika
  • Let op

    Noord-Amerika · Kruid · № 970

    Kale lomatium

    Lomatium nudicaule (in Boas: Peucedanum)

    Schermbloemige met blauwgroen blad en gele schermen. De zaden zijn sterk aromatisch; verwante lomatiums worden onderzocht op werking tegen virussen.

    Kwakwaka'wakw-geneeskunde
  • Let op

    Azië · Anders · № 141

    Kamfer

    Cinnamomum camphora

    Uitwendig in wrijfmiddelen tegen spierpijn, jeuk en verstopte neus; het geeft een verkoelend en verdovend gevoel. Er is enig bewijs voor kortdurende verlichting.

    Ayurveda+3
  • Let op

    Europa · Kruid · № 19

    Kamille

    Matricaria chamomilla (Duitse kamille)

    Bloemen worden als thee en in huid- of mondproducten gebruikt. Onderzoek levert voor de meeste aandoeningen onvoldoende betrouwbaar bewijs.

    Klooster- en volkskennis+7Volksgeloof
  • Let op

    Azië · Voeding · № 38

    Kaneel

    Cinnamomum verum

    Specerij uit de binnenbast. Onderzoek naar gezondheidseffecten is voorlopig; kaneel is geen behandeling.

    Ayurveda+8Volksgeloof