Herbs & Cultures

Van plant tot gebruik

Afkooksel (decoct)

Wortels, bast en zaden zacht laten koken, zodat ze hun smaak en stoffen afgeven.

Kruiden die zo bereid worden (466)

Niveau: Eenvoudig
Verhouding: Ongeveer 1 eetlepel gedroogd, grof gesneden materiaal per 300–500 ml koud water.
Tijd: Aan de kook brengen en 15–30 minuten zacht laten sudderen met de deksel op de pan. Paddenstoelen vaak langer.
Houdbaarheid: Afgedekt in de koelkast 1–2 dagen.

Harde plantendelen geven in een korte infusie weinig af. Daarom kookt men wortels, bast, zaden en bessen in veel tradities zacht uit: een afkooksel of decoct. Denk aan gemberwortel, kaneelbast en de kruidenmengsels uit de Ayurveda en de traditionele Chinese geneeskunde.

Geschikt voor

Wortels, wortelstokken, bast, zaden, gedroogde bessen en paddenstoelen.

Stap voor stap

Snijd of breek het materiaal grof, zodat er meer oppervlak is.
Zet het op met koud water en breng het langzaam aan de kook.
Draai het vuur laag, leg de deksel op de pan en laat zacht sudderen.
Zeef af en vul eventueel aan met heet water tot het oorspronkelijke volume.

Tips

Wortels en bladeren samen? Kook eerst de wortels en laat de bladeren na het uitzetten van het vuur nog 5–10 minuten meetrekken.
Laat het materiaal vooraf een uur in koud water weken voor een vollere smaak.

Register

Kruiden die zo bereid worden

Kruiden op deze site waarvan de beschrijving deze bereiding noemt. Dat betekent niet dat elk kruid veilig zelf te bereiden is: lees bij elk kruid de veiligheidsinformatie.

Let op
Azië · Kruid · № 303
Achyranthes-wortel (huai niu xi)
Achyranthes bidentata
Traditioneel toegeschreven
Circulatiebevorderend, levertonicum, pijnstillend.
Chinese geneeskundige tradities+2
Let op
Europa · Kruid · № 277
Adderwortel
Bistorta officinalis (syn. Polygonum bistorta)
Traditioneel toegeschreven
Samentrekkend, stopt diarree en bloedingen, tegen catarre.
Westerse kruidengeneeskunde
Let op
Afrika · Kruid · № 805
Afrikaanse pruimenboom
Prunus africana
Een extract van de bast wordt in Europa gebruikt bij goedaardige prostaatvergroting; het bewijs is beperkt.
Lokale Afrikaanse geneeswijzen
Let op
Azië · Kruid · № 418
Agarhout
Aquilaria agallocha
Traditioneel toegeschreven
Stimulerend, hartversterkend, versterkend, windverdrijvend, galbevorderend; bij huidziekten, jicht en reuma, braken, slangenbeten, pijn van wonden, bronchitis bij kinderen, hoofdpijn, duizeligheid.
Ayurveda+3
Let op
Azië · Kruid · № 540
Agnimantha
Premna obtusifolia
Traditioneel toegeschreven
Hartversterkend, maagversterkend, windverdrijvend, zuiverend, versterkend, ontstekingsremmend, bloedsuikerverlagend; bij zwellingen, pijn en diabetes; onderdeel van 'dashamula'.
Ayurveda
Let op
Europa · Kruid · № 57
Agrimonie
Agrimonia eupatoria
Samentrekkend (looistofrijk) kruid dat traditioneel wordt gebruikt bij diarree, keelpijn en kleine wondjes. Goed onderzoek bij mensen ontbreekt.
Westerse kruidengeneeskunde+2
Let op
Azië · Kruid · № 705
Akebia (mu tong)
Akebia trifoliata (en A. quinata)
Traditioneel toegeschreven
Voert hitte af via de urine bij pijnlijk plassen, aften en onrust; bevordert de melkafscheiding.
Chinese geneeskundige tradities+1
Let op
Azië · Kruid · № 739
Alang-alang
Imperata cylindrica
Traditioneel toegeschreven
Koelt het bloed en stopt bloedingen; bevordert het plassen en koelt long en maag.
Chinese geneeskundige tradities+1
Let op
Azië · Kruid · № 405
Alangium
Alangium salviifolium
Traditioneel toegeschreven
Ontwormend, laxerend, braakopwekkend, urinedrijvend; tegengif bij vergiftigingen, bij diarree, lepra en huidziekten, hondenbeten, wormen, acute reuma.
Ayurveda
Let op
Europa · Kruid · № 79
Alant
Inula helenium
De wortel wordt traditioneel gebruikt bij hoest met slijm en bronchitis; ze bevat veel inuline. Klinisch bewijs is beperkt.
Grieks-Romeinse geneeskunde+4
Let op
Azië · Kruid · № 754
Alpiniavrucht (yi zhi ren)
Alpinia oxyphylla
Traditioneel toegeschreven
Versterkt de nier-yang en houdt urine en zaad vast; verwarmt de milt bij diarree en kwijlen.
Chinese geneeskundige tradities
Let op
Azië · Mineraal · № 780
Aluin
Alumen (kaliumaluminiumsulfaat)
Traditioneel toegeschreven
Uitwendig samentrekkend en jeukstillend; stelpt bloedingen.
Chinese geneeskundige tradities
Let op
Azië · Kruid · № 743
Amberboomvrucht (lu lu tong)
Liquidambar formosana
Traditioneel toegeschreven
Laat qi en bloed stromen en opent de meridianen.
Chinese geneeskundige tradities
Let op
Noord-Amerika · Kruid · № 158
Amerikaans glidkruid
Scutellaria lateriflora (en S. baicalensis)
In de westerse kruidengeneeskunde gebruikt bij nervositeit, spanning en slaapproblemen. Een paar kleine studies wijzen op een licht kalmerend effect.
Inheemse geneeswijzen van Noord-Amerika+4
Let op
Noord-Amerika · Kruid · № 160
Amerikaanse ginseng
Panax quinquefolius
In de Chinese geneeskunde gezien als 'verkoelender' dan Aziatische ginseng en gebruikt bij vermoeidheid en dorst. Enkele studies vinden een licht effect op bloedsuiker na de maaltijd en op verkoudheid; het bewijs is beperkt.
Inheemse geneeswijzen van Noord-Amerika+3
Let op
Noord-Amerika · Kruid · № 628
Amerikaanse hazelwortel
Asarum caudatum, A. canadense en verwante soorten
Traditioneel toegeschreven
Verdrijft wind-kou, opent een verstopte neus, verwarmt de long bij hoest met helder slijm en verdrijft kou en vocht bij menstruatiepijn en andere pijn.
Haudenosaunee-geneeskunde+4
Let op
Noord-Amerika · Kruid · № 932
Amerikaanse linde
Tilia americana
Grote loofboom met hartvormige bladeren en geurende bloemen, verwant aan de Europese linde. De bloesem bevat slijmstoffen en flavonoïden. Het hout is zacht en makkelijk te snijden; de binnenbast levert sterke vezels.
Haudenosaunee-geneeskunde+1
Let op
Noord-Amerika · Kruid · № 593
Amerikaanse moeraslantaarn
Lysichiton americanus
Traditioneel toegeschreven
Zenuwversterkend, stimulerend, krampwerend, zweetdrijvend, slijmoplossend; opent de longen en vermindert hoest en bronchiale krampen (acute astma), zalf tegen ringworm, verlicht spier- en gewrichtspijn.
Inheemse geneeswijzen van Noord-Amerika+2
Let op
Noord-Amerika · Kruid · № 951
Amerikaanse nardus
Aralia racemosa
Hoge vaste plant uit de klimopfamilie, verwant aan de ginseng, met een dikke, geurige wortel. Weinig onderzocht.
Haudenosaunee-geneeskunde+1
Let op
Azië · Kruid · № 678
Amoerkurkboomschors (huang bai)
Phellodendron amurense
Traditioneel toegeschreven
Voert vochtige hitte af uit het onderlichaam en koelt hitte door nier-yin-tekort.
Chinese geneeskundige tradities+1
Let op
Azië · Kruid · № 670
Anemarrhenawortel (zhi mu)
Anemarrhena asphodeloides
Traditioneel toegeschreven
Koelt hitte in longen en maag en voedt yin bij koorts, dorst en nachtzweten.
Chinese geneeskundige tradities+1
Let op
Europa · Kruid · № 197
Anjer
Dianthus spp.
De kruidnagelanjer heeft geurige, eetbare bloemblaadjes. In de Chinese geneeskunde wordt de verwante Dianthus superbus (qu mai) gebruikt bij blaasontsteking; voor de tuinanjer is geen medicinale werking beschreven.
Volksmagie en kruidenmagie+1Volksgeloof
Let op
Afrika · Kruid · № 422
Aristolochia bracteata
Aristolochia bracteata
Traditioneel toegeschreven
Laxerend, menstruatiebevorderend, zuiverend, koortswerend, ontwormend; versterkt weeën, bij koliek, uitblijvende of pijnlijke menstruatie, wisselkoorts, wormen, huidziekten.
Ayurveda
Let op
Azië · Kruid · № 562
Arjuna
Terminalia arjuna
Traditioneel toegeschreven
Hartversterkend, samentrekkend, steenoplossend, urinedrijvend; bij hartziekten (angina, hartfalen, hartzakontsteking), hoge bloeddruk, bloedingen, diarree, dysenterie, spruw, galklachten, oedeem, levercirrose; tegengif.
Ayurveda
Let op
Azië · Kruid · № 569
Asgrauwe vernonia
Vernonia cinerea
Traditioneel toegeschreven
Koortsverlagend, zweetdrijvend, zuiverend; afkooksel bevordert zweten bij koorts; zaden tegengif, ontwormend, bij lepra en chronische huidziekten; plant bij blaaskrampen, moeilijk plassen, aambeien; bloemen bij bindvliesontsteking.
Ayurveda
Let op
Azië · Kruid · № 550
Ashoka
Saraca indica
Traditioneel toegeschreven
Sterk samentrekkend, baarmoederkalmerend; bij baarmoederaandoeningen, vooral zware menstruatie, inwendige bloedingen, aambeien, bloederige dysenterie; wortel lustopwekkend en versterkend, bij hoest, astma, reuma, huidziekten, indigestie.
Ayurveda
Let op
Azië · Kruid · № 17
Ashwagandha
Withania somnifera
Plant uit de Ayurvedische traditie. Sommige preparaten zijn onderzocht bij stress en slaap, maar studies verschillen en bewijs is beperkt.
Ayurveda+2
Let op
Europa · Voeding · № 65
Asperge
Asparagus officinalis en A. racemosus
Voedzame groente; wortel en scheuten werden traditioneel als plaspoeder gebruikt. Er is geen goed bewijs voor een geneeskrachtig effect.
Grieks-Romeinse geneeskunde+2
Let op
Azië · Kruid · № 149
Astragaluswortel (huang qi)
Astragalus membranaceus
In de Chinese geneeskunde een belangrijk versterkend kruid ('qi-tonicum') bij vermoeidheid, vatbaarheid voor verkoudheid en zweten. NCCIH meldt dat er weinig betrouwbaar onderzoek bij mensen is.
Chinese geneeskundige tradities+2
Let op
Azië · Kruid · № 757
Astragaluszaad (sha yuan zi)
Astragalus complanatus
Traditioneel toegeschreven
Versterkt de nier-yang, houdt essentie vast en versterkt het gezichtsvermogen.
Chinese geneeskundige tradities
Let op
Midden-Amerika en Caraïben · Voeding · № 166
Avocado
Persea americana
Vrucht rijk aan enkelvoudig onverzadigde vetten, vezels en kalium; past in een voedingspatroon dat gunstig is voor het cholesterol. Avocado-olie wordt in huidverzorging gebruikt.
Maya-geneeskennis+4Volksgeloof
Let op
Zuid-Amerika · Kruid · № 492
Ayapana
Eupatorium triplinerve
Traditioneel toegeschreven
Stimulerend, versterkend, hartstimulerend, zweetdrijvend, bloedstelpend; bitter tonicum bij indigestie, hoest en koorts, tegen scheurbuik; reinigt vuile zweren.
Kruidenkennis van het Amazonegebied+1
Let op
Azië · Kruid · № 36
Aziatische ginseng
Panax ginseng (ook P. quinquefolius)
Onderzoek bestaat vooral uit kleine, korte studies; er is weinig bewijs voor gezondheidseffecten.
Chinese geneeskundige tradities+3
Let op
Europa · Anders · № 597
Baardmos
Usnea barbata
Traditioneel toegeschreven
Antimicrobieel, schimmelwerend, immuunmodulerend, verzachtend, laxerend, voedend; tegen streptokokken (keelontsteking), stafylokokken, cellulitis en geïnfecteerde wonden, antiviraal (HPV), gistinfecties.
Westerse kruidengeneeskunde
Let op
Azië · Kruid · № 542
Babchi
Psoralea corylifolia
Traditioneel toegeschreven
Laxerend, ontwormend, urinedrijvend, zweetdrijvend, antibacterieel; bij lepra en leukoderma (vitiligo) in- en uitwendig, galklachten.
Ayurveda+1
Let op
Afrika · Kruid · № 398
Babul
Acacia nilotica
Traditioneel toegeschreven
Samentrekkend, verzachtend, lustopwekkend, voedend, slijmoplossend; bij hoest, diarree en dysenterie, keelpijn en sponzig tandvlees, wonden en huidziekten, gonorroe, witte vloed, verzakking van anus en baarmoeder.
Oud-Egyptische geneeskunst+3