Naar de inhoud
Herbs & Cultures

Van plant tot gebruik

Siroop, honing en oxymel

Kruiden bewaren in suiker, honing of azijn.

Niveau
Gemiddeld
Verhouding
Siroop: ongeveer evenveel suiker of honing als vloeistof (gewicht). Oxymel: ongeveer 1 deel honing op 1–3 delen appelazijn.
Tijd
Siroop: ongeveer een uur. Kruidenhoning en oxymel: 2–4 weken laten trekken.
Houdbaarheid
Siroop in de koelkast enkele weken tot maanden, afhankelijk van de hoeveelheid suiker. Oxymel en kruidenhoning koel enkele maanden.

Een siroop is een sterke infusie of een afkooksel waarin veel suiker of honing is opgelost. Bij een kruidenhoning trekt het kruid direct in de honing, en een oxymel is een mengsel van honing en azijn. Alle drie maken ze een bittere smaak zachter en blijven ze langer goed. Vlierbessensiroop en de oxymel uit de oude Griekse geneeskunde zijn bekende voorbeelden.

Geschikt voor

Bessen, bloemen, wortels en aromatische kruiden, vooral als de smaak sterk of bitter is.

Stap voor stap

  1. Maak een sterke infusie of een afkooksel en zeef af.
  2. Laat iets afkoelen en los de suiker of honing al roerend op. Voeg honing pas toe onder 40 °C, dan blijft de smaak het best behouden.
  3. Vul direct af in gesteriliseerde flessen.
  4. Voor oxymel: doe het kruid in een pot, giet honing en azijn erover en sluit af met een niet-metalen deksel. Schud dagelijks en zeef na enkele weken af.

Tips

  • Vlierbessen moeten altijd verhit worden: rauwe of onrijpe bessen zijn giftig.
  • Gedroogd kruid in honing geeft minder kans op gisting dan vers kruid.

Register

Kruiden die zo bereid worden

Kruiden op deze site waarvan de beschrijving deze bereiding noemt. Dat betekent niet dat elk kruid veilig zelf te bereiden is: lees bij elk kruid de veiligheidsinformatie.

  • Let op

    Zuid-Amerika · Kruid · № 884

    Peruaanse vlier

    Sambucus peruviana

    Boom met witte bloemschermen en donkere bessen, familie van de Europese vlier. Bloemen en blad gelden als zweetdrijvend en ontstekingsremmend.

    Kallawaya-geneeskunst+1
  • Let op

    Azië · Voeding · № 545

    Radijs

    Raphanus sativus

    Traditioneel toegeschreven

    Zaden en bladeren urinedrijvend, laxerend, steenoplossend; sap tegen scheurbuik; bij pijnlijk en moeilijk plassen, stenen, urineziekten, aambeien, buikpijn; siroop bij heesheid, kinkhoest en borstklachten.

    Ayurveda+2
  • Let op

    Azië · Voeding · № 408

    Reuzentaro

    Alocasia macrorrhiza

    Traditioneel toegeschreven

    Spijsverteringsbevorderend, laxerend, urinedrijvend, melkbevorderend; bij koliek, obstipatie, aambeien, oedeem, wormen, aften, schorpioensteken.

    Ayurveda
  • Let op

    Europa · Kruid · № 99

    Rode klaver

    Trifolium pratense

    Bevat isoflavonen (plantaardige oestrogenen) en wordt verkocht voor overgangsklachten. NCCIH concludeert dat er geen overtuigend bewijs is dat het opvliegers vermindert.

    Westerse kruidengeneeskunde+2Volksgeloof
  • Let op

    Europa · Kruid · № 89

    Roos en rozenbottel

    Rosa spp.

    Rozenbottels zijn rijk aan vitamine C; een poeder ervan is onderzocht bij artrose, met bescheiden resultaten. Rozenwater en -olie worden in huidverzorging en als geur gebruikt.

    Avicenna's Canon aan Europese universiteiten+6Volksgeloof
  • Let op

    Europa · Kruid · № 2

    Rozemarijn

    Salvia rosmarinus (syn. Rosmarinus officinalis)

    Een aromatisch keukenkruid met carnosinezuur en rozemarijnzuur. Een paar kleine studies wijzen op een licht effect van de geur op alertheid; dat het geheugen verbetert is niet aangetoond. Het blad wordt bij spijsverteringsklachten gebruikt.

    Klooster- en volkskennis+4Volksgeloof
  • Let op

    Afrika · Kruid · № 399

    Ruwe kafbloem

    Achyranthes aspera

    Traditioneel toegeschreven

    Samentrekkend, urinedrijvend, zuiverend, koortswerend, laxerend; bij oedeem door nieren, bronchiale klachten, lepra, buikpijn, aambeien, steenpuisten, beginnende diarree; in hoge doses abortief.

    Ayurveda+1
  • Let op

    Azië · Kruid · № 140

    Sandelhout

    Santalum album

    In de Ayurveda als 'verkoelend' middel bij huidirritatie en urinewegklachten gebruikt; de olie wordt in aromatherapie gebruikt. Klinisch bewijs is beperkt.

    Ayurveda+6Volksgeloof
  • Let op

    Europa · Kruid · № 595

    Schapenzuring

    Rumex acetosella

    Traditioneel toegeschreven

    Zweetdrijvend, urinedrijvend, koortsverlagend, bloedstelpend; traditioneel bij kanker (ingrediënt van essiac-thee), verlicht 'hete' toestanden (koorts, dorst, ontsteking), steenpuisten, voorbijgaande geelzucht.

    Westerse kruidengeneeskunde+1
  • Let op

    Europa · Kruid · № 91

    Schietwilg

    Salix alba

    De bast bevat salicine, dat in het lichaam deels wordt omgezet in salicylzuur. Er zijn aanwijzingen voor een matig effect bij lage rugpijn en gewrichtspijn.

    Grieks-Romeinse geneeskunde+3Volksgeloof
  • Let op

    Azië · Kruid · № 535

    Schroefpalm

    Pandanus tectorius

    Traditioneel toegeschreven

    Bitter, laxerend, aromatisch; bladeren bij lepra, pokken, schurft, syfilis, leukoderma; helmknoppen bij oorpijn, hoofdpijn en bloedziekten; olie bij hoofdpijn en reuma.

    Ayurveda+1
  • Let op

    Azië · Kruid · № 470

    Sebesten

    Cordia myxa

    Traditioneel toegeschreven

    Vrucht verzachtend, slijmoplossend, urinedrijvend, licht laxerend; schors licht samentrekkend en versterkend; bij hoest en borstziekten, galklachten, buikkrampen, indigestie, koorts, zweren, slangenbeten.

    Ayurveda+1
  • Let op

    Afrika · Kruid · № 117

    Senna

    Senna alexandrina

    Blad en peulen bevatten sennosiden: een prikkelend laxeermiddel dat bij kortdurende verstopping werkt. Het is opgenomen in moderne vrij verkrijgbare laxeermiddelen.

    Oud-Egyptische geneeskunst+5
  • Let op

    Afrika · Voeding · № 356

    Sesam

    Sesamum indicum

    Traditioneel toegeschreven

    Verzachtend, huidverzachtend, urinedrijvend, menstruatie- en melkbevorderend, laxerend; bladeren bij luchtwegklachten, diarree en dysenterie bij kinderen, blaascatarre; zaden bij bloedende aambeien, uitblijvende of pijnlijke menstruatie.

    Oud-Egyptische geneeskunst+3Volksgeloof
  • Let op

    Noord-Amerika · Voeding · № 935

    Shagbark-hickory

    Carya ovata

    Notenboom uit de walnotenfamilie, met bast die in lange repen loslaat. De noten zijn vet en zoet.

    Haudenosaunee-geneeskunde
  • Let op

    Azië · Kruid · № 180

    Slaapbol

    Papaver somniferum

    Het melksap van de onrijpe zaadbol (opium) bevat morfine, codeïne en andere alkaloïden. Morfine en daarvan afgeleide opioïden zijn onmisbare pijnstillers in de moderne geneeskunde, maar zeer verslavend. De zaden (maanzaad) zijn een gewoon voedingsmiddel.

    Ayurveda+4
  • Let op

    Europa · Kruid · № 95

    Smeerwortel

    Symphytum officinale

    Uitwendige preparaten zijn onderzocht bij kneuzingen, verstuikingen en rugpijn en lijken daar pijn te verminderen. Het bevat allantoïne, dat weefselherstel zou ondersteunen.

    Klooster- en volkskennis+3Volksgeloof
  • Let op

    Midden-Amerika en Caraïben · Kruid · № 849

    Sopropo

    Momordica charantia

    Bittere klimplant waarvan vrucht, blad en ranken worden gebruikt. In de volksgeneeskunde vooral om de bloedsuiker te verlagen; onderzoek laat hooguit een klein effect zien.

    Kruidenkennis van de Caraïben
  • Let op

    Europa · Kruid · № 236

    Struikhei

    Calluna vulgaris

    Het bloeiende kruid werd als thee bij blaasklachten en slapeloosheid gedronken. Heidehoning is een gewaardeerde, geleiachtige honing. Een medicinale werking is niet onderzocht.

    Volksmagie en kruidenmagieVolksgeloof
  • Let op

    Azië · Kruid · № 512

    Talmakhana

    Hygrophila auriculata

    Traditioneel toegeschreven

    Wortel verkoelend, bitter tonicum, urinedrijvend, verzachtend; zaden urinedrijvend en lustopwekkend; bij oedeem, nierstenen en urogenitale klachten, geelzucht, impotentie en zwakte, astma.

    Ayurveda
  • Let op

    Europa · Kruid · № 98

    Tijm

    Thymus vulgaris

    Traditioneel gebruikt bij hoest en bronchitis; thymol uit de olie remt in het laboratorium bacteriën en schimmels. Er zijn enkele studies met hoestsiropen op basis van tijm.

    Grieks-Romeinse geneeskunde+4Volksgeloof
  • Let op

    Azië · Kruid · № 40

    Tulsi

    Ocimum tenuiflorum

    Aromatische plant die als kruidenthee wordt gedronken; behandelclaims zijn niet vastgesteld.

    Ayurveda
  • Let op

    Azië · Kruid · № 667

    Veelwortelig kroos (fu ping)

    Spirodela polyrhiza

    Traditioneel toegeschreven

    Zweetdrijvend en plasbevorderend; helpt uitslag doorkomen.

    Chinese geneeskundige tradities
  • Let op

    Europa · Kruid · № 72

    Venkel

    Foeniculum vulgare

    Het zaad wordt traditioneel gebruikt bij winderigheid, een opgeblazen gevoel en krampjes. Er zijn enkele kleine studies, maar het bewijs is beperkt.

    Grieks-Romeinse geneeskunde+9Volksgeloof
  • Let op

    Noord-Amerika · Voeding · № 937

    Virginische aardbei

    Fragaria virginiana

    Wilde aardbei met kleine, zeer smakelijke vruchten. Uit de kruising met de Chileense aardbei ontstond in de achttiende eeuw in Europa de tuinaardbei.

    Haudenosaunee-geneeskunde+1
  • Let op

    Azië · Kruid · № 446

    Vlam van het woud

    Butea monosperma

    Traditioneel toegeschreven

    Bladeren samentrekkend, urinedrijvend, versterkend, lustopwekkend; zaden ontwormend en laxerend; bloemen versterkend; bij diarree, maagzuur, diabetes (verlaagt bloedsuiker), winderigheid, aambeien, wormen, witte vloed, ontstoken keel.

    Ayurveda
  • Let op

    Europa · Voeding · № 83

    Vlas

    Linum usitatissimum

    Gemalen lijnzaad werkt als zachte bulkvormende vezel bij verstopping. NCCIH meldt dat lijnzaad mogelijk het cholesterol iets verlaagt; voor andere claims is het bewijs onduidelijk.

    Westerse kruidengeneeskunde+3Volksgeloof
  • Let op

    Europa · Voeding · № 21

    Vlierbes

    Sambucus nigra

    Bessen worden traditioneel verwerkt bij verkoudheidsklachten. Voor de meeste gezondheidsclaims is onvoldoende informatie beschikbaar.

    Klooster- en volkskennis+4Volksgeloof
  • Let op

    Europa · Kruid · № 106

    Waterdrieblad

    Menyanthes trifoliata

    Een sterk bitter dat traditioneel de eetlust en spijsvertering opwekt en bij reumatische klachten werd gebruikt. Klinisch bewijs ontbreekt.

    Westerse kruidengeneeskunde+1
  • Let op

    Europa · Kruid · № 86

    Weegbree

    Plantago major

    Het blad wordt traditioneel gekneusd op insectenbeten, kleine wondjes en schaafplekken gelegd en als thee bij hoest gebruikt. Klinisch bewijs is beperkt.

    Klooster- en volkskennis+9Volksgeloof
  • Let op

    Noord-Amerika · Kruid · № 961

    Wilde bergamot

    Monarda fistulosa

    Lipbloemige met lila bloemen en sterk geurend blad, verwant aan de bergamotplant. De vluchtige olie is rijk aan carvacrol en thymol, die ontsmettend werken.

    Lakota-geneeskunde+1
  • Let op

    Europa · Kruid · № 194

    Wilde kamperfoelie

    Lonicera caprifolium, L. periclymenum

    De zoet geurende bloemen werden als thee of siroop bij hoest gebruikt. De bessen zijn giftig. In de Chinese geneeskunde wordt de verwante Japanse kamperfoelie (jin yin hua) bij koorts en keelpijn gebruikt.

    Volksmagie en kruidenmagieVolksgeloof
  • Let op

    Noord-Amerika · Kruid · № 156

    Wilde kers

    Prunus serotina

    De gedroogde bast werd lang in hoestsiropen gebruikt om prikkelhoest te dempen. Modern klinisch bewijs ontbreekt.

    Inheemse geneeswijzen van Noord-Amerika+4
  • Let op

    Europa · Kruid · № 838

    Wilde tijm

    Thymus serpyllum

    Aromatisch kruid, traditioneel gebruikt bij hoest en spijsverteringsklachten.

    Hildegard van Bingen
  • Let op

    Azië · Kruid · № 128

    Witte moerbei

    Morus alba en M. nigra

    Het blad (sang ye) wordt onderzocht bij bloedsuiker na de maaltijd en wordt in de Chinese geneeskunde bij hoest en koorts gebruikt; ook bast, takjes en bessen hebben elk een eigen toepassing. Het bewijs is voorlopig.

    Chinese geneeskundige tradities+2
  • Let op

    Azië · Kruid · № 478

    Zedoarwortel

    Curcuma zedoaria

    Traditioneel toegeschreven

    Stimulerend, windverdrijvend, slijmoplossend, verzachtend, urinedrijvend, huidprikkelend, bloedzuiverend.

    Ayurveda+3