Van plant tot gebruik

Kompres, omslag en pasta

Een warme of koude doek met kruidenthee, of fijngemaakt kruid direct op de huid.

Niveau: Eenvoudig
Verhouding: Voor een kompres een dubbel sterke infusie: ongeveer 2 eetlepels gedroogd kruid op 250 ml water.
Tijd: 10–20 minuten laten liggen; zo nodig herhalen met een vers kompres.
Houdbaarheid: Altijd vers maken en niet bewaren.

Bij een kompres drenk je een schone doek in een sterke infusie of een afkooksel en leg je die op de huid. Bij een omslag (cataplasma) of pasta breng je het fijngemaakte kruid zelf aan, vaak tussen gaas. Het is een van de oudste toepassingen en komt in bijna alle tradities voor, van weegbreebladeren in Europa tot kruidenpasta’s in de Ayurveda.

Geschikt voor

Uitwendig, plaatselijk gebruik op onbeschadigde huid.

Stap voor stap

Maak een sterke infusie of een afkooksel en laat die afkoelen tot hij aangenaam warm, of juist koud, is.
Drenk de doek erin, wring hem uit en leg hem op de huid.
Voor een omslag of pasta: kneus vers kruid, of meng gedroogd kruid met een beetje heet water tot een pasta, en breng het aan tussen twee lagen gaas.
Haal het na 10–20 minuten weg en gooi het gebruikte kruid weg.

Tips

Sommige tradities wisselen warm en koud af. Kies bij twijfel voor lauw.

Kruiden die zo bereid worden

Kruiden op deze site waarvan de beschrijving deze bereiding noemt. Dat betekent niet dat elk kruid veilig zelf te bereiden is: lees bij elk kruid de veiligheidsinformatie.

Let op
Europa · Kruid · № 86
Weegbree
Plantago major
Het blad wordt traditioneel gekneusd op insectenbeten, kleine wondjes en schaafplekken gelegd en als thee bij hoest gebruikt. Klinisch bewijs is beperkt.
Klooster- en volkskennis+9Volksgeloof
Let op
Midden-Amerika en Caraïben · Kruid · № 397
Welriekende acacia
Acacia farnesiana
Traditioneel toegeschreven
Samentrekkend, verzachtend, zuiverend; bij bloedend tandvlees, gonorroe; gom als vervanger van Arabische gom.
Ayurveda
Let op
Noord-Amerika · Kruid · № 968
Westelijke zuring
Rumex occidentalis (syn. R. aquaticus var. fenestratus)
Grote zuring met brede bladeren en een gele wortel. De wortel bevat looistoffen en antrachinonen, die licht laxerend werken.
Kwakwaka'wakw-geneeskunde
Let op
Afrika · Kruid · № 810
Wilde als
Artemisia afra
Bitter, aromatisch kruid dat in zuidelijk Afrika veel wordt gebruikt bij hoest, verkoudheid, koorts en griep.
Traditionele genezers in zuidelijk Afrika
Let op
Azië · Kruid · № 767
Wilde jujube
Ziziphus jujuba var. spinosa
Traditioneel toegeschreven
Voedt hart-yin en kalmeert de geest bij slapeloosheid en onrust; remt nachtzweten.
Chinese geneeskundige tradities+2
Let op
Noord-Amerika · Kruid · № 634
Wintergroen
Gaultheria procumbens
Traditioneel toegeschreven
Verdrijft wind en vocht en koelt hitte bij hete, gezwollen gewrichten en spierpijn, voert vochtige hitte af in de urinewegen en laat stagnerende qi en bloed stromen bij pijn.
Haudenosaunee-geneeskunde+3
Let op
Noord-Amerika · Kruid · № 598
Witte eik
Quercus alba
Traditioneel toegeschreven
Sterk samentrekkend; versterkt slap weefsel (diarree, ontstoken tandvlees, chronische neusverstopping, zwakke blaas), stopt bloedingen (neusbloeding, inwendige bloedingen).
Inheemse geneeswijzen van Noord-Amerika+2
Let op
Afrika · Kruid · № 547
Wonderboom
Ricinus communis
Traditioneel toegeschreven
Olie mild laxerend; bladsap braakopwekkend bij vergiftiging, bladafkooksel laxerend, melk- en menstruatiebevorderend; kompres op steenpuisten en zwellingen, bij winderigheid bij kinderen; wortelafkooksel bij lumbago, reuma en ischias.
Oud-Egyptische geneeskunst+4
Let op
Midden-Amerika en Caraïben · Kruid · № 632
Yerba mansa
Anemopsis californica
Traditioneel toegeschreven
Verdrijft wind en vocht bij gewrichtspijn die erger wordt bij koud, nat weer, opent verstopte bijholten en droogt vocht bij langzaam genezende wonden en zwellingen.
Curanderismo+2
Let op
Azië · Kruid · № 478
Zedoarwortel
Curcuma zedoaria
Traditioneel toegeschreven
Stimulerend, windverdrijvend, slijmoplossend, verzachtend, urinedrijvend, huidprikkelend, bloedzuiverend.
Ayurveda+3
Let op
Azië · Kruid · № 424
Zeealsem
Artemisia maritima
Traditioneel toegeschreven
Koortswerend, licht laxerend, maagversterkend, versterkend, ontwormend, hartstimulerend; tegen wormen, kompres bij ontstekingen, gezwellen en vuile zweren.
Ayurveda
Let op
Noord-Amerika · Kruid · № 150
Zilverkaars
Actaea racemosa
Vooral verkocht bij overgangsklachten zoals opvliegers. NCCIH meldt dat de onderzoeksresultaten wisselend zijn en dat er onvoldoende bewijs is dat het helpt.
Inheemse geneeswijzen van Noord-Amerika+4
Let op
Azië · Kruid · № 135
Zwarte peper en pippali
Piper nigrum
Belangrijke verwarmende specerijen in de Ayurveda, gebruikt bij een trage spijsvertering en verkoudheid. Piperine uit peper verhoogt de opname van sommige stoffen in het lichaam, zoals curcumine.
Ayurveda+5Volksgeloof
Let op
Noord-Amerika · Kruid · № 576
Zwarte walnoot
Juglans nigra
Traditioneel toegeschreven
Zuiverend, laxerend, samentrekkend, antibacterieel, antiparasitair, schimmelwerend; reinigt en versterkt de dikke darm, bij huidproblemen, reizigersdiarree, sinusitis, traag werkende schildklier.
Inheemse geneeswijzen van Noord-Amerika+3