- Gebied
- Azië
- Oorsprong
- China
- Engelse naam
- Prepared aconite, Monkshood root
Azië · Kruid · № 747
Aconitum carmichaelii (bereide zijwortel)
Kruid · Azië
Bereide monnikskap (fu zi)
Aconitum carmichaelii (bereide zijwortel)
Traditioneel toegeschreven werking: sterkst verwarmende middel in de Chinese geneeskunde, bij ineenstorting van yang en pijn door kou.
Veiligheid en aandachtspunten
Giftig of riskant: alleen onder deskundige begeleiding. Hier staat bewust geen dosering. Monnikskap is levensgevaarlijk: al kleine hoeveelheden kunnen hartritmestoornissen en de dood veroorzaken, ook na bereiding. Niet zelf gebruiken, niet tijdens zwangerschap, niet bij yin-tekort of hitte. Vergiftiging is een spoedgeval (112). Traditioneel gebruik is geen bewijs van werking; overleg bij zwangerschap, borstvoeding, medicijngebruik of een aandoening met een arts of apotheker.
Waarschuwingen per traditie (1)
- Chinese materia medica: Alleen door gekwalificeerde therapeuten, na lang voorkoken.
Bereiding
Bereide zijwortel. Hier staat bewust geen dosering.
Gebruik in tradities
Beschreven in de klassieke Chinese materia medica, in de groep 'kruiden die het inwendige verwarmen'. Ruwe monnikskap is dodelijk giftig door aconitine; alleen langdurig gekookte of bewerkte zijwortels worden gebruikt. Fu zi geldt als het sterkste middel om yang te verwarmen en zit in Si Ni Tang en in het Japanse Hachimijiogan. Onjuist bereide fu zi veroorzaakt nog geregeld ernstige hartritmestoornissen.
Toepassingen
Gebruik per traditie
Zo beschrijven verschillende kruidentradities dit kruid. Hoeveelheden zijn traditionele richtlijnen die op duidelijke fouten zijn gecontroleerd; ze zijn geen medisch advies. Bij giftige planten staat bewust geen dosering.
Chinese materia medica
- Aard en smaak
- scherp, zeer heet
- Meridianen
- hart, nier, milt
Toegeschreven werking
Bij ineenstorting van yang (koude, slappe ledematen, shock, een zeer zwakke pols), pijn door kou in gewrichten en meridianen, en vocht door yang-tekort van milt of nier met diarree of oedeem.
Bereiding en hoeveelheid
Hier staat bewust geen dosering: alleen onder begeleiding van een gekwalificeerde therapeut. Wordt met zout bereid en met zoethout en zwarte bonen gekookt om de giftigheid te verminderen; zoethout en gedroogde gember in een formule verminderen het risico verder. Het boek geeft voorbeelden van zeer hoge doses en vertelt over een leerling-therapeut van wie een patiënt blijvende schade opliep; die doses nemen we bewust niet over.
Combinaties
- Met kaneelschors bij koude door yang-tekort
- Met gedroogde gember en zoethout bij ineenstorting van yang
Let op: Alleen door gekwalificeerde therapeuten, na lang voorkoken.