- Gebied
- Afrika
- Oorsprong
- Afrika, Azië (Zuid-Azië)
- Sanskriet
- Tila
- Engelse naam
- Sesame
Afrika · Voeding · № 356
Sesamum indicum
Voeding · Afrika
Sesam
Sesamum indicum
Traditioneel toegeschreven werking: verzachtend, huidverzachtend, urinedrijvend, menstruatie- en melkbevorderend, laxerend; bladeren bij luchtwegklachten, diarree en dysenterie bij kinderen, blaascatarre; zaden bij bloedende aambeien, uitblijvende of pijnlijke menstruatie.
Veiligheid en aandachtspunten
Traditioneel gebruik is geen bewijs van werking; overleg bij zwangerschap, borstvoeding, medicijngebruik of een aandoening met een arts of apotheker.
Waarschuwingen per traditie (3)
- Natuurlijke huid- en haarverzorging: Let op het waterpeil in de onderste pan van de au bain-marie; het verdampt snel. Niet bij sesamallergie.
- Chinese voedingstherapie: Niet bij diarree of sesamallergie. Geen honing aan kinderen jonger dan één jaar.
- Chinese materia medica: Niet bij diarree.
Bereiding
Zaadpoeder 1–2 g; afkooksel 28–56 ml; zaadkompres; olie op het hoofd.
Gebruik in tradities
Sesam is een van de oudste oliegewassen; het werd al in de Indusbeschaving en in het oude Egypte verbouwd. In de Ayurveda (tila) is sesamolie de basisolie voor massage (abhyanga) en olietrekken; zwarte sesam is in de Chinese geneeskunde (hei zhi ma) een middel voor nieren en haar. Sanskrietnaam: Tila. In de kruidenmagie geassocieerd met trekt geld aan, helpt verborgen schatten vinden, verhoogt seksueel verlangen.
Toepassingen
Gebruik per traditie
Zo beschrijven verschillende kruidentradities dit kruid. Hoeveelheden zijn traditionele richtlijnen die op duidelijke fouten zijn gecontroleerd; ze zijn geen medisch advies. Bij giftige planten staat bewust geen dosering.
Ayurvedische materia medica
Toegeschreven werking
Verzachtend, huidverzachtend, urinedrijvend, menstruatie- en melkbevorderend, laxerend; bladeren bij luchtwegklachten, diarree en dysenterie bij kinderen, blaascatarre; zaden bij bloedende aambeien, uitblijvende of pijnlijke menstruatie; kompres op zweren en brandwonden; olie bij migraine en duizeligheid.
Bereiding en hoeveelheid
Zaadpoeder 1–2 g; afkooksel 28–56 ml; zaadkompres; olie op het hoofd.
Ayurveda in het dagelijks leven
Toegeschreven werking
Massage voorkomt veroudering, voedt het lichaam, verbetert slaap, huid en gewrichten, verlicht pijn; oil pulling versterkt stem, kaak en tanden, vermindert tandvleesontsteking, misselijkheid en rimpels, voorkomt droge keel en lippen.
Bereiding en hoeveelheid
Warme sesamolie voor zelfmassage (winter, lente, bij pijn) en haarolie (winter); 1–2 tl sesamolie 3 min door de mond spoelen (oil pulling); als bindmiddel in tandpasta; als lampolie.
Natuurlijke huid- en haarverzorging
Toegeschreven werking
Een voedende, licht verwarmende olie die goed in de huid trekt en kruiden in zalven opneemt.
Bereiding en hoeveelheid
Uitwendig: sesamolie dient als basisolie voor kruidenzalven, een badolie en een lichaamsscrub (zie de recepten).
Let op: Let op het waterpeil in de onderste pan van de au bain-marie; het verdampt snel. Niet bij sesamallergie.
Chinese voedingstherapie
Toegeschreven werking
Zwarte sesam is zoet en neutraal: voedt het bloed, bevochtigt de darm en zorgt voor soepele ontlasting, verzacht een droge huid, versterkt het haar en zou grijs worden vertragen.
Let op: Niet bij diarree of sesamallergie. Geen honing aan kinderen jonger dan één jaar.
Chinese materia medica
- Aard en smaak
- zoet, neutraal
- Meridianen
- nier, lever
Toegeschreven werking
Zwarte sesam (hei zhi ma) voedt lever- en nier-yin bij vroeg grijs haar, oorsuizen, wazig zien en duizeligheid, voedt het bloed bij hoofdpijn en gevoelloze ledematen, en bevochtigt de darm bij verstopping door bloedtekort.
Bereiding en hoeveelheid
Traditionele dosering: 9–30 g per dag, meestal in afkooksel. Rooster de zaadjes, maal ze en meng met honing; dagelijks eten zou de haarkleur herstellen. Sesamolie blijft net als olijfolie lang goed. In het Midden-Oosten wordt halva van sesam gemaakt.
Let op: Niet bij diarree.
Volksgeloof en kruidenmagie
Symbolische betekenissen uit volksgebruik en hedendaagse kruidenmagie. Het zijn overgeleverde associaties, geen werking.
Trekt geld aan, helpt verborgen schatten vinden, verhoogt seksueel verlangen.
Kruidenmagie en rituelen
Toegeschreven werking
In de kruidenmagie verbonden met rijkdom, verborgen schatten en het openen van wegen.
Bereiding en hoeveelheid
Sesam is een van de oudste oliegewassen ter wereld. In de ayurveda is warme sesamolie de klassieke olie voor de dagelijkse zelfmassage (abhyanga). De toverformule 'Sesam, open u' uit het verhaal van Ali Baba verwijst naar de zaaddoos die openspringt als hij rijp is.
- Bereidingswijzen
- Afkooksel (decoct)Kruidenolie (oliemaceraat)Zalf en balsemKompres, omslag en pastaSiroop, honing en oxymelStoom en badPoeder en keuken
Bronnen
- en.wikipedia.org
- Michael & Lesley Tierra, Chinese Traditional Herbal Medicine, vol. II: Materia Medica and Herbal Resource (1998)
- Owen Jackson, Chinese Herbal Medicine (2020)
- L. D. Kapoor, CRC Handbook of Ayurvedic Medicinal Plants (1990)
- Stacey Dugliss-Wesselman & Susan Gregg, Herbal Remedies Made Simple (2018)