- Gebied
- Noord-Amerika
- Oorsprong
- Oosten van Noord-Amerika; verwilderd in Europa en Azië. Phytolacca americana
- Engelse naam
- Pokeroot
Noord-Amerika · Kruid · № 155
Phytolacca americana
Kruid · Noord-Amerika
Karmozijnbes
Phytolacca americana
Vroeger gebruikt bij gezwollen klieren, keelontsteking en reuma. Door de giftigheid is het geen veilig kruid; er is geen bewijs dat het voordelen biedt die opwegen tegen de risico's.
Veiligheid en aandachtspunten
Alle delen, vooral wortel en bessen, zijn giftig en kunnen hevig braken, diarree, ademhalingsproblemen en de dood veroorzaken. Gevaarlijk voor kinderen. Niet zelf gebruiken.
Waarschuwingen per traditie (4)
- Kruidengeneeskunde wereldwijd: Alle verse delen giftig, dosis nooit overschrijden. Giftig of riskant: alleen onder deskundige begeleiding. Hier staat bewust geen dosering.
- Chinese materia medica: Giftig: alleen bij volheid en onder deskundige begeleiding; niet tijdens zwangerschap. De verse wortel geeft maag-darmklachten.
- Geneeskunde van de Haudenosaunee (Irokezen): Wortel, zaad en blad zijn giftig: niet inwendig.
- Cherokee-geneeskunde (Tsalagi): Wortel, bessen en oud blad zijn giftig; niet innemen.
Bereiding
Werd vroeger als zeer kleine hoeveelheid tinctuur of uitwendig gebruikt; niet aan te raden voor thuisgebruik. Hier staat geen dosering.
Gebruik in tradities
Inheemse volken gebruikten de plant als medicijn en de bessen als verf. In het zuiden van de VS worden jonge scheuten nog als 'poke salad' gegeten na herhaald koken. Ody waarschuwt nadrukkelijk voor de giftigheid.
Toepassingen
Gebruik per traditie
Zo beschrijven verschillende kruidentradities dit kruid. Hoeveelheden zijn traditionele richtlijnen die op duidelijke fouten zijn gecontroleerd; ze zijn geen medisch advies. Bij giftige planten staat bewust geen dosering.
Kruidengeneeskunde wereldwijd
Toegeschreven werking
Antireumatisch, stimulerend, tegen catarre, purgerend, braakopwekkend, antiparasitair, ontstekingsremmend, immuun- en lymfestimulerend.
Bereiding en hoeveelheid
Traditioneel gebruikte vormen: tinctuur, poeder, kompres (deels uitwendig).
Let op: Alle verse delen giftig, dosis nooit overschrijden. Giftig of riskant: alleen onder deskundige begeleiding. Hier staat bewust geen dosering.
Chinese materia medica
- Aard en smaak
- bitter, koud
- Meridianen
- milt, nier, long, blaas
Toegeschreven werking
De Chinese soort (shang lu, Phytolacca acinosa) wordt net als de Amerikaanse karmozijnbes gebruikt om vocht af te voeren bij oedeem met weinig plassen en verstopping, en om zwellingen, gezwellen en zweren door vochtige hitte te laten slinken (vers ook uitwendig).
Bereiding en hoeveelheid
Hier staat bewust geen dosering: alleen onder begeleiding van een gekwalificeerde therapeut. In de Chinese bereiding wordt de wortel met azijn geroosterd om de giftigheid te verminderen.
Let op: Giftig: alleen bij volheid en onder deskundige begeleiding; niet tijdens zwangerschap. De verse wortel geeft maag-darmklachten.
Geneeskunde van de Haudenosaunee (Irokezen)
Toegeschreven werking
Bij kneuzingen, verstuikingen, gezwollen gewrichten en knobbels op de huid.
Bereiding en hoeveelheid
De gekookte wortel als kompres; de bessen als verf voor manden.
Let op: Wortel, zaad en blad zijn giftig: niet inwendig.
Cherokee-geneeskunde (Tsalagi)
Toegeschreven werking
De jonge bladeren, goed gekookt, als voorjaarsgroente om het bloed op te bouwen; wortel en bessen bij reuma, de wortel in een zalf en als poeder op oude zweren; de bessen kleurden ingemaakt fruit.
Bereiding en hoeveelheid
Niet zelf bereiden.
Let op: Wortel, bessen en oud blad zijn giftig; niet innemen.
Tags
Bronnen
- en.wikipedia.org
- Michael & Lesley Tierra, Chinese Traditional Herbal Medicine, vol. II: Materia Medica and Herbal Resource (1998)
- Penelope Ody, The Complete Medicinal Herbal (1993; 2017)
- James W. Herrick, Iroquois Medical Botany, ed. Dean R. Snow (1995)
- Paul B. Hamel & Mary U. Chiltoskey, Cherokee Plants and Their Uses: A 400 Year History (1975)