- Gebied
- Noord-Amerika
- Oorsprong
- Vochtige bossen, beekoevers en moerassen in het grootste deel van Noord-Amerika; in Europa, ook in Nederland, ingeburgerd langs rivieren
- Tradities
- Cherokee-geneeskunde
Noord-Amerika · Kruid · № 999
Impatiens capensis
Kruid · Noord-Amerika
Oranje springzaad
Impatiens capensis
Eenjarig, sappig kruid met oranje, gevlekte bloemen. Rijpe zaaddozen springen bij aanraking open en schieten de zaden weg, vandaar de namen touch-me-not en springzaad. Het sap bevat saponinen en naftochinonen; een studie vond dat het een uitslag door gifsumak na korte blootstelling kan voorkomen, al is wassen met zeep minstens zo goed.
Veiligheid en aandachtspunten
Alleen uitwendig. Niet innemen: grote hoeveelheden irriteren maag en darm. Niet bij zwangerschap. Een uitslag met blaren over een groot deel van het lichaam of in het gezicht hoort bij een arts. Traditioneel gebruik is geen bewijs van werking; overleg bij zwangerschap, borstvoeding, medicijngebruik of een aandoening met een arts of apotheker.
Waarschuwingen per traditie (1)
- Cherokee-geneeskunde (Tsalagi): Alleen uitwendig; niet bij zwangerschap.
Bereiding
Verse stengels en bladeren kneuzen en het sap op de huid wrijven.
Gebruik in tradities
Een van de bekendste huismiddelen van het oosten van Noord-Amerika tegen uitslag door poison ivy, de gifsumak die er in elk bos groeit. Volgens Hamel en Chiltoskey wreven de Cherokee het sap op 'klimopvergiftiging', gaven ze baby's met netelroos een aftreksel van de wortel, en wreven ze gekneusde bladeren op het buikje van een kind met een zure maag. Een afkooksel van de stengels kregen vrouwen om de bevalling te verlichten, en een aftreksel van het blad werd gedronken bij mazelen. De plant ging ook in het geneesmiddel van het Groene-Maïsfeest.
Toepassingen
Gebruik per traditie
Zo beschrijven verschillende kruidentradities dit kruid. Hoeveelheden zijn traditionele richtlijnen die op duidelijke fouten zijn gecontroleerd; ze zijn geen medisch advies. Bij giftige planten staat bewust geen dosering.
Cherokee-geneeskunde (Tsalagi)
Toegeschreven werking
Op uitslag door gifsumak, gekneusde bladeren op het buikje van een kind met een zure maag, een aftreksel van de wortel voor baby's met netelroos; ook in het geneesmiddel van het Groene-Maïsfeest.
Bereiding en hoeveelheid
Het sap van gekneusde stengels en bladeren op de huid wrijven.
Let op: Alleen uitwendig; niet bij zwangerschap.
- Bereidingswijzen
- Kompres, omslag en pasta